bağ

Ayrıca bakınız: Bağ, bag

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈbaː/
• Heceleme: bağ

Köken 1

Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (bāġ, “1. bağlama eylemi, bağ, düğüm, 2. bağlı şey, bohça, ittifak”) sözcüğünden. Bu sözcük Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (ba-, “bağlamak”) fiilinden Eski Türkçe +I(g)‎ (+I(g)) ekiyle türetilmiştir.

Ad

bağ (belirtme hâli bağı, çoğulu bağlar)

Paket, kırmızı bağ ile bağlanmış. (1)

Adamın elinde bağ var. (2)

Bir bağ yeşillik. (3)

1. Bir şeyi başka bir şeye veya birçok şeyi topluca birbirine tutturmak için kullanılan ip, sicim, şerit, tel vb. düğümlenebilir nesne; bent, rabıt, rabıta.
   • Ayakkabının bağı çözüldü.
2. sargı bezi.
   • Yaramın bağını değiştireceğim.
3. demet.
   • Beş bağ ekin, iki bağ maydanoz.
4. (mecaz) ilişki.
   • "Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür." - Anayasa
5. (anatomi) Kemikleri birbirine bağlamaya, iç organları yerinde tutmaya yarayan lif demeti:
   • Eklem bağı, asıcı bağ.
6. (denizcilik) Bir halat üzerine atılan sağlam, düzgün ve istendiğinde kolayca çözülebilen her türlü düğüm.
7. (müzik) Nota yazarken yan yana gelen aynı veya farklı değerdeki notaların birbirine bağlanarak çalınacağını belirtmek için yapılan yay biçimindeki işaret.

Köken 2

Osmanlı Türkçesi باغ‎ (“bağ”). O da Farsça باغ‎ (bāġ, “bahçe”) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça باغ (bāġ, “1. kısmet, pay, kişiye tahsis edilen mülk, 2. bahçe”) sözcüğünden evrilmiştir. Orta Farsça sözcük Eski Farsça tanıksız veya yeniden kurulmuş [alfabe isteniyor] (*bāga-, “pay, arazi”) biçiminden evrilmiştir.

Ad

bağ (belirtme hâli bağı, çoğulu bağlar)

(tarım): Üzüm bağı (1)

1. (tarım) Üzüm kütüklerinin dikili bulunduğu toprak parçası; çubukluk.
   • "Bağın asıl sahibi ölünce ölenin çocukları şehre taşınmış, bağı her yıl birisine yarıya vermeye başlamışlardı." - Metin Önal Mengüşoğlu
2. meyve bahçesi.
   • "Sonra bağımıza ulaştığımızda haminnem bazı işleriyle meşgul olurken ben de mevsimine göre kızılcık, erik, armut, elma ve ceviz gibi meyvelere ilgi duyar, onların ağaçlarına tırmanırdım." - Doğan Sofracıoğlu

Çekimleme

bağın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	bağ	bağlar
belirtme	bağı	bağları
yönelme	bağa	bağlara
bulunma	bağda	bağlarda
ayrılma	bağdan	bağlardan
tamlayan	bağın	bağların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	bağım	bağlarım
belirtme	bağımı	bağlarımı
yönelme	bağıma	bağlarıma
bulunma	bağımda	bağlarımda
ayrılma	bağımdan	bağlarımdan
tamlayan	bağımın	bağlarımın
2. tekil (senin)
yalın	bağın	bağların
belirtme	bağını	bağlarını
yönelme	bağına	bağlarına
bulunma	bağında	bağlarında
ayrılma	bağından	bağlarından
tamlayan	bağının	bağlarının
3. tekil (onun)
yalın	bağı	bağları
belirtme	bağını	bağlarını
yönelme	bağına	bağlarına
bulunma	bağında	bağlarında
ayrılma	bağından	bağlarından
tamlayan	bağının	bağlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	bağımız	bağlarımız
belirtme	bağımızı	bağlarımızı
yönelme	bağımıza	bağlarımıza
bulunma	bağımızda	bağlarımızda
ayrılma	bağımızdan	bağlarımızdan
tamlayan	bağımızın	bağlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	bağınız	bağlarınız
belirtme	bağınızı	bağlarınızı
yönelme	bağınıza	bağlarınıza
bulunma	bağınızda	bağlarınızda
ayrılma	bağınızdan	bağlarınızdan
tamlayan	bağınızın	bağlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	bağı	bağları
belirtme	bağını	bağlarını
yönelme	bağına	bağlarına
bulunma	bağında	bağlarında
ayrılma	bağından	bağlarından
tamlayan	bağının	bağlarının

Türetilmiş kavramlar

bağ doku, bağ-fiil, organik bağ, ağız bağı, ayak bağı, bel bağı, boyun bağı, diz bağı, domuzbağı, düzen bağı, etek bağı, göbek bağı, gönül bağı, göz bağı, illiyet bağı, kan bağı, kasık bağı, kol bağı, sancak bağı

Atasözleri

• Baba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş
• Bağ babadan, zeytin dededen kalmalı
• Bağ bayırda, tarla çayırda
• Bakan göze bağ olmaz
• Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur
• Eşeğin gönlüne kalsa bir bağ maydanozu götürmez
• Mart dokuzunda çıra yak, bağ buda

Deyimler

bağ bozmak, bağ budamak

Türetilmiş kavramlar

bağ bahçe, bağ bıçağı, bağboğan, bağ bozumu, bağ böceği, bağ çubuğu, bağkesen, Karabağlar

Çeviriler

bağcılık

• Almanca: Weinbau (de) e
• Farsça: باغ‎ (fa)
• Fince: kasvimaa (fi)
• İngilizce: viniculture (en), win-growing (en)
• İsveççe: vinodling (sv) g
• Türkçe:

  Eski Türkçe: bağ‎ (otk) (bağ)

  Osmanlı Türkçesi: باغ‎ (ota)

düğüm

• Almanca: Konten (de) e
• Azerice: bağ (az)
• Farsça: باغ‎ (fa)
• Fince: sidos (fi)
• Fransızca: nœud (fr), liasion (fr)
• İngilizce: bond (en), knot (en)
• Karaçay-Balkarca: bav (krc)
• Tatarca: baw (tt)

  Kırım Tatarcası: bağ (crh)

• Türkçe:

  Eski Türkçe: bağ‎ (otk) (bağ)

  Osmanlı Türkçesi: باغ‎ (ota)

meyve bahçesi

• Almanca: Obstgarten (de) e
• Fince: hedelmätarha (fi)
• İbranice: כרם‎ (he) (kerem)
• İngilizce: orchard (en)
• Türkçe:

  Eski Türkçe: bağ‎ (otk) (bağ)

  Osmanlı Türkçesi: باغ‎ (ota)

ziraat

• Almanca: Weinberg (de) e
• Azerice: bahçe (az)
• Farsça: باغ‎ (fa)
• Fince: viinitarha (fi)
• İngilizce: vineyard (en)
• Tatarca: baw (tt)

  Kırım Tatarcası: düğüm (crh)

• Türkçe:

  Eski Türkçe: bağ‎ (otk) (bağ)

  Osmanlı Türkçesi: باغ‎ (ota)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "bağ".
  TDK Özel Sözlük'te: bağ"

• Kubbealtı Lugatı'nda "BAĞ :"
• Nişanyan Sözlük'te: bağ.

Azerice

Söyleniş

• Heceleme: bağ

Ad

bağ

1. (ziraat) bağ, bahçe

Kırım Tatarcası

Söyleniş

• Heceleme: bağ

Ad

bağ

1. düğüm
2. (ziraat) bağ