açılmak

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): [atʃɯɫˈmak]
• Heceleme: a‧çıl‧mak

Trenin kapıları açılıyor. (2)

Pantolonun dizleri açıldı (8)

Tekneler açıldı (11)

Eylem

açılmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi açılır)

1. açma işine konu olmak
   • Kasabada bir çırçır fabrikası açılmış. - Ahmet Ümit
2. kapı, yol ve geçit vb. yerlerden geçebilmesini sağlamak
   • Gözleri koyun denize açıldığı noktadaki o koyuluktaydı.

     — Mehmet EROĞLU, 2020, Yarım Kalan Yürüyüş, s. 183, İletişim Yayınları
3. bir rengin koyuluğunu yitirmesi
   • Perdenin rengi açıldı.
4. sıkılması, çekinmesi, tutukluğu kalmamak.
   •   Biraz durup yüzümü tetkik etti. Biraz şarap içti. Ko­nuştukça açılıyor ve sıkıntısından kurtuluyor gibiydi.

     — Sabahattin Ali, 1943, Kürk Mantolu Madonna, s. 105, Remzi Kitabevi
   • Başkentin günden güne büyüyen gecekondu mahallelerinden birinde yaşayan bir kızla bir oğlan varmış. Kız, bir türlü açılamadığı oğlanı çok seviyormuş.

     — Ethem Baran, 2026, Kırkikindiler Bittiğinde, s. 12, İletişim Yayınları
5. bir kuruluşta ilk kez veya yeniden işe başlamak
6. işini gereğinden veya yapabileceğinden geniş tutmak
7. genişlemek, bollaşmak
   • Ayakkabısı açıldı.
8. delinmek, yırtılmak
   • Pantolonun dizleri açıldı.
9. sis, karanlık ve duman vb. şeylerin dağılması, yoğunluğunu yitirmesi
   • Belki hava açılıyor. - Refik Halit Karay
10. gereken güce ulaşmak
    • "Terleyen at daha iyi gider, açılmış olur," diyerek birkaç kamçı daha şaklattı.

      — Ümit KAFTANCIOĞLU, 2022, Altın Ekin, s. 53, Dinozor Genç
11. kıyıdan uzaklaşmak
    • Ben yüzerken biraz fazla açıldım, kendimi Vardar'ın kuvvetli bir akıntısına kaptırdım. - Yahya Kemal Beyatlı
12. (mecaz) sırrını, üzüntüsünü, sorunlarını birine söylemek
    • Hiç kimseye açılmayarak yaşadığım bu altı ay beni bitirdi. - Peyami Safa
13. (mecaz) herhangi bir konuyla veya sorunla ilgili olarak düşünce veuygulamalarda yeni koşulların gerektirdiği değişiklikleri veya yenilikleri yapma
14. (mecaz) yeni bakış açısı getirmek
15. (mecaz) ayrıntıya girmek
16. (mecaz) kendine gelmek, biraz iyileşmek, ferahlamak
    • Ateşi düşünce hasta açıldı.
17. Tutukluğu gitmek, daha rahat işler olmak.
    • Yavru, yere bırakılınca açılan ayaklarıyla gördüğü her yere gitmek istiyor.

      — Özgür ÇIRAK, 2024, Biz de Yarın Güleriz, s. 55, İletişim Yayınları

Çekimleme

açılmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	açıldım	açıldın	açıldı	açıldık	açıldınız	açıldılar
		hikâye	açıldıydım	açıldıydın	açıldıydı	açıldıydık	açıldıydınız	açıldıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	açıldıysam	açıldıysan	açıldıysa	açıldıysak	açıldıysanız	açıldıysalar açıldılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	açılmışım	açılmışsın	açılmış	açılmışız	açılmışsınız	açılmışlar
		hikâye	açılmıştım	açılmıştın	açılmıştı	açılmıştık	açılmıştınız	açılmıştılar
		rivayet	açılmışmışım	açılmışmışsın	açılmışmış	açılmışmışız	açılmışmışsınız	açılmışmışlar
		şart	açılmışsam	açılmışsan	açılmışsa	açılmışsak	açılmışsanız	açılmışsalar açılmışlarsa
	geniş	basit	açılırım	açılırsın	açılır	açılırız	açılırsınız	açılırlar
		hikâye	açılırdım	açılırdın	açılırdı	açılırdık	açılırdınız	açılırdılar
		rivayet	açılırmışım	açılırmışsın	açılırmış	açılırmışız	açılırmışsınız	açılırmışlar
		şart	açılırsam	açılırsan	açılırsa	açılırsak	açılırsanız	açılırsalar açılırlarsa
	şimdiki	basit	açılıyorum	açılıyorsun	açılıyor	açılıyoruz	açılıyorsunuz	açılıyorlar
		hikâye	açılıyordum	açılıyordun	açılıyordu	açılıyorduk	açılıyordunuz	açılıyordular
		rivayet	açılıyormuşum	açılıyormuşsun	açılıyormuş	açılıyormuşuz	açılıyormuşsunuz	açılıyormuşlar
		şart	açılıyorsam	açılıyorsan	açılıyorsa	açılıyorsak	açılıyorsanız	açılıyorsalar açılıyorlarsa
	gelecek	basit	açılacağım	açılacaksın	açılacak	açılacağız	açılacaksınız	açılacaklar
		hikâye	açılacaktım	açılacaktın	açılacaktı	açılacaktık	açılