açmak

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): [ɑt͡ʃˈmɑk]
• Heceleme: aç‧mak

Eylem

açmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi açar)

Birisi buzdolabının kapağını açmış. (1) Buzdolabını açmışlar ki ışığı yanıyor. (11)

Kepçe, yolu açıyor. (2)

Adam, bandajı açıyor. (3)

Adam, malzemeye delik açıyor. (4)

Adam, lavaboyu açıyor. (5)

1. bir şeyi kapalı durumdan açık duruma getirmek, kapatmanın karşıtı
   • yabancı değil ben kaptan’ım/aç kapıyı suna su/büyük yağmurda ıslandım

     — Attilâ İlhan, 1960, Ben Sana Mecburum, s. 70, Ataç Kitabevi
2. engeli kaldırmak
   • Ordu, yolu açtı.
3. sarılmış, katlanmış, örtülmüş veya iliklenmiş olan şeyleri bu hâlden kurtarmak
   • Bezenir Ana, tabancanın evvelce ölen kocasının olduğunu, yatak yığınının içinde sakladığını, yatakları açarken, yere düşen tabancanın patladığını, kendisinin böyle yaralandığını söyledi, okuma yazma bilmezdi, ifadesinin altına parmak bastı.

     — Faruk EREM, 1996, Bir Ceza Avukatının Anıları, sayfalar 63-64, Çark Kitabevi Yayınları
4. bir şeyi, bir yeri oyarak veya kazarak çukur, delik oluşturmak.
   • Belediye, çukur açtı.
5. tıkalı bir şeyi bu hâlden kurtarmak
   • Lavabo tıkanımş, açmak için tesisatçıyı çağırdım.
6. alanını genişletmek
   • Hürriyet-i Ebediyye Abidesi'nin çevresini açmak için çalışıldı.
7. birbirinden uzaklaştırmak
   • Kollarını açtı.
8. düğümü veya dolaşmış bir şeyi bu hâlden kurtarmak
   • Yumağı açmak.
9. bir toplantıyı, etkinliği başlatmak
10. bir kuruluşu, bir iş yerini işler duruma getirmek.
    • Kütüphaneyi bakan açtı.
11. Bir aygıtı, bir düzeneği çalıştırmak.
    • Eve gelince, ceviz ağacının altındaki masaya teybi koydu, açtı Coşkun Sabah'ın kasetini açtı sesi sonuna kadar, mahalleyi inletti:"

      — Ethem Baran, 2026, Kırkikindiler Bittiğinde, s. 42, İletişim Yayınları
12. alışverişi başlatmak
    • Bakan, tütün piyasasını açtı.
13. rengin koyuluğunu azaltmak
    • Bu boyayı biraz daha açmalı.
14. güzel göstermek, yakışmak
    • 'Çiçekli elbise kızı açtı.
15. ferahlık vermek
    • Evin manzarası misafirleri açıyor.
16. Geçit sağlamak
    • İki oda arasına kapı açtık.
17. bir konu ile ilgili konuşmak
    • Kız annesine beni soruyor olmalı. Annesi açıp karşılık verdi:

      — Ümit KAFTANCIOĞLU, 2022, Altın Ekin, s. 116, Dinozor Genç
18. avunmak veya danışmak üzere söylemek, içini dökmek
    • Size derdimi açmaya geldim. - Fâlih Rıfkı Atay
19. (oyun) poker, satranç v.s. oyunları başlatmak
    • Oyunu elli liralık bahisle açtılar.
20. düzenlemek, yapmak
    •  Üniversite giriş imtihanını kuralları okuduktan sonra açtılar.
21. ayırmak, tahsis etmek
    • Senin için üst katta bir oda açtık.
22. görünür hâle getirmek
    • Kollarını, göğsünü açmış.
23. (hava) bulutların dağılmasıyla gökyüzünün aydınlanması.
    • Hava açtı.
24. Bitkinin çiçeklerinin çıkması.
    • "Hiç kurumuş ağaç yeşerir, çiçek açar mı?" - Ömer Seyfettin
25. (mecaz) Sıkıntısını gidermek, içine, gönlüne ferahlık vermek.
    • Burası beni açmadı, başka yere gidelim.
26. (mecaz) Sıkılganlığını, utangaçlığını gidermek.
    • Öğretmen sürekli konuşuyor, öğrenciyi açmak istiyordu.
27. (eskimiş, askeriye) Savaşla almak.
28. (tıp) yarmak.
    • Çıbanı açmak.

