küçük

Türkçe

Haftanın sözcüğü – 2009, 7. hafta

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ky.ˈt͡ʃyc/
• Heceleme: kü‧çük

Köken

Osmanlı Türkçesi كوچوك‎ sözcüğünden devralındı, Eski Türkçe kiçik‎ (kiçik) sözcüğünden.

Ön ad

küçük (karşılaştırma daha küçük, üstünlük en küçük)

(ön ad): Küçük bir çiçek (1)

(ön ad): Ailenin küçük çocukları herkesin önüne oturtulmuş (2)

(ön ad): Daha sağdaki paralar, daha küçük miktarlara denk geliyor. (3)

1. Boyutları, benzerlerininkinden daha ufak olan; mikro, ufak tefek, büyük karşıtı
   •  Duvar, çeşitli küçük kâğıtlara basılmış resimlerle kaplıydı. — A. Kutlu
2. Yaşı daha az olan
   • "Zaten galiba en küçük oğlun ölümcül bir hastalığı olduğuna hiçbirimiz inanmak istemiyorduk." - Adalet Ağaoğlu
3. Niceliği az olan:
   • "Kimseden en küçük bir alaka görmüyordum." - Sait Faik Abasıyanık
4. Niteliği aşağı olan, bayağı:
   • Küçük adam.
5. Geri aşamada:
   • Vapur hıncahınçtı. Şehirdeki işlerinden dönen küçük memurlar, gezmelerden, uzak plajlardan gelenler, genç mektepliler, zabitler, ihtiyar hanımlar, hayatlarının üzüntüsü, günün yorgunluğu yüzlerinden akan bir yığın insan güvertede, bilerek bilmeyerek kendilerini bu akşam saatine teslim etmişe benziyorlardı.

     — Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 39. baskı, Huzur, s. 123, Dergâh Yayınları
6. Değersiz, önemsiz.
7. (ses) Kısık, parlak olmayan
   • "Küçük, tatlı bir sesle kovboy şarkıları söyledi." - Refik Halit Karay

Ad

küçük (belirtme hâli küçüğü, çoğulu küçükler)

1. İdrar
2. Makam, rütbe, derece bakımından daha aşağı olan kimse.

Çekimleme

küçük adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	küçük	küçükler
belirtme	küçüğü	küçükleri
yönelme	küçüğe	küçüklere
bulunma	küçükte	küçüklerde
ayrılma	küçükten	küçüklerden
tamlayan	küçüğün	küçüklerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	küçüğüm	küçüklerim
belirtme	küçüğümü	küçüklerimi
yönelme	küçüğüme	küçüklerime
bulunma	küçüğümde	küçüklerimde
ayrılma	küçüğümden	küçüklerimden
tamlayan	küçüğümün	küçüklerimin
2. tekil (senin)
yalın	küçüğün	küçüklerin
belirtme	küçüğünü	küçüklerini
yönelme	küçüğüne	küçüklerine
bulunma	küçüğünde	küçüklerinde
ayrılma	küçüğünden	küçüklerinden
tamlayan	küçüğünün	küçüklerinin
3. tekil (onun)
yalın	küçüğü	küçükleri
belirtme	küçüğünü	küçüklerini
yönelme	küçüğüne	küçüklerine
bulunma	küçüğünde	küçüklerinde
ayrılma	küçüğünden	küçüklerinden
tamlayan	küçüğünün	küçüklerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	küçüğümüz	küçüklerimiz
belirtme	küçüğümüzü	küçüklerimizi
yönelme	küçüğümüze	küçüklerimize
bulunma	küçüğümüzde	küçüklerimizde
ayrılma	küçüğümüzden	küçüklerimizden
tamlayan	küçüğümüzün	küçüklerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	küçüğünüz	küçükleriniz
belirtme	küçüğünüzü	küçüklerinizi
yönelme	küçüğünüze	küçüklerinize
bulunma	küçüğünüzde	küçüklerinizde
ayrılma	küçüğünüzden	küçüklerinizden
tamlayan	küçüğünüzün	küçüklerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	küçüğü	küçükleri
belirtme	küçüğünü	küçüklerini
yönelme	küçüğüne	küçüklerine
bulunma	küçüğünde	küçüklerinde
ayrılma	küçüğünden	küçüklerinden
tamlayan	küçüğünün	küçüklerinin

