kadın

Haftanın sözcüğü – 2007, 32. hafta

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ca.ˈdɯn/

• Ses

  (dosya)

• Heceleme: ka‧dın

Ad

kadın (belirtme hâli kadın, çoğulu kadınlar)

Bir kadın çizimi (1)

Bir kadının 3 boyutlu modeli

1. (kadın) erişkin dişi insan; hatun, hatun kişi, bayan, karı, nisa, zen .
   • Otelci ikinci defa çıktıktan sonra kadın, yol arkadaşlarına İsviçre' de tanıdığı bu ressam kızın macerasını anlatmak istedi.

     — Sait Faik Abasıyanık, 1935, “Meserret Oteli”, Varlık, 45. sayı
2. (evlilik) Bu cinsten olup evlenmiş veya bir erkekle beraber olmuş kimse; avrat.
3. (mecaz) Ev işlerinde çalışan bayan.
   • Sümbül Hanım, Mümtaz'ın Emirgân'daki işlerini gören kadındı.

     — Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 39. baskı, Huzur, s. 98, Dergâh Yayınları
4. “Hanım, bayan” anlamında kullanılan seslenme sözü.
   • «Ah, sizin ananız;» der, «hiç de ölecek kadın değildi kadın Şükriye'm.

     — Fahri ERDİNÇ, 2006, Acı Lokma, s. 61, Yordam Kitap

Çekimleme

kadın adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kadın	kadınlar
belirtme	kadını	kadınları
yönelme	kadına	kadınlara
bulunma	kadında	kadınlarda
ayrılma	kadından	kadınlardan
tamlayan	kadının	kadınların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	kadınım	kadınlarım
belirtme	kadınımı	kadınlarımı
yönelme	kadınıma	kadınlarıma
bulunma	kadınımda	kadınlarımda
ayrılma	kadınımdan	kadınlarımdan
tamlayan	kadınımın	kadınlarımın
2. tekil (senin)
yalın	kadının	kadınların
belirtme	kadınını	kadınlarını
yönelme	kadınına	kadınlarına
bulunma	kadınında	kadınlarında
ayrılma	kadınından	kadınlarından
tamlayan	kadınının	kadınlarının
3. tekil (onun)
yalın	kadını	kadınları
belirtme	kadınını	kadınlarını
yönelme	kadınına	kadınlarına
bulunma	kadınında	kadınlarında
ayrılma	kadınından	kadınlarından
tamlayan	kadınının	kadınlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	kadınımız	kadınlarımız
belirtme	kadınımızı	kadınlarımızı
yönelme	kadınımıza	kadınlarımıza
bulunma	kadınımızda	kadınlarımızda
ayrılma	kadınımızdan	kadınlarımızdan
tamlayan	kadınımızın	kadınlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	kadınınız	kadınlarınız
belirtme	kadınınızı	kadınlarınızı
yönelme	kadınınıza	kadınlarınıza
bulunma	kadınınızda	kadınlarınızda
ayrılma	kadınınızdan	kadınlarınızdan
tamlayan	kadınınızın	kadınlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	kadını	kadınları
belirtme	kadınını	kadınlarını
yönelme	kadınına	kadınlarına
bulunma	kadınında	kadınlarında
ayrılma	kadınından	kadınlarından
tamlayan	kadınının	kadınlarının

Ön ad

kadın (karşılaştırma daha kadın, üstünlük en kadın)

1. Analık veya ev yönetimi bakımından gereken erdemleri, becerileri olan.

Ad

kadın

1. kadı (ad) sözcüğünün ikinci tekil şahıs iyelik tekil çekimi

Atasözleri

• erkeğin şeytanı kadın
• erkek sel, kadın göl
• gece yağar gündüz açar, yıl düzgünlüğü; erkek söyler kadın susar, ev düzgünlüğü
• halayıktan kadın olmaz, gül ağacından odun olmaz
• ıhlamurdan odun olmaz, beslemeden kadın olmaz
• kadın kocasını isterse vezir, isterse rezil eder
• kadının fendi, erkeği yendi
• kadının yüzünün karası erkeğin elinin kınası

Deyimler

kadın olmak

Türetilmiş kavramlar

kadınana, kadın avcısı, kadın başına, kadın berberi, kadınbudu, kadındüğmesi, kadınefendi, kadınevi, kadıngöbeği, kadın hareketi, kadın hastalıkları, kadın kadına, kadın kadıncık, kadın milleti, kadınnine, kadın otu, kadın terzisi, kadın ticareti, kadıntuzluğu, kadınlar hamamı, kadınlar mahfili, kadınlar matinesi, ana kadın, ayşekadın, balkadın, başkadın, bohçacı kadın, kötü kadın, malkadın, temizlikçi kadın, yazıcı kadın, bilim kadını, ev kadını, hayat kadını, iş kadını, Osmanlı kadını, salon kadını, sokak kadını

İlgili kavramlar

abla, anneanne, avrat, babaanne, bacı, başkadın, bayan, büyükanne, cadı, cariye, eksik etek, elti, gacı, gelin, hala, hanım, hanımefendi, kadınana, kadınefendi, kız, kocakarı, kraliçe, kuzin, muallime, müdüre, nine, odalık, prenses, saçıbuçuk, teyze, yenge jinekolog, jinekoloji

