dil

Vikisözlük sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Nuvola apps korganizer.png Bu madde 2007 yılında
18. ve 19. haftanın sözcüğüydü.

Türkçe[düzenle]

Söyleniş[düzenle]

IPA: /dil/

Heceleme[düzenle]

Heceleme: dil

[düzenle]

Durum Tekil Çoğul
Yalın dil diller
Belirtme (-i) dili dilleri
Yönelme (-e) dile dillere
Bulunma (-de) dilde dillerde
Çıkma (-den) dilden dillerden
Tamlayan dilin dillerin

dil -li

[1]İnsanın dili
  1. (anatomi) [[ağız boşluğu|ağız boşluğuda, tatamaya, yutkunmaya, sesleri boğumlamaya yarayan etli, uzun, hareketli organ, tat alma organı
Ağzımı dolduran kocaman dil, kelimelere yer bırakmıyor ki... - Y. Z. Ortaç
  1. (dil bilimi) insanların düşündüklerini ve duyduklarını bildirmek için kelimelerle veya işaretlerle yaptıkları anlaşma, lisan, zeban
    Dilinden Anadolulu olduğu ancak belli oluyordu. - S. F. Abasıyanık
  2. birçok aletin uzun, yassı ve çoğu hareketli bölümleri
    Terazi dili.
  3. (dil bilimi) çağa, gruba, yazara mahsus kelime hazinesi ve cümle bilgisi
  4. belli [[durum]durumlara]], mesleklere, konulara mahsus dil
  5. büyükbaş hayvanların haşlanıp pişirildikten sonra yenebilen dili
  6. ayakkabı bağlarının ayağı rahatsız etmemesini sağlayan ve bağ altına rastlayan saya parçası
  7. düşünce ve duyguları bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracı
  8. (coğrafya) kıstak
  9. (denizcilik) makaraların ve bastikaların içine yerleştirilmiş olan, üzerinden geçirilen halatı istenilen yöne çevirmeye yarayan, çevresi oluklu, küçük döner tekerlek
  10. (müzik) bazı üflemeli çalgılarda titreşerek ses çıkaran ince metal yaprak
  11. (askeriye) sorguya çekilmek için yakalanan esir
  12. (halk ağzı) (Adana) anahtar

Yazılışlar[düzenle]

دیل, دل

Sözcük birliktelikleri[düzenle]

Kaynakça[düzenle]

  • Türk Dil Kurumu: "dil"

Türk lehçeleri[düzenle]

Çeviriler[düzenle]

Üst kavramlar[düzenle]

[1] organ
[2] dil grubu

Alt kavramlar[düzenle]

