insan

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): [ɪn̪ʲˈs̪ɑn̪]
• Heceleme: in‧san

Köken

Osmanlı Türkçesi انسان‎, o da Arapça إِنْسَان‎ (ʾinsān), o da Aramice אבשא‎, o da İbranice אבוש‎, o da Akadca nişu (“halk kavmi”) kelimesinden gelmektedir.

Ad

insan (belirtme hâli insanı, çoğulu insanlar)

İnsan

1. (primatlar)Toplum hâlinde bir kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve konuşma yeteneği olan, evreni bütün olarak kavrayabilen, bulguları sonucunda değiştirebilen ve biçimlendirebilen canlı;adam, âdem, âdemoğlu, insanoğlu, kişioğlu, beniâdem, benibeşer, fâni, in; (Homo sapiens)
   • "O yaşta insan hiç düşünmeden sadece yaşamaya bakar." - Haldun Taner
2. (mecaz) uy ve ahlak yönünden üstün nitelikli kimse; adam.

Çekimleme

insan adının çekimi

	tekil	çoğul
yalın	insan	insanlar
belirtme	insanı	insanları
yönelme	insana	insanlara
bulunma	insanda	insanlarda
ayrılma	insandan	insanlardan
tamlayan	insanın	insanların

iyelik ekleriyle

1. tekil (benim)	tekil	çoğul
yalın	insanım	insanlarım
belirtme	insanımı	insanlarımı
yönelme	insanıma	insanlarıma
bulunma	insanımda	insanlarımda
ayrılma	insanımdan	insanlarımdan
tamlayan	insanımın	insanlarımın
2. tekil (senin)	tekil	çoğul
yalın	insanın	insanların
belirtme	insanını	insanlarını
yönelme	insanına	insanlarına
bulunma	insanında	insanlarında
ayrılma	insanından	insanlarından
tamlayan	insanının	insanlarının
3.tekil (onun)	tekil	çoğul
yalın	insanı	insanları
belirtme	insanını	insanlarını
yönelme	insanına	insanlarına
bulunma	insanında	insanlarında
ayrılma	insanından	insanlarından
tamlayan	insanının	insanlarının
1. çoğul (bizim)	tekil	çoğul
yalın	insanımız	insanlarımız
belirtme	insanımızı	insanlarımızı
yönelme	insanımıza	insanlarımıza
bulunma	insanımızda	insanlarımızda
ayrılma	insanımızdan	insanlarımızdan
tamlayan	insanımızın	insanlarımızın
2. çoğul (sizin)	tekil	çoğul
yalın	insanınız	insanlarınız
belirtme	insanınızı	insanlarınızı
yönelme	insanınıza	insanlarınıza
bulunma	insanınızda	insanlarınızda
ayrılma	insanınızdan	insanlarınızdan
tamlayan	insanınızın	insanlarınızın
3. çoğul (onların)	tekil	çoğul
yalın	insanı insanları	insanları
belirtme	insanını insanlarını	insanlarını
yönelme	insanına insanlarına	insanlarına
bulunma	insanında insanlarında	insanlarında
ayrılma	insanından insanlarından	insanlarından
tamlayan	insanının insanlarının	insanlarının

Üst kavramlar

insansı

Alt kavramlar

bebek, çocuk, erkek, kadın, kız, oğlan

Deyimler

insan ayağı değmemiş insan ayağı basmamış, insan ayaktan, at tırnaktan kapar, insan beşer, kuldur şaşar, insan çeşit çeşit, yer damar damar, insanda akıl bırakmamak, insanda akıl koymamak, insan doğduğu yerde değil doyduğu yerde, insan eli değmemiş, insan eli dokunmamış, insan eti yemek, insan gibi, insan gönlünün artığını söyler, insanın adı çıkacağına canı çıksın, insanın alacası içinde, hayvanın alacası dışında, insanın eti yenmez, derisi giyilmez, tatlı dilinden başka nesi var?, insan içine çıkamaz olmak, insan içine çıkmak, insan insanın şeytanıdır, insan kendini beğenmese çatlar, insan kıymetini insan bilir, insan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa, insan kuş misali, insan sözünden, hayvan yularından tutulur, insan yedisinde ne ise yetmişinde de odur, insan yükü, insan yükü ağırdır

