iğne

Ayrıca bakınız: igne

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi ایگنه‎ (iğne) sözcüğünden devralındı, Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (yigne).

Söyleniş

IPA^(anahtar): /iː.ˈne/
Heceleme: iğ‧ne

Ad

iğne (belirtme hâli iğneyi, çoğulu iğneler), sahiplik şekli iğne -si

(aletler, dikiş) dikiş dikmeye yarayan, ince, ucu sivri, bir ucunda iplik geçecek deliği bulunan çelik araç
- "Nasıl olduğunu bir göster de usta olduğunu biz de görelim", diyerek misafirin eline, iplik geçirdiği iğneyi tutuşturuverirmiş. — Sâmiha Ayverdi
(zooloji) bazı böceklerin kendilerini savunmak için kullandıkları organ
- Akrep iğnesi. Arı iğnesi.
İki şeyi birbirine tutturmaya yarar ince, uzun, ucu sivri, metal araç
- Çengelli iğne. Toplu iğne.
Genellikle kadınların süs olarak elbiselerinin göğüs, yaka v.s. yerlerine taktıkları süs eşyası
toplu iğnenin süs olarak kullanılan, iri başlı, renkli türü
(araçlar) bazı araçların ucu sivri parçaları
- Pusula iğnesi.
(balıkçılık) oltanın ucundaki küçük çengel.
- Stelyanos yarın balığa gidecekti. Çaparının hindi tüylerini düzeltiyor; kopmuş, çürümüş misinaları tamir ediyor, paslı iğneleri değiştiriyordu.
  — 1936, Sait Faik Abasıyanık, “Stelyanos Hrisopulos Gemisi”, Varlık, 61. sayı
(bitki anatomisi) bitkilerde yumurtacıkla tepecik arasındaki sapçık
(tıp) kas veya damar yoluyla vücuda sıvı bir ilacı basınçla vermek amacıyla enjektör ucuna takılan, boru şeklinde, ucu keskin metal araç, enjektjör
(mecaz) Dokunaklı söz
(mecaz, ölçü birimleri) Hiç yoksa, çok küçük miktarda
- Sinemacıların bıraktığı paradan Şükran'a iğne bile almadığını hatırladı.
  — 2014, Ayfer TUNÇ, Dünya Ağrısı, Can Sanat Yayınları, s. 163

Çekimleme

iğnenin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	iğne	iğneler
belirtme	iğneyi	iğneleri
yönelme	iğneye	iğnelere
bulunma	iğnede	iğnelerde
ayrılma	iğneden	iğnelerden
tamlayan	iğnenin	iğnelerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	iğnem	iğnelerim
belirtme	iğnemi	iğnelerimi
yönelme	iğneme	iğnelerime
bulunma	iğnemde	iğnelerimde
ayrılma	iğnemden	iğnelerimden
tamlayan	iğnemin	iğnelerimin
2. tekil (senin)
yalın	iğnen	iğnelerin
belirtme	iğneni	iğnelerini
yönelme	iğnene	iğnelerine
bulunma	iğnende	iğnelerinde
ayrılma	iğnenden	iğnelerinden
tamlayan	iğnenin	iğnelerinin
3. tekil (onun)
yalın	iğnesi	iğneleri
belirtme	iğnesini	iğnelerini
yönelme	iğnesine	iğnelerine
bulunma	iğnesinde	iğnelerinde
ayrılma	iğnesinden	iğnelerinden
tamlayan	iğnesinin	iğnelerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	iğnemiz	iğnelerimiz
belirtme	iğnemizi	iğnelerimizi
yönelme	iğnemize	iğnelerimize
bulunma	iğnemizde	iğnelerimizde
ayrılma	iğnemizden	iğnelerimizden
tamlayan	iğnemizin	iğnelerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	iğneniz	iğneleriniz
belirtme	iğnenizi	iğnelerinizi
yönelme	iğnenize	iğnelerinize
bulunma	iğnenizde	iğnelerinizde
ayrılma	iğnenizden	iğnelerinizden
tamlayan	iğnenizin	iğnelerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	iğnesi	iğneleri
belirtme	iğnesini	iğnelerini
yönelme	iğnesine	iğnelerine
bulunma	iğnesinde	iğnelerinde
ayrılma	iğnesinden	iğnelerinden
tamlayan	iğnesinin	iğnelerinin

Atasözleri

Deyimler

iğne ipliğe dönmek, iğne yutmuş, iğneden ipliğe

Çeviriler