geçmek

Türkçe

Yazılışlar

کچمک‎

Söyleniş

IPA^(anahtar): /ɟet͡ʃˈmec/
Heceleme: geç‧mek

Eylem

geçmek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi geçer)

Bir yerden başka bir yere gitmek.
- Geceleri Taşhan'ın odalarını dolduran milletvekilleri, gündüzleri karşıdaki kiremitleri kırık dökük Meclis binasına geçerlerdi.
  — Şener METE, 2026, “Dünün Ankara'sı”, Türk Dili, 890. sayı, s. 68
Bir yandan girip diğer yandan çıkmak.
- İplik iğne deliğinden zor geçti.
Yolun, aracın veya akarsuyun bir yerin yakınından veya içinden gitmesi.
- Eve giderken sizin sokaktan geçeriz.
Bir duruma uğramak, konu olmak.
- Dayaktan geçmek. Muayeneden geçmek.
Okulda, sınavda başarı göstermek.
- Hatırlıyor musun, sizin evde bana matematik dersi verirdin, sayende sınıfı geçtim, diyor. - Atilla Keskin
Ömür yaşamak.
Bir şeyi bundan böyle yapma durumunda olmamak.
- Hakkın var. Ne çare ki bizden geçti diye söyleniyor. - Reşat Nuri Güntekin
Olmak, vuku bulmak, cereyan etmek.
- Bu odanın içinde geçen aşk anları artık çok uzaklardaydı. - Attilâ İlhan
Bulaşmak, sirayet etmek.
- Eliyle yüzümü okşadı. Sigara kokusu geçti derime.
  — Ahmet BÜKE, 2010, Kumrunun Gördüğü, s. 52, Can Sanat Yayınları
Herhangi bir durumun, soya çekim yoluyla birinde görünmesi.
- Bu titizlik ona babasından geçmiş.
Bulunduğu yeri veya konumu değiştirmek.
Bir yeri aşmak, öbür yana ulaşmak.
- İstanbul'a geçecek değil, parmağımı kımıldatacak takatim yok. - Sermet Muhtar Alus
Yerini bırakıp başka yer almak.
Bir konu üzerinde veya bir yerde çalışmış olmak.
- Şimdiki tuluat artistlerinin çoğu oradan geçtiler. - Sait Faik Abasıyanık
Etki yapmak; işlemek.
- Soğuk, ciğerime geçti. Başına güneş geçmiş.
Görev almak.
- İktidara geçmek.
Kalmak, devrolmak.
- Paralar suyunu çekti. Fabrika da olduğu gibi Nihat'a geçti. - Necip Fazıl Kısakürek
Geride bırakmak; aşmak.
- Bizim yelkenli vapuru geçecek. Ordu sınırı geçti. Çocuğun boyu babasını geçti.
Tükenmek, bitmek; sona ermek.
- Yavaş yavaş bu hırs geçer. - Falih Rıfkı Atay
Üstünlük sağlamak.
Söylemeden veya bitirmeden atlamak.
- Onun için teklifinin arkasından, tıpkı bir lüks seyahat vagonundan sonra hemen bir marşandizin gelmesi gibi, şaşırtıcı bir çabuklukla işe geçti: Kontratlar hazır, mağazanın da deponun da...
  — Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 39. baskı, Huzur, s. 70, Dergâh Yayınları
Zamanı aşmak, geride bırakmak.
- otuz sekiz ay dile kolay kardeşim/gün dediğin nedir geçer dersin geçmedi
  — Attilâ İLHAN, 1959, Duvar, Dost Yayınları
Zamanın işlemesi, tükenmesi.
- Böyle sokağa bakarız, hiçbir şey geçmezse de vakit geçer. Bu da bak, önemlidir. Çünkü vakit geçerse her şey geçer.
  — Orhan PAMUK, 1996, “Bu Kahvede Oturuyorum”, Öküz, 24. sayı, s. 2
Bir müzik parçasını meşk ederek öğrenmek, çalmak veya söylemek.
Birinden meşk etmek.
- Bu şarkıyı kimden geçtiniz.
Haberi bir iletişim aracı ile bildirmek.
- Ankara haberlerini gazetesine geçiyormuş.
Ateş vb. sönmek.
- Ocak sönmüş, koru bile geçmişti. - Nabizade Nâzım
Yazılmak, girmek.
- Tarihe geçmek. Kitaba geçmek.
Sürümü olmak, satılmak.
Konuşmada sözü geçmek veya basında yer almak.
- Ayrıca bu adını andığımız köy enstitülerindeki müdürlerden Hürrem Arman, Şerif Tekben, Süleyman Edip, ki onun adı Orhan Veli'nin "Yol Türküleri" şiirinde geçer: "Arifiye!/Şoför durdu, Enstitü Mektebi, dedi/ Süleyman Edip bey müdürün adı" diye.
  — Cevat Çapan, 2025, “Sabahattin Eyuboğlu”, Sözcükler, 118. sayı, s. 26
Kullanımda olmak, tedavülde olmak.
- Bu para artık geçmiyor.
Kabul edilemez olmak.
- Senin paran burada geçmez.
Bırakmak, vazgeçmek.
- Bana yârden geç derler / Seven yârden geçilir mi? - Halk türküsü
Bir yere gidip oturmak.
Çok bekletilmekten çürümeye yüz tutmak.
- Bu karpuz geçmiş.
Sıyrılmak, kurtulmak, işin içinden çıkmak.
- Görmedim, dedi, geçti.
Bazı kelimelerle birleşik fiil yapar.
- Iska geçmek. Diskur geçmek.
Çekiştirmek, yermek.
- Beni sana geçmişler / Vallahi ben demedim - Halk türküsü

Çekimleme

geçmek eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	geçtim	geçtin	geçti	geçtik	geçtiniz	geçtiler
		hikâye	geçtiydim	geçtiydin	geçtiydi	geçtiydik	geçtiydiniz	geçtiydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	geçtiysem	geçtiysen	geçtiyse	geçtiysek	geçtiyseniz	geçtiyseler geçtilerse
	belirsiz geçmiş	basit	geçmişim	geçmişsin	geçmiş	geçmişiz	geçmişsiniz	geçmişler
		hikâye	geçmiştim	geçmiştin	geçmişti	geçmiştik	geçmiştiniz	geçmiştiler
		rivayet	geçmişmişim	geçmişmişsin	geçmişmiş	geçmişmişiz	geçmişmişsiniz	geçmişmişler
		şart	geçmişsem	geçmişsen	geçmişse	geçmişsek	geçmişseniz	geçmişseler geçmişlerse
	geniş	basit	geçerim	geçersin	geçer	geçeriz	geçersiniz	geçerler
		hikâye	geçerdim	geçerdin	geçerdi	geçerdik	geçerdiniz	geçerdiler
		rivayet	geçermişim	geçermişsin	geçermiş	geçermişiz	geçermişsiniz	geçermişler
		şart	geçersem	geçersen	geçerse	geçersek	geçerseniz	geçerseler geçerlerse
	şimdiki	basit	geçiyorum	geçiyorsun	geçiyor	geçiyoruz	geçiyorsunuz	geçiyorlar
		hikâye	geçiyordum	geçiyordun	geçiyordu	geçiyorduk	geçiyordunuz	geçiyordular
		rivayet	geçiyormuşum	geçiyormuşsun	geçiyormuş	geçiyormuşuz	geçiyormuşsunuz	geçiyormuşlar
		şart	geçiyorsam	geçiyorsan	geçiyorsa	geçiyorsak	geçiyorsanız	geçiyorsalar geçiyorlarsa
	gelecek	basit	geçeceğim	geçeceksin	geçecek	geçeceğiz	geçeceksiniz	geçecekler
		hikâye	geçecektim	geçecektin	geçecekti	geçecektik	geçecektiniz	geçecektiler
		rivayet	geçecekmişim	geçecekmişsin	geçecekmiş	geçecekmişiz	geçecekmişsiniz	geçecekmişler
		şart	geçeceksem	geçeceksen	geçecekse	geçeceksek	geçecekseniz	geçecekseler geçeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	geçeyim	geçesin	geçe	geçelim	geçesiniz	geçeler
		hikâye	geçeydim	geçeydin	geçeydi	geçeydik	geçeydiniz	geçeydiler
		rivayet	geçeymişim	geçeymişsin	geçeymiş	geçeymişiz	geçeymişsiniz	geçeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	geçsem	geçsen	geçse	geçsek	geçseniz	geçseler
		hikâye	geçseydim	geçseydin	geçseydi	geçseydik	geçseydiniz	geçseydiler
		rivayet	geçseymişim	geçseymişsin	geçseymiş	geçseymişiz	geçseymişsiniz	geçseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	geçmeliyim	geçmelisin	geçmeli	geçmeliyiz	geçmelisiniz	geçmeliler
		hikâye	geçmeliydim	geçmeliydin	geçmeliydi	geçmeliydik	geçmeliydiniz	geçmeliydiler
		rivayet	geçmeliymişim	geçmeliymişsin	geçmeliymiş	geçmeliymişiz	geçmeliymişsiniz	geçmeliymişler
		şart	geçmeliysem	geçmeliysen	geçmeliyse	geçmeliysek	geçmeliyseniz	geçmeliyseler geçmelilerse
	emir	basit	—	geç	geçsin	—	geçin geçiniz	geçsinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	geçmedim	geçmedin	geçmedi	geçmedik	geçmediniz	geçmediler
