İçeriğe atla

girmek

Vikisözlük sitesinden

Türkçe

[düzenle]

Köken

[düzenle]
Tren, gara giriyor (1)
Vidalar, kutudaki gözlere girmiş (2)
Öğrenciler sınava girmiş (3)
Fatih, İstanbul'a giriyor (4)
Newton, kafasına elma düştükten sonra yer çekimi konusunagirecek. (5)
İnsanlar, yarışa girecek . (6)
Adama , COVİD girmiş . (7)
Çocuklar, denize girmişler. (8)
Sonbahar girdi. (9)
Kadının koluna bir ağrı girdi. (10)


Osmanlı Türkçesi گیرمك (girmek) sözcüğünden devralındı, Ana Türkçe *kīr- sözcüğünden devralındı.

Söyleniş

[düzenle]

Eylem

[düzenle]

girmek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi girer)

  1. Dışarıdan içeriye geçmek; kaçmak.
    • "Birlikte kiliseden içeri giriyoruz, ben topallıyorum." -
  2. sığmak
    • Elim bu eldivene girmiyor.
  3. katılmak
    • "Bugün edebiyat imtihanına girdim." - Yusuf Ziya Ortaç
  4. Almak, fethetmek.
    • "Ordularımız İstanbul'a girdiler." - Memduh Şevket Esendal
  5. İncelemek, ayrıntılara inmek
  6. Girişmek, başlamak.
    • 1960: Attilâ İlhan, 1960, Ben Sana Mecburum, sayfa 41 , Ataç Kitabevi
      "yıldızların dibinde umudsuz türkülere giren/tütün koyun ve kıl kokulu çobanlar"
  7. Bulaşmak
    • Koyunlara kelebek hastalığı girdi.
  8. Su dolu bir yerin içine batmak veya dalmak.
    • "Şimdi git, at içinden sıkıntıyı. Denize gir. Yorul." - Necati Cumalı
  9. (zaman)Zaman anlamlı kavramlar içinde gelmek.
  10. İlkbahar girdi.
  11. Ağrı, sancı başlamak, saplanma
  12. Yeni bir duruma geçmek, dönüşmek:
    • "Göğün morlaşan kenarı eriyor, menekşe rengine giriyordu." - Ömer Seyfettin
  13. İyice anlamak, iyice bilmek.
  14. Kavgaya tutuşmak.
  15. Erişmek, ulaşmak.
    • Yirmisine girdi.
  16. Bir şeyin yapımında, birleşiminde yer almak.
    • Tuz genellikle her yemeğe girer.
  17. Yazılmak, başlamak:
    • 1996: Faruk EREM, 1996, Bir Ceza Avukatının Anıları, sayfa 25
      "Ankara'da büyük bir garajın kaporta bölümüne çırak girmişti, küçük yaşta."
  18. Yüklenmek
  19. (hukuk) Tecavüz etmek, bir yere geçmek
    • Komşu, tarlamıza beş metre girdi.
  20. (Kıbrıs ağzı)Arpa veya buğdayın biçilecek olgunluğa erişmesi
  21. (Kıbrıs ağzı)Ekmek hamurunun kabarıp yarılması

Çekimleme

[düzenle]

Deyimler

[düzenle]

aralarına kara kedi girmek, aslan ağzına girmek, bahse girmek, bir yaşına daha girmek, birbiri girmek, birbirine girmek, çıkmaza girmek, deliğe girmek, içine girmek, mahremiyetine girmek yürürlüğe girmek

Çeviriler

[düzenle]

Kaynakça

[düzenle]