düşünmek

Türkçe

Heceleme

• Heceleme: dü‧şün‧mek

Eylem

düşünmek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi düşünür)

Düşünen bir insan

1. aklından geçirmek, göz önüne getirmek
   • Ben şimdi o güzel çehreden başka. Ne bir yüz düşünür ne hatırlarım. - N. H. Onan
2. bir sonuca varmak amacıyla bilgileri incelemek, karşılaştırmak ve aradaki ilgilerden yararlanarak düşünce üretmek, zihinsel yetiler oluşturmak, muhakeme etmek
   • Türlü şiir anlayışları üzerinde düşünmüş, zaman zaman türlü şairleri sevmiştir. - O. V. Kanık
3. zihniyle arayıp bulmak
   • Bu iş için ben bir çare düşündüm.
4. bir şeye karşı ilgili ve titiz davranmak
   • Durmadan geziyorsun, biraz da derslerini düşün.
5. akıl etmek, ne olabileceğini önceden kestirmek
   • Benim kayısılara müşteri çıkmam ihtimalini düşünmüştü. - R. N. Güntekin
6. tasarlamak
   • Yola çıkmayı düşünüyorum.
7. tasalanmak, kaygılanmak
   • Bu kadar düşünme, elbette bir çare bulunur.
8. farz etmek

Çekimleme

düşünmek eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	düşündüm	düşündün	düşündü	düşündük	düşündünüz	düşündüler
		hikâye	düşündüydüm	düşündüydün	düşündüydü	düşündüydük	düşündüydünüz	düşündüydüler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	düşündüysem	düşündüysen	düşündüyse	düşündüysek	düşündüyseniz	düşündüyseler düşündülerse
	belirsiz geçmiş	basit	düşünmüşüm	düşünmüşsün	düşünmüş	düşünmüşüz	düşünmüşsünüz	düşünmüşler
		hikâye	düşünmüştüm	düşünmüştün	düşünmüştü	düşünmüştük	düşünmüştünüz	düşünmüştüler
		rivayet	düşünmüşmüşüm	düşünmüşmüşsün	düşünmüşmüş	düşünmüşmüşüz	düşünmüşmüşsünüz	düşünmüşmüşler
		şart	düşünmüşsem	düşünmüşsen	düşünmüşse	düşünmüşsek	düşünmüşseniz	düşünmüşseler düşünmüşlerse
	geniş	basit	düşünürüm	düşünürsün	düşünür	düşünürüz	düşünürsünüz	düşünürler
		hikâye	düşünürdüm	düşünürdün	düşünürdü	düşünürdük	düşünürdünüz	düşünürdüler
		rivayet	düşünürmüşüm	düşünürmüşsün	düşünürmüş	düşünürmüşüz	düşünürmüşsünüz	düşünürmüşler
		şart	düşünürsem	düşünürsen	düşünürse	düşünürsek	düşünürseniz	düşünürseler düşünürlerse
	şimdiki	basit	düşünüyorum	düşünüyorsun	düşünüyor	düşünüyoruz	düşünüyorsunuz	düşünüyorlar
		hikâye	düşünüyordum	düşünüyordun	düşünüyordu	düşünüyorduk	düşünüyordunuz	düşünüyordular
		rivayet	düşünüyormuşum	düşünüyormuşsun	düşünüyormuş	düşünüyormuşuz	düşünüyormuşsunuz	düşünüyormuşlar
		şart	düşünüyorsam	düşünüyorsan	düşünüyorsa	düşünüyorsak	düşünüyorsanız	düşünüyorsalar düşünüyorlarsa
	gelecek	basit	düşüneceğim	düşüneceksin	düşünecek	düşüneceğiz	düşüneceksiniz	düşünecekler
		hikâye	düşünecektim	düşünecektin	düşünecekti	düşünecektik	düşünecektiniz	düşünecektiler
		rivayet	düşünecekmişim	düşünecekmişsin	düşünecekmiş	düşünecekmişiz	düşünecekmişsiniz	düşünecekmişler
		şart	düşüneceksem	düşüneceksen	düşünecekse	düşüneceksek	düşünecekseniz	düşünecekseler düşüneceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	düşüneyim	düşünesin	düşüne	düşünelim	düşünesiniz	düşüneler
		hikâye	düşüneydim	düşüneydin	düşüneydi	düşüneydik	düşüneydiniz	düşüneydiler
		rivayet	düşüneymişim	düşüneymişsin	düşüneymiş	düşüneymişiz	düşüneymişsiniz	düşüneymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	düşünsem	düşünsen	düşünse	düşünsek	düşünseniz	düşünseler
		hikâye	düşünseydim	düşünseydin	düşünseydi	düşünseydik	düşünseydiniz	düşünseydiler
		rivayet	düşünseymişim	düşünseymişsin	düşünseymiş	düşünseymişiz	düşünseymişsiniz	düşünseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	düşünmeliyim	düşünmelisin	düşünmeli	düşünmeliyiz	düşünmelisiniz	düşünmeliler
		hikâye	düşünmeliydim	düşünmeliydin	düşünmeliydi	düşünmeliydik	düşünmeliydiniz	düşünmeliydiler
		rivayet	düşünmeliymişim	düşünmeliymişsin	düşünmeliymiş	düşünmeliymişiz	düşünmeliymişsiniz	düşünmeliymişler
		şart	düşünmeliysem	düşünmeliysen	düşünmeliyse	düşünmeliysek	düşünmeliyseniz	düşünmeliyseler düşünmelilerse
	emir	basit	—	düşün	düşünsün	—	düşünün düşününüz	düşünsünler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	düşünmedim	düşünmedin	düşünmedi	düşünmedik	düşünmediniz	düşünmediler
		hikâye	düşünmediydim	düşünmediydin	düşünmediydi	düşünmediydik	düşünmediydiniz	düşünmediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	düşünmediysem	düşünmediysen	düşünmediyse	düşünmediysek	düşünmediyseniz	düşünmediyseler düşünmedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	düşünmemişim	düşünmemişsin	düşünmemiş	düşünmemişiz	düşünmemişsiniz	düşünmemişler
		hikâye	düşünmemiştim	düşünmemiştin	düşünmemişti	düşünmemiştik	düşünmemiştiniz	düşünmemiştiler
		rivayet	düşünmemişmişim	düşünmemişmişsin	düşünmemişmiş	düşünmemişmişiz	düşünmemişmişsiniz	düşünmemişmişler
		şart	düşünmemişsem	düşünmemişsen	düşünmemişse	düşünmemişsek	düşünmemişseniz	düşünmemişseler düşünmemişlerse
	geniş	basit	düşünmem	düşünmezsin	düşünmez	düşünmeyiz	düşünmezsiniz	düşünmezler
		hikâye	düşünmezdim	düşünmezdin	düşünmezdi	düşünmezdik	düşünmezdiniz	düşünmezdiler
		rivayet	düşünmezmişim	düşünmezmişsin	düşünmezmiş	düşünmezmişiz	düşünmezmişsiniz	düşünmezmişler
		şart	düşünmezsem	düşünmezsen	düşünmezse	düşünmezsek	düşünmezseniz	düşünmezseler düşünmezlerse
	şimdiki	basit	düşünmüyorum	düşünmüyorsun	düşünmüyor	düşünmüyoruz	düşünmüyorsunuz	düşünmüyorlar
		hikâye	düşünmüyordum	düşünmüyordun	düşünmüyordu	düşünmüyorduk	düşünmüyordunuz	düşünmüyordular
		rivayet	düşünmüyormuşum	düşünmüyormuşsun	düşünmüyormuş	düşünmüyormuşuz	düşünmüyormuşsunuz	düşünmüyormuşlar
		şart	düşünmüyorsam	düşünmüyorsan	düşünmüyorsa	düşünmüyorsak	düşünmüyorsanız	düşünmüyorsalar düşünmüyorlarsa
	gelecek	basit	düşünmeyeceğim	düşünmeyeceksin	düşünmeyecek	düşünmeyeceğiz	düşünmeyeceksiniz	düşünmeyecekler
		hikâye	düşünmeyecektim	düşünmeyecektin	düşünmeyecekti	düşünmeyecektik	düşünmeyecektiniz	düşünmeyecektiler
		rivayet	düşünmeyecekmişim	düşünmeyecekmişsin	düşünmeyecekmiş	düşünmeyecekmişiz	düşünmeyecekmişsiniz	düşünmeyecekmişler
		şart	düşünmeyeceksem	düşünmeyeceksen	düşünmeyecekse	düşünmeyeceksek	düşünmeyecekseniz	düşünmeyecekseler düşünmeyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	düşünmeyeyim	düşünmeyesin	düşünmeye	düşünmeyelim	düşünmeyesiniz	düşünmeyeler
		hikâye	düşünmeyeydim	düşünmeyeydin	düşünmeyeydi	düşünmeyeydik	düşünmeyeydiniz	düşünmeyeydiler
		rivayet	düşünmeyeymişim	düşünmeyeymişsin	düşünmeyeymiş	düşünmeyeymişiz	düşünmeyeymişsiniz	düşünmeyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	düşünmesem	düşünmesen	düşünmese	düşünmesek	düşünmeseniz	düşünmeseler
		hikâye	düşünmeseydim	düşünmeseydin	düşünmeseydi	düşünmeseydik	düşünmeseydiniz	düşünmeseydiler
		rivayet	düşünmeseymişim	düşünmeseymişsin	düşünmeseymiş	düşünmeseymişiz	düşünmeseymişsiniz	düşünmeseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	düşünmemeliyim	düşünmemelisin	düşünmemeli	düşünmemeliyiz	düşünmemelisiniz	düşünmemeliler
		hikâye	düşünmemeliydim	düşünmemeliydin	düşünmemeliydi	düşünmemeliydik	düşünmemeliydiniz	düşünmemeliydiler
		rivayet	düşünmemeliymişim	düşünmemeliymişsin	düşünmemeliymiş	düşünmemeliymişiz	düşünmemeliymişsiniz	düşünmemeliymişler
		şart	düşünmemeliysem	düşünmemeliysen	düşünmemeliyse	düşünmemeliysek	düşünmemeliyseniz	düşünmemeliyseler düşünmemelilerse
	emir	basit	—	düşünme	düşünmesin	—	düşünmeyin düşünmeyiniz	düşünmesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

derin derin düşünmek, kara kara düşünmek, kendini düşünmek

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: denken (de), nachdenken (de), meinen (de), glauben (de)
• Azerice: düşünmək (az), fikirləşmək (az)
• Felemenkçe: denken (nl)
• Fince: suunnitella (fi), ajatella (fi), otaksua (fi)
• Fransızca: penser (fr)
• İngilizce: think (en)
• Karaçay Balkarca: sagın (krc), sagışlan (krc)
• Kırgızca: ойчул (ky) (oyçul)
• Özbekçe: düşünmek (uz)
• Rusça: думать (ru) (dumatʹ), считать (ru) (sçitatʹ)
• Tatarca: uylaw (tt)
• Türkmence: ooýlamak (tk), ooýlanmak (tk)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "düşünmek" maddesi

Türkmence

Eylem

düşünmek

1. anlamak, kavramak, bilmek

Kaynakça

• Atacanov, Ata (1922). Türkmendolu Yir Sözlüğü.