kuvvet

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi قوت‎ sözcüğünden devralındı, o da Arapça قُوَّة‎ (ḳuvve) kelimesinden gelir.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /kuv.ˈvet/
• Heceleme: kuv‧vet

Ad

Adamın kuvveti yerinde, çalışıyor. (2)

Polis, gösteriyi bastırmak için kuvvet kullanıyor (4)

Topa kuvvet uygulanıyor. (8)

kuvvet (belirtme hâli kuvveti, çoğulu kuvvetler)

1. Maddî güç, canlı bir organizmanın faâliyetini sağlayan güç:
   • Malazgirt’te bileğinin kuvvetiyle, dehâsının zoruyle bize bu aziz vatanın kapılarını açan Alpaslan (Ahmet H. Tanpınar).
2. Sağlıklı olmanın verdiği zindelik, sağlamlık
   • “Kuvveti yerinde olmak.”
   • “Kuvveti kalmamak.”
3. Manevi güç
   • Millî şuûrun uyandırdığı derûnî kuvvetler (Ahmet Hâşim).
4. Zor, şiddet, cebir
   • “Kuvvet kullanmak.”
5. Bir etki meydana getirebilen güç, nüfuz.
6. Dayanıklılık, tahammül, mukāvemet:
   • Bana bu kuvvet kendimden mi geliyordu, Nüzhet’ten mi? (Peyâmi Safâ).
7. (askeriye) Bir devletin kara, deniz ve havada savaşan silâhlı ve teşkîlâtlı güçleri, savaşan güç
   • Hâriçten Türk yurduna gözlerini dikmiş bekleyen kuvvetler gelip İstanbul sularında demir atacaklar (Hâlit Z. Uşaklıgil).
8. (fizik) Bir cismin konumunun, hareket özelliğinin veya şeklinin değişmesine sebep olan tesir, güç
   • Kuvvetli olunmalıydı, fizikteki kuvvet tanımı neydi? Hareket eden cismi durduran, durduran cismi hareket ettiren, dargınları barıştıran, yoksulları doyuran, çıplakları giydiren, beni çukura indiren...

     — Cem KALENDER, 2009, Klan, s. 157, Kavis Kitap
9. (matematik) üs
   •  2·2·2 = 2³ denkleminde 3 sayısı, 2'nin kuvvetini gösterir.

Çekimleme

kuvvetin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kuvvet	kuvvetler
belirtme	kuvveti	kuvvetleri
yönelme	kuvvete	kuvvetlere
bulunma	kuvvette	kuvvetlerde
ayrılma	kuvvetten	kuvvetlerden
tamlayan	kuvvetin	kuvvetlerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	kuvvetim	kuvvetlerim
belirtme	kuvvetimi	kuvvetlerimi
yönelme	kuvvetime	kuvvetlerime
bulunma	kuvvetimde	kuvvetlerimde
ayrılma	kuvvetimden	kuvvetlerimden
tamlayan	kuvvetimin	kuvvetlerimin
2. tekil (senin)
yalın	kuvvetin	kuvvetlerin
belirtme	kuvvetini	kuvvetlerini
yönelme	kuvvetine	kuvvetlerine
bulunma	kuvvetinde	kuvvetlerinde
ayrılma	kuvvetinden	kuvvetlerinden
tamlayan	kuvvetinin	kuvvetlerinin
3. tekil (onun)
yalın	kuvveti	kuvvetleri
belirtme	kuvvetini	kuvvetlerini
yönelme	kuvvetine	kuvvetlerine
bulunma	kuvvetinde	kuvvetlerinde
ayrılma	kuvvetinden	kuvvetlerinden
tamlayan	kuvvetinin	kuvvetlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	kuvvetimiz	kuvvetlerimiz
belirtme	kuvvetimizi	kuvvetlerimizi
yönelme	kuvvetimize	kuvvetlerimize
bulunma	kuvvetimizde	kuvvetlerimizde
ayrılma	kuvvetimizden	kuvvetlerimizden
tamlayan	kuvvetimizin	kuvvetlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	kuvvetiniz	kuvvetleriniz
belirtme	kuvvetinizi	kuvvetlerinizi
yönelme	kuvvetinize	kuvvetlerinize
bulunma	kuvvetinizde	kuvvetlerinizde
ayrılma	kuvvetinizden	kuvvetlerinizden
tamlayan	kuvvetinizin	kuvvetlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	kuvveti	kuvvetleri
belirtme	kuvvetini	kuvvetlerini
yönelme	kuvvetine	kuvvetlerine
bulunma	kuvvetinde	kuvvetlerinde
ayrılma	kuvvetinden	kuvvetlerinden
tamlayan	kuvvetinin	kuvvetlerinin