[1] at dili, dana dili, domuz dili, sığır dili
[2] Abazaca, Abhazca, Afarca, Agulca, Akince, Aleutçe, Almanca, Amhara, Amoy lehçesi, Aramice, Arapça, Arince, Arnavutça, Asanca, Aşanti, Asurca, Avarca, Aymara, Azerice, Babilce, Balice, Bambara, Başkırca, Batakça, Batı Kanada İnuitçesi, Batsça, Bece, Bemba, Beyaz Rusça, Birmanca, Boşnakça, Bretonca, Bulgarca, Buryatça, Cavaca, Cebuca, Çeçence, Çekçe, Çeremişçe, Çerkesçe, Çuang, Çupikçe, Çuvaşça, Danca, Dargice, Dinka, Dogon, Doğu Kanada İnuitçesi, Dzongka, Endonezce, Ermenice, Eski Mısır dili, Estonca, Eve, Even, Evenki, Faroece, Felemenkçe, Fijice, Fince, Fon, Fransızca, Fucien lehçesi, Fulani, Ga, Galce, Galiçya dili, Go, Golde, Grönland İnuitçesi, Grönlandca, Guamca, Habeşçe, Hakka lehçesi, Hantıca, Hausa, Havaice, Hint Grubu, Hırvatça, Hitit dili, İbo, İbranice, İfifik, İlokai, İngilizce, İnguşça, İnyupikçe, İrlandaca, İskoç dili, İspanyolca, İsveççe, İtalyanca, İzlandaca, Japonca, Kabiliya, Kalmukça, Kamboçça, Kantonca, Karaçayca, Karakalpakça, Karamajong, Karatay, Karelce, Karence, Katalanca, Kazakça, Kernevekçe, Ketçe, Khalka, Khasi, Kikenya, Kikongo, Kıptî dili, Kırgızca, Kiribatice, Kirundi, Komice, Korece, Kotça, Kpelle, Kumukça, Ladino, Lakça, Lamut, Laoca, Laponca, Latince, Lehçe, Letonca, Lezgice, Lidya dili, Likya dili, Lingala, Litvanyaca, Lolo, Luvi dili, Macarca, Makassarca, Makedonca, Malayca, Malgaşça, Mandarin, Mande, Mandinge, Mansice, Maori, Mariana Dili, Marice, Markizce, Masai, Miao dili, Mien Dili, Min lehçesi, Moğolca, Mon Dili, Moso, Mossi, Mundari, Nauruca, Ndebele, Nenetçe, Nogayca, Norveççe, Nubyaca, Nuer, Nunivak Çupikçesi, Nyanja, Odoma, Oroç, Özbekçe, Portekizce, Provensal, Prusça, Pumpokolca, Quechua, Retoromanşça, Ruandaca, Rumence, Rusça, Rutulca, Salarca, Samoaca, Samoyet, Şan, Santali, Sara, Şavya, Senufo, Serer, Sibirya Yupikçesi, Sidamo, Şilluk, Sırpça, Şloh, Slovakça, Slovence, Somalice, Şona, Songayca, Sotho, Sundaca, Supikçe, Süryanice, Svahili, Swazi, Tabasaranca, Tagalog, Tahitice, Tamaşek, Tayca, Tibetçe, Tigrece, Tigrina, Timorca, Tongaca, Tsahurca, Tswana, Tuareg, Türkçe, Türkmence, Tvi, Ubıhça, Ukraynaca, Umbundu, Uygurca, Vietnamca, Volofça, Wu lehçesi, Xhosa, Yakutça, Yao dili, Yidiş, Yoruba, Yuğca, Yunanca, Yupikçe, Zenet, Zulu
[2] sun'î diller: betik dili, biçimsel dil, makina dili, programlama dili, sunî dil (sun'î dil), yapay dil, yapısal dil
[2] tabii dil çeşitleri: akraba dil, ana dil, bitişken dil, bükünlü dil, çeviri dili, çevirici dili, çocuk dili, diplomatik dil, edebî dil, gizli dil, halk dili, halk dili, iltisaki dil, işaret dili, kayış dili, konuşma dili, konuşulan dil, kuş dili, ölçünlü dil, ölü dil, ortak dil, özel dil, resmî dil, standart dil, yabancı dil, yapay dil, yapma dil, yazı dili, yazın dili, yüksek dil
[2] tabii dil gruplaması: Algonkin dilleri, Altay dilleri, And-Ekvator dilleri, Avustronezya dilleri, Çin-Tibet dilleri, Dene-Yenisey dilleri, Dravid dilleri, Eskimo-Aleut dilleri, Ge dilleri, Güney Asya dilleri, Hami-Sami dilleri, Hint-Avrupa dilleri, Hivaro dili, Jivaro dili, İrokua dilleri, izole diller, Kafkas dilleri, Karib dilleri, Khoisan dilleri, Maskoke dilleri, Maya dilleri, Mişe-Zoke dilleri, Nijer-Kongo dilleri, Nil-Sahra dilleri, Oto-Mange dilleri, Paleo-Asya dilleri, Pano-Takana dilleri, Saliş dilleri, Siyu dilleri, Tay-Kaday dilleri, Tupi-Guarani dilleri, Ural dilleri, Uto-Aztek dilleri, Yuma-Koçimi dilleri
[2] tabii dil tipleri: analitik dil, çekimli dil, eklemeli dil, fiil-nesne dili, nesne-fiil dili, polisentetik dil, oligosentetik dil, sentetik dil, yalıtıcı dil

Atasözleri[düzenle]

Deyimler[düzenle]

Sözcük birliktelikleri[düzenle]

dil biçimi
dil öbeği
geçer dil
resmî dil

Türetilmiş kavramlar[düzenle]

[*] dilce, dilci, dilken, dille, dilli, dilse, dilsi, dilsiz

Köken[düzenle]

Eski Türkçe: دیل

Kaynakça[düzenle]

  • Türk Dil Kurumu: "dil"
  • Vikipedi maddesi dil

Azerice[düzenle]

[düzenle]

[1] (dil bilimi) dil, lisan
[2] (anatomi) dil

Köken[düzenle]

Eski Türkçe: دیل

Gagavuzca[düzenle]

[düzenle]

[1] (dil bilimi) dil, lisan

Köken[düzenle]

Eski Türkçe: دیل

Kaynakça[düzenle]

  • Etymological Dictionaries - Andras Rajki

Kürtçe[düzenle]

[düzenle]

[1] (anatomi) kalp, yürek
[2] gönül

Sahaca[düzenle]

[düzenle]

[1] (dil bilimi) dil, lisan
[2] (anatomi) dil

Köken[düzenle]

Eski Türkçe: دیل

Türkmence[düzenle]

[düzenle]

[1] (dil bilimi) dil, lisan
[2] (anatomi) dil

Köken[düzenle]

Eski Türkçe: دیل