Çeviriler

çeviriler

• Afrikaanca: vrou (af)
• Almanca: Frau (de) d, Weib (de) n
• Altayca: келин (alt) (kelin)
• Amharca: ሴት (am) (set)
• Aragonca: muller (an)
• Arapça: اِمْرَأَة‎ (ar) d (imraʾe)
• Arnavutça: grua (sq)
• Asturyasça: muyer (ast)
• Aymaraca: warmi (ay)
• Azerice: qadın (az)
• Baskça: emakume (eu)
• Bengalce: মিহলা (bn) (mihla)
• Bretonca: maouez (br), plac'h (br)
• Bulgarca: жена (bg) d (jena), госпожа (bg) d (gospoja) (kibarca ve resmî olarak)*Başkurtça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Calo dili: gachí
• Çağatayca: imkan‎ (chg)
• Çeçence: zuda (ce) (zuda)
• Çekçe: žena (cs)
• Çince: 女人 (zh)
• Danca: kvinde (da)
• Endonezce: perempuan (id), wanita (id)
• Ersya dili: ава (myv) ( ava )
• Esperanto: virino (eo)
• Estonca: naine (et)
• Evenki dili: аси (asi)
• Faroe dili: kvinna (fo)
• Farsça: زن‎ (fa), زنانگی‎ (fa), مونث‎ (fa)
• Felemenkçe: vrouw (nl)
• Fiji dili: marama (fj)
• Fince: nainen (fi)
• Fransızca: femme (fr)
• Frizce: frou (fy)
• Gagavuzca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Galce: benyw (cy), dynes (cy) gwraig (cy), menyw (cy)
• Galiçyaca: muller (gl)
• Guarani dili: kuña (gn)
• Gucaratça: સ્ત્રી (gu) (strī), ઓરત (gu) (orat)
• Gürcüce: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Hausaca: mace (ha)
• Hawaii dili: wahine (haw)
• Hintçe: स्त्री (hi) (strī), औरत (hi) (aurat), महिला (hi) (mahilā)
• İbranice: אישה‎ (he)
• İngilizce: woman (en)
• İrlandaca: bean (ga)
• İspanyolca: mujer (es)
• İsveççe: dam (sv) g, kvinna (sv) g
• İsviçre Almancası: Frau (de) d
• İtalyanca: donna (it)
• İzlandaca: kona (is)
• Japonca: 女の人 (ja), 女 (ja) (おんな, onna), 女性 (ja) (じょせい)
• Karaçay Balkarca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Katalanca: dona (ca)
• Kazakça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Keçuva dili: warmi (qu)
• Kırgızca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Kırım Tatarcası: bike (crh), qadın (crh), qısqaayaq (crh)
• Korece: 여자 (ko) (yeoja), 여성 (ko) (yeoseong)
• Korsikaca: donna (co)
• Kürtçe: afret (ku), kulfet (ku), jin (ku), pîrek (ku)
• Ladince: ëra (lld)
• Latince: femina (la), mulier (la)
• Lehçe: kobieta (pl)
• Letonca: sieviete (lv)
• Lingala: mwasi (ln)
• Limburgca: vrów (li)
• Litvanca: moteris (lt)
• Maasai dili: enkitok (mas)
• Macarca: nő (hu)
• Makedonca: жена (mk) (jena)
• Malayca: perempuan (ms)
• Malgaşça: vady (mg), vavy (mg), vehivavy (mg)
• Marathi dili: स्त्री (mr) (strī)
• Manksça: ben (gv)
• Maorice: kui (mi), uha (mi)
• Moğolca: эм (mn) (em), эхнэр (mn) (ehner)
• Norveççe: dame (no) d, kvinne (no) d
• Oksitanca: frema (oc)
• Osmanlı Türkçesi: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Özbekçe: ayol (uz)*Portekizce: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Pencapça: ਅਬਲਾ (pa) d (ablā)
• Portekizce: mulher (pt) d
• Rapanui dili: vi'e (rap)
• Romanşça: dunna (rm)
• Rumence: femeie (ro)
• Rusça: женщина (ru) (jenşçina)
• Ruanda dili: umugore (rw)
• Samoaca: fafine (sm)
• Sanskritçe: स्त्री (sa) d (strī)
• Sırp-Hırvatça: жена (sh), žena (sh)
• Sicilyaca: fimmina (scn)
• Slovakça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Slovence: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Somalice: haweeney (so), naag (so)
• Svahili dili: mwanamke (sw)
• Şona dili: vakadzi (sn)
• Tabasaran dili: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Tacikçe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Tagalogca: babae (tl)
• Tatarca: хатын (tt) (xatın)
• Tayca: ผู้หญิง (th) (pûu-yǐng)
• Türkmence: aýaal (tk), gelin gyyz (tk), heleý (tk), zenaan (tk), хелей (tk)
• Ukraynaca: жінка (uk) (jinka)
• Urduca: عورت‎ (ur) d (aurat)
• Uygurca: ayal (ug), h̡otun (ug)
• Venedikçe: femena (vec), dona (vec)
• Yahudi Almancası: froy‎ (yi) (froy)
• Yakutça: дьахтар (sah) (caxtar)*Yunanca: γυναίκα (el) d (gynaíka)
• Zuluca: uhlobo lomuthi (zu)

Çeviriler

analık

• Almanca: weiblich (de)
• Bulgarca: женско (bg) (jensko)
• Estonca: naissoost (et)
• Felemenkçe: vrouwelijk (nl)
• Fince: naispuolinen (fi)
• Fransızca: féminin (fr)
• İbranice: אישה‎ (he) (isha)
• İngilizce: female (en)
• İsveççe: kvinnlig (sv)
• Macarca: nőstény (hu)
• Norveççe: kvinnelig (no)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "kadın" maddesi

Ek okumalar

• Vikipedi'de kadın