Çekimleme

açmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	açtım	açtın	açtı	açtık	açtınız	açtılar
		hikâye	açtıydım	açtıydın	açtıydı	açtıydık	açtıydınız	açtıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	açtıysam	açtıysan	açtıysa	açtıysak	açtıysanız	açtıysalar açtılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	açmışım	açmışsın	açmış	açmışız	açmışsınız	açmışlar
		hikâye	açmıştım	açmıştın	açmıştı	açmıştık	açmıştınız	açmıştılar
		rivayet	açmışmışım	açmışmışsın	açmışmış	açmışmışız	açmışmışsınız	açmışmışlar
		şart	açmışsam	açmışsan	açmışsa	açmışsak	açmışsanız	açmışsalar açmışlarsa
	geniş	basit	açarım	açarsın	açar	açarız	açarsınız	açarlar
		hikâye	açardım	açardın	açardı	açardık	açardınız	açardılar
		rivayet	açarmışım	açarmışsın	açarmış	açarmışız	açarmışsınız	açarmışlar
		şart	açarsam	açarsan	açarsa	açarsak	açarsanız	açarsalar açarlarsa
	şimdiki	basit	açıyorum	açıyorsun	açıyor	açıyoruz	açıyorsunuz	açıyorlar
		hikâye	açıyordum	açıyordun	açıyordu	açıyorduk	açıyordunuz	açıyordular
		rivayet	açıyormuşum	açıyormuşsun	açıyormuş	açıyormuşuz	açıyormuşsunuz	açıyormuşlar
		şart	açıyorsam	açıyorsan	açıyorsa	açıyorsak	açıyorsanız	açıyorsalar açıyorlarsa
	gelecek	basit	açacağım	açacaksın	açacak	açacağız	açacaksınız	açacaklar
		hikâye	açacaktım	açacaktın	açacaktı	açacaktık	açacaktınız	açacaktılar
		rivayet	açacakmışım	açacakmışsın	açacakmış	açacakmışız	açacakmışsınız	açacakmışlar
		şart	açacaksam	açacaksan	açacaksa	açacaksak	açacaksanız	açacaksalar açacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	açayım	açasın	aça	açalım	açasınız	açalar
		hikâye	açaydım	açaydın	açaydı	açaydık	açaydınız	açaydılar
		rivayet	açaymışım	açaymışsın	açaymış	açaymışız	açaymışsınız	açaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	açsam	açsan	açsa	açsak	açsanız	açsalar
		hikâye	açsaydım	açsaydın	açsaydı	açsaydık	açsaydınız	açsaydılar
		rivayet	açsaymışım	açsaymışsın	açsaymış	açsaymışız	açsaymışsınız	açsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	açmalıyım	açmalısın	açmalı	açmalıyız	açmalısınız	açmalılar
		hikâye	açmalıydım	açmalıydın	açmalıydı	açmalıydık	açmalıydınız	açmalıydılar
		rivayet	açmalıymışım	açmalıymışsın	açmalıymış	açmalıymışız	açmalıymışsınız	açmalıymışlar
		şart	açmalıysam	açmalıysan	açmalıysa	açmalıysak	açmalıysanız	açmalıysalar açmalılarsa
	emir	basit	—	aç	açsın	—	açın açınız	açsınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	açmadım	açmadın	açmadı	açmadık	açmadınız	açmadılar
		hikâye	açmadıydım	açmadıydın	açmadıydı	açmadıydık	açmadıydınız	açmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	açmadıysam	açmadıysan	açmadıysa	açmadıysak	açmadıysanız	açmadıysalar açmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	açmamışım	açmamışsın	açmamış	açmamışız	açmamışsınız	açmamışlar
		hikâye	açmamıştım	açmamıştın	açmamıştı	açmamıştık	açmamıştınız	açmamıştılar
		rivayet	açmamışmışım	açmamışmışsın	açmamışmış	açmamışmışız	açmamışmışsınız	açmamışmışlar
		şart	açmamışsam	açmamışsan	açmamışsa	açmamışsak	açmamışsanız	açmamışsalar açmamışlarsa
	geniş	basit	açmam	açmazsın	açmaz	açmayız	açmazsınız	açmazlar
		hikâye	açmazdım	açmazdın	açmazdı	açmazdık	açmazdınız	açmazdılar
		rivayet	açmazmışım	açmazmışsın	açmazmış	açmazmışız	açmazmışsınız	açmazmışlar
		şart	açmazsam	açmazsan	açmazsa	açmazsak	açmazsanız	açmazsalar açmazlarsa
	şimdiki	basit	açmıyorum	açmıyorsun	açmıyor	açmıyoruz	açmıyorsunuz	açmıyorlar
		hikâye	açmıyordum	açmıyordun	açmıyordu	açmıyorduk	açmıyordunuz	açmıyordular
		rivayet	açmıyormuşum	açmıyormuşsun	açmıyormuş	açmıyormuşuz	açmıyormuşsunuz	açmıyormuşlar
		şart	açmıyorsam	açmıyorsan	açmıyorsa	açmıyorsak	açmıyorsanız	açmıyorsalar açmıyorlarsa
	gelecek	basit	açmayacağım	açmayacaksın	açmayacak	açmayacağız	açmayacaksınız	açmayacaklar
		hikâye	açmayacaktım	açmayacaktın	açmayacaktı	açmayacaktık	açmayacaktınız	açmayacaktılar
		rivayet	açmayacakmışım	açmayacakmışsın	açmayacakmış	açmayacakmışız	açmayacakmışsınız	açmayacakmışlar
		şart	açmayacaksam	açmayacaksan	açmayacaksa	açmayacaksak	açmayacaksanız	açmayacaksalar açmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	açmayayım	açmayasın	açmaya	açmayalım	açmayasınız	açmayalar
		hikâye	açmayaydım	açmayaydın	açmayaydı	açmayaydık	açmayaydınız	açmayaydılar
		rivayet	açmayaymışım	açmayaymışsın	açmayaymış	açmayaymışız	açmayaymışsınız	açmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	açmasam	açmasan	açmasa	açmasak	açmasanız	açmasalar
		hikâye	açmasaydım	açmasaydın	açmasaydı	açmasaydık	açmasaydınız	açmasaydılar
		rivayet	açmasaymışım	açmasaymışsın	açmasaymış	açmasaymışız	açmasaymışsınız	açmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	açmamalıyım	açmamalısın	açmamalı	açmamalıyız	açmamalısınız	açmamalılar
		hikâye	açmamalıydım	açmamalıydın	açmamalıydı	açmamalıydık	açmamalıydınız	açmamalıydılar
		rivayet	açmamalıymışım	açmamalıymışsın	açmamalıymış	açmamalıymışız	açmamalıymışsınız	açmamalıymışlar
		şart	açmamalıysam	açmamalıysan	açmamalıysa	açmamalıysak	açmamalıysanız	açmamalıysalar açmamalılarsa
	emir	basit	—	açma	açmasın	—	açmayın açmayınız	açmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Türetilmiş kavramlar

