uç

Ayrıca bakınız: -uc, UC, Úc, u/c, uC, uc, üç, ức, ực

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈut͡ʃ/
• Heceleme: uç

Ad

uç (belirtme hâli ucu, çoğulu uçlar)

1. Genellikle uzun bir nesnenin incelerek biten son ve sivri noktası.
   • "Bu resmin iki gözü bir makasın ucu ile oyulmuştu." - Aka Gündüz
2. Bir şeyin baş veya son noktası.
   • Parmak ucunda yükselip bu kez ileriye baktı.

     — Kerem IŞIK, 2025, Öteki Dünya, s. 11, Yapı Kredi Yayınları
3. Bir şeyin kenarı.
   • "Kırk kişilik bir masanın bir ucunda, üç kişiyiz." - Refik Halit Karay
4. Dış kenar; periferi.
5. Bir uzaklığın son noktası:
   • "İstikbal, bu yolun ucundan bir güneş gibi doğuyor." - Falih Rıfkı Atay
6. Bir şeyin başı, tepesi.
7. (yazı gereçleri) Kurşun kalemlerde yazmayı sağlayan kömürden yapılan madde.
   • "Kalemin ucunu kâğıda değdiriyor, dikiş makinesi gibi, çizim bitinceye kadar kalemi kaldırmıyor." - Ali Çankırılı
8. sınır.
9. (tarih) Türk devletlerinde genellikle sınır boylarındaki eyalet ve sancak.
10. (tarih) sınır boyu.
    • "Ancak, Selçuklunun Bizans’la barış zamanlarında bile uçlardaki çatışmalar bitmez." - Nevzat Kösoğlu
11. (tarım) tütünlerde farklı zamanlarda hasat edilen el grubu kategorisi

Çekimleme

ucun çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	uç	uçlar
belirtme	ucu	uçları
yönelme	uca	uçlara
bulunma	uçta	uçlarda
ayrılma	uçtan	uçlardan
tamlayan	ucun	uçların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	ucum	uçlarım
belirtme	ucumu	uçlarımı
yönelme	ucuma	uçlarıma
bulunma	ucumda	uçlarımda
ayrılma	ucumdan	uçlarımdan
tamlayan	ucumun	uçlarımın
2. tekil (senin)
yalın	ucun	uçların
belirtme	ucunu	uçlarını
yönelme	ucuna	uçlarına
bulunma	ucunda	uçlarında
ayrılma	ucundan	uçlarından
tamlayan	ucunun	uçlarının
3. tekil (onun)
yalın	ucu	uçları
belirtme	ucunu	uçlarını
yönelme	ucuna	uçlarına
bulunma	ucunda	uçlarında
ayrılma	ucundan	uçlarından
tamlayan	ucunun	uçlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	ucumuz	uçlarımız
belirtme	ucumuzu	uçlarımızı
yönelme	ucumuza	uçlarımıza
bulunma	ucumuzda	uçlarımızda
ayrılma	ucumuzdan	uçlarımızdan
tamlayan	ucumuzun	uçlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	ucunuz	uçlarınız
belirtme	ucunuzu	uçlarınızı
yönelme	ucunuza	uçlarınıza
bulunma	ucunuzda	uçlarınızda
ayrılma	ucunuzdan	uçlarınızdan
tamlayan	ucunuzun	uçlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	ucu	uçları
belirtme	ucunu	uçlarını
yönelme	ucuna	uçlarına
bulunma	ucunda	uçlarında
ayrılma	ucundan	uçlarından
tamlayan	ucunun	uçlarının

Ön ad

uç (karşılaştırma daha uç, üstünlük en uç)

1. Bir şeye gereğinden çok fazla bağlanan, önem veren; ekstrem.

Eylem

uç

1. uçmak sözcüğünün dilek-emir kipi basit ikinci tekil şahıs olumlu çekimi

Atasözleri

• sonradan gelenin evi uç, tarlası kıraç olur

Deyimler

ucu dokunmak, ucu bucağı olmamak, ucu bucağı görünmemek, ucu bucağı bulunmamak, ucu bucağı yok, ucu bucağı kayıp, ucunda bulunmak, ucundan tutmak, ucunda ölüm yok ya, ucunu bulmak, ucunu göstermek, ucunu kaçırmak, ucu ortası belli olmamak, uç alma, uç vermek.

Türetilmiş kavramlar

uç beyi, uçkurutan, uç uca, uçtan uca, ucu açık, ucu kapalı, ucu ucuna, artı uç, aşırı uç, eksi uç, ileri uç, orta uç, ayak ucu, ipucu.

Çeviriler

uç

• Almanca: Spitze (de) d, Schluss (de) e
• Felemenkçe: voorkant (nl), uiteinde (nl)
• Fince: kärki (fi)
• Gagavuzca: uç (gag)
• İngilizce: extreme (en), tip (en), top (en)
• İspanyolca: pico (es) e
• Özbekçe: uch (uz)
• Rusça: остриё (ru) (ostriyó), конец (ru) (konets), кончик (ru) (konçik)

Çeviriler

uç

• Almanca: extrem (de)
• Fince: uloin (fi), äärimmäinen (fi), ääri- (fi)
• İngilizce: extreme (en)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "uç".
  TDK Özel Sözlük'te: uç"

Tatarca

Söyleniş

• Heceleme: uç

Ad

uç

1. avuç