Kelime birliktelikleri

• küçük küçük, küçüklü büyüklü

Atasözleri

• büyük balık küçük balığı yer
• büyük balık küçük balığı yutar
• delik büyük, yama küçük
• dilin cirmri küçük, cürmü büyük
• şahin küçük, et yer; deve büyük, ot yer

Deyimler

• küçük düşmek, küçük köyün büyük ağası, küçük olsun benim olsun

Çeviriler

küçük

• Almanca: klein (de)
• Arapça: صَغِير‎ (ar) (ṣaġīr)
• Azerice: balaca (az), kiçik (az), xırda (az)
• Bretonca: bihan (br)
• Bulgarca: малък (bg) (malık)
• Çekçe: malý (cs)
• Çince: 小 (zh) (xiǎo)
• Danca: lille (da), liden (da)
• Galce: bach (cy), bychan (cy)
• Endonezce: kecil (id)
• Ermenice: փոքր (hy) (pʿokʿr)
• Esperanto: malgranda (eo)
• Estonca: väike (et)
• Ewece: sue (ee)
• Farsça: کوچک‎ (fa) (kut͡ʃek)
• Felemenkçe: klein (nl), nietig (nl), minuscuul (nl)
• Fince: pieni (fi), vaimea (fi)
• Fransızca: petit (fr), minuscule (fr)
• Gagavuzca: küçük (gag)
• Hintçe: छोटा (hi) (chhota)
• İbranice: קטן‎ (he) (katán)
• İdo: mikra (io)
• İngilizce: small (en), little (en), minor (en)
• İrlandaca: beag (ga)
• İspanyolca: pequeño (es)
• İsveççe: liten (sv), små (sv)
• İtalyanca: piccolo (it)
• İzlandaca: smár (is), lítill (is)
• Japonca: 小さい (ja) [chiisai], ちいさい (ja) [chiisai]
• Karaçay-Balkarca: kiçi (krc)
• Katalanca: petit (ca)
• Kazakça: кiшкене (kk) (kişkene), кiшкентай (kk) (kişkentay)
• Korece: 작은 (ko) (jageun) [jageun]
• Kürtçe: بچووک‎ (ku) [bichook]
• Latince: parvus (la)
• Lehçe: mały (pl)
• Litvanca: mažas (lt)
• Macarca: kicsi (hu), kis (hu)
• Norveççe: liten (no)
• Özbekçe: kichik (uz), mayda (uz)
• Portekizce: pequeno (pt)
• Rumence: mic (ro)
• Rusça: маленький (ru) (malenʹkiy)
• Sanskritçe: अल्प (sa) (alpa)
• Sırp-Hırvatça:

  Latin: mal (sh), mali (sh), mały (sh)

• Slovence: majhen (sl)
• Şorca: кичиг
• Tatarca: keçkenä (tt), keçe (tt), näni (tt)

  Kırım Tatarcası: kiçik (crh), kiçkene (crh)

• Telugu dili: చిన్న (te) (cinna) [chinna]

  Eski Türkçe: kiçik‎ (otk) (kiçik), kiçük‎ (otk) (kiçük), küvüç‎ (otk) (küvüç)

  Osmanlı Türkçesi: کوچوک‎ (ota)

• Türkmence: kiçi (tk)
• Uygurca: كىچىك‎ (ug) (kichik)
• Vietnamca: tiểu (vi)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: μικρός (el) (mikrós)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "küçük" maddesi

Gagavuzca

Köken

Eski Türkçe kiçik‎ (kiçik).

Söyleniş

• Heceleme: kü‧çük

Ön ad

küçük

1. küçük

   zıt anlamlısı: büyük