bahis açmak, cennetin kapısını açmak, defter açmak, deli bayrağı açmak, dosya açmak, dünyaya gözlerini açmak ev açmak, güneş açmak, kâğıt açmak

Çeviriler

çeviriler

• Afrikanca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Almanca: öffnen (de), eröffnen (de)
• Aragonca: ubrir (an)
• Azerice: açmaq (az)*Baskça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Eski Türkçe: açmak‎ (otk) (açmak)
• Esperanto: malfermi (eo)
• Fince: avata (fi), kytkeä päälle (fi), laittaa päälle (fi), avata haava (fi)
• Fransızca: ouvrir (fr)
• İngilizce: open (en), turn on (en), pick up (en), switch on (en)
• İspanyolca: abrir (es)
• İsveççe: att öppna (sv)
• Karaçay-Balkarca: aç (krc)
• Kırım Tatarcası: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Kürtçe: vekirin (ku)
• Lehçe: otworzyć (pl)
• Osmanlı Türkçesi: آچمق‎ (ota)
• Özbekçe: ochmoq (uz), qazimoq (uz), yozmoq (uz)
• Rusça: открывать (ru) (otkrıvatʹ), обнажать (ru) (obnajatʹ), оголять (ru) (ogolyatʹ)
• Tatarca: açu (tt)
• Türkmence: açmak (tk)
• Uygurca: aqmak̡ (ug)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "açmak" maddesi

Türkmence

Söyleniş

• Heceleme: aç‧mak

Eylem

açmak

1. açmak
2. keşfetmek