		hikâye	geçmediydim	geçmediydin	geçmediydi	geçmediydik	geçmediydiniz	geçmediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	geçmediysem	geçmediysen	geçmediyse	geçmediysek	geçmediyseniz	geçmediyseler geçmedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	geçmemişim	geçmemişsin	geçmemiş	geçmemişiz	geçmemişsiniz	geçmemişler
		hikâye	geçmemiştim	geçmemiştin	geçmemişti	geçmemiştik	geçmemiştiniz	geçmemiştiler
		rivayet	geçmemişmişim	geçmemişmişsin	geçmemişmiş	geçmemişmişiz	geçmemişmişsiniz	geçmemişmişler
		şart	geçmemişsem	geçmemişsen	geçmemişse	geçmemişsek	geçmemişseniz	geçmemişseler geçmemişlerse
	geniş	basit	geçmem	geçmezsin	geçmez	geçmeyiz	geçmezsiniz	geçmezler
		hikâye	geçmezdim	geçmezdin	geçmezdi	geçmezdik	geçmezdiniz	geçmezdiler
		rivayet	geçmezmişim	geçmezmişsin	geçmezmiş	geçmezmişiz	geçmezmişsiniz	geçmezmişler
		şart	geçmezsem	geçmezsen	geçmezse	geçmezsek	geçmezseniz	geçmezseler geçmezlerse
	şimdiki	basit	geçmiyorum	geçmiyorsun	geçmiyor	geçmiyoruz	geçmiyorsunuz	geçmiyorlar
		hikâye	geçmiyordum	geçmiyordun	geçmiyordu	geçmiyorduk	geçmiyordunuz	geçmiyordular
		rivayet	geçmiyormuşum	geçmiyormuşsun	geçmiyormuş	geçmiyormuşuz	geçmiyormuşsunuz	geçmiyormuşlar
		şart	geçmiyorsam	geçmiyorsan	geçmiyorsa	geçmiyorsak	geçmiyorsanız	geçmiyorsalar geçmiyorlarsa
	gelecek	basit	geçmeyeceğim	geçmeyeceksin	geçmeyecek	geçmeyeceğiz	geçmeyeceksiniz	geçmeyecekler
		hikâye	geçmeyecektim	geçmeyecektin	geçmeyecekti	geçmeyecektik	geçmeyecektiniz	geçmeyecektiler
		rivayet	geçmeyecekmişim	geçmeyecekmişsin	geçmeyecekmiş	geçmeyecekmişiz	geçmeyecekmişsiniz	geçmeyecekmişler
		şart	geçmeyeceksem	geçmeyeceksen	geçmeyecekse	geçmeyeceksek	geçmeyecekseniz	geçmeyecekseler geçmeyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	geçmeyeyim	geçmeyesin	geçmeye	geçmeyelim	geçmeyesiniz	geçmeyeler
		hikâye	geçmeyeydim	geçmeyeydin	geçmeyeydi	geçmeyeydik	geçmeyeydiniz	geçmeyeydiler
		rivayet	geçmeyeymişim	geçmeyeymişsin	geçmeyeymiş	geçmeyeymişiz	geçmeyeymişsiniz	geçmeyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	geçmesem	geçmesen	geçmese	geçmesek	geçmeseniz	geçmeseler
		hikâye	geçmeseydim	geçmeseydin	geçmeseydi	geçmeseydik	geçmeseydiniz	geçmeseydiler
		rivayet	geçmeseymişim	geçmeseymişsin	geçmeseymiş	geçmeseymişiz	geçmeseymişsiniz	geçmeseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	geçmemeliyim	geçmemelisin	geçmemeli	geçmemeliyiz	geçmemelisiniz	geçmemeliler
		hikâye	geçmemeliydim	geçmemeliydin	geçmemeliydi	geçmemeliydik	geçmemeliydiniz	geçmemeliydiler
		rivayet	geçmemeliymişim	geçmemeliymişsin	geçmemeliymiş	geçmemeliymişiz	geçmemeliymişsiniz	geçmemeliymişler
		şart	geçmemeliysem	geçmemeliysen	geçmemeliyse	geçmemeliysek	geçmemeliyseniz	geçmemeliyseler geçmemelilerse
	emir	basit	—	geçme	geçmesin	—	geçmeyin geçmeyiniz	geçmesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—