Sözcük birliktelikleri

insan biçimcilik, insan bilimi, insan coğrafyası, insan evladı, insan hâli, insaniçincilik, insan kurusu, insanmerkezci, insan müsveddesi, insanoğlu, insan sarrafı, insansever, insanüstü, lüzumsuz insan, üst insan, bilim insanı

Türetilmiş kavramlar

insanca, insancı, insancıl, insanlı, insanlık, insansı, insansız

Çeviriler

toplum hâlinde yaşayan tür

• Akadca: nişu (akk)
• Almanca: Mensch (de) e

  • Arami: Şablon:çarc

• Arapça: بَشَر‎ (ar) e (beşar), إِنْسَان‎ (ar) e (ʾinsān)
• Arnavutça: njeriu (sq)
• Azerice: adam (az), insan (az)
• Bretonca: den (br)
• Bulgarca: человек (bg) (çelovek)
• Çekçe: člověk (cs)
• Çince: 人 (zh)
• Eski* Esperanto dili: homo (eo)
• Estonca: inimene (et)
• Felemenkçe: mens (nl)
• Fince: ihminen (fi), ihmisolento (fi), ihmislapsi (fi)
• Fransızca: homme (fr)
• Friuli dili: om (fur)
• Galce: dyn (cy)
• Hausaca: ɗan adan (ha)
• İbranice: אבוש‎ (he)
• İdo dili: homo (io)
• İngilizce: human (en), man (en), human being (en)

  • İspanyolca: humano (es), ser humano (es)

• İsveççe: människa (sv)
• İtalyanca: persona (it), uomo (it)
• Katalanca: humà (ca)
• Kürtçe: mirov (ku)
• Latince: homo (la)
• Lehçe: człowiek (pl)
• Letonca: cilvēks (lv)
• Macarca: ember (hu)
• Makedonca: човек (mk) (çovek)
• Manksça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Mapudungun dili: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.

  • Norveççe: menneske (no) n

• Özbekçe: inson (uz), odam (uz)
• Portekizce: humano (pt), ser humano (pt)
• Rumence: om (ro) e
• Rusça: человек (ru) (çelovek)

  Kiril: човек (sh)

  Latin: čovjek (sh)

• Sicilyaca: uòmunu (scn)
• Sunda dili: genep (su)
• Şorca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Tabasaranca: адми (admi)
• Tatarca: кеше (tt) (keşe), keşe (tt)

  Kırım Tatarcası: adam (crh), insan (crh)

• Telugu dili: నరుడు (te) (naruḍu)
• Tetum: emma (tet)

  Eski Türkçe: yalınuk‎ (otk) (yalınuk)

  Osmanlı Türkçesi: انسان‎ (ota)

• Türkmence: ynsan (tk), ynsaan (tk)
• Udmurtça: адями (udm) (adjami)

  Grekçe: άνθρωπος (grc) (ánthrōpos)

  Modern Yunanca: άνθρωπος (el) (ánthropos)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "insan" maddesi

Ek okumalar

• Vikipedi'de insan

Azerice

Diğer yazılışlar
Arap	اینسان‎
Kiril	инсан
Latin	insan

Köken

Arapça إِنْسَان‎ (ʾinsān)

Söyleniş

• Heceleme: in‧san

Ad

insan

1. (primatlar) insan

Gagavuzca

Söyleniş

• Heceleme: in‧san

Köken

Arapça إِنْسَان‎ (ʾinsān)

Ad

insan

1. (primatlar) insan

Kaynakça

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki

Karakalpakça

Söyleniş

• Heceleme: in‧san

Köken

Arapça إِنْسَان‎ (ʾinsān)

Ad

insan

1. (primatlar) insan

Kırım Tatarcası

Köken

Arapça إِنْسَان‎ (ʾinsān)

Söyleniş

• Heceleme: in‧san

Ad

insan

1. (primatlar) insan

Zazaca

Söyleniş

• IPA^(anahtar): [ɪn̪ʲˈs̪ɑn̪]
• Heceleme: in‧san

Köken

Arapça إِنْسَان‎ (ʾinsān) sözcüğünden.

Ad

insan e (çoğulu insani)

1. insan

   eş anlamlıları: merdım, mordem, merdum, inson, isan, ison