Sözcük birliktelikleri

• genel kuvvet, iç kuvvet
• (askeriye): deniz kuvvetleri, hava kuvvetleri, jandarma kuvvetleri, kara kuvvetleri, özel kuvvetler
• (fizik): adezyon kuvveti, aktif kuvvet, asillik kuvveti, çekim kuvveti, merkezkaç kuvvet, motorlu kuvvet, elektromanyetik kuvvet
• (hukuk): cebrî kuvvet, güçler ayrılığı, icra kuvveti, kaba kuvvet, kolluk kuvveti, kuvvetler ayrılığı, teşri kuvveti (teşrii kuvvet), yasama kuvveti

Deyimler

deniz kuvveti kuvvet ayrılığı, kuvvet denemesi, kuvvet fonksiyonu, kuvvet ilacı, kuvvet komutanı, kuvvet kümesi, kuvvet sahibi, kuvvet tekeli, kuvvet kullanmak, sinirleri kuvvetli, tabana kuvvet kaçmak

Çeviriler

cebir, şiddet, zor

• Almanca: Gewalt (de) d, Kraft (de) d
• İngilizce: force (en), violence (en)
• Türkçe:

  Eski Türkçe: küç‎ (otk) (küç)

  Osmanlı Türkçesi: قوت‎ (ota)

dayanıklı olma hâli

• Almanca: Fähigkeit (de) d, Kraft (de) d
• İngilizce: ability (en), strength (en)
• Türkçe:

  Eski Türkçe: küç‎ (otk) (küç)

  Osmanlı Türkçesi: قوت‎ (ota)

durgunluğu/hareketi değiştiren etken, direnci kıran veya direnç doğuran özellik

• Almanca: Energie (de) d, Kraft (de) d, Rüstigkeit (de) d, Stärke (de) d
• İngilizce: energy (en), power (en), robustness (en), strength (en)
• Türkçe:

  Eski Türkçe: küç‎ (otk) (küç)

  Osmanlı Türkçesi: قوت‎ (ota)

askeriye: büyük askerî birlik

• Almanca: Streitkraft (de) d
• İngilizce: armed force (en), armed forces (en) ç
• Türkçe:

  Eski Türkçe: küç‎ (otk) (küç)

  Osmanlı Türkçesi: قوت‎ (ota)

hukuk: güç

• Almanca: Gewalt (de) d, Kraft (de) d
• İngilizce: force (en), power (en)
• Türkçe:

  Eski Türkçe: küç‎ (otk) (küç)

  Osmanlı Türkçesi: قوت‎ (ota)

fizik: güç, fizikî vektörel kemiyet

• Almanca: Kraft (de) d

  İsviçre Almancası: Kraft (de) d

• Arapça: قُوَّة‎ (ar) d (ḳuvve)
• Arnavutça: forcë (sq), fuqi (sq)
• Azerice: qüvvət (az), taqət (az)
• Bulgarca: сила (bg) (sila)
• Danca: kraft (da)
• Fince: voima (fi)
• Fransızca: force (fr)
• İngilizce: force (en)
• İspanyolca: fuerza (es) d
• İsveççe: kraft (sv)
• İtalyanca: forza (it) d
• Kürtçe: hêz (ku)
• Norveççe: kraft (no)
• Romanşça: forza (rm) d
• Türkçe:

  Eski Türkçe: küç‎ (otk) (küç)

  Osmanlı Türkçesi: قوت‎ (ota)

matematik: üs

• Almanca: Potenz (de) d
• İngilizce: power (en)
• Türkçe:

  Eski Türkçe: küç‎ (otk) (küç)

  Osmanlı Türkçesi: قوت‎ (ota)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "kuvvet".
  TDK Özel Sözlük'te: kuvvet"

• TDK Türkçe Sözlük'te: "kuvvet".
  TDK Özel Sözlük'te: kuvvet"

Ek okumalar

• Vikipedi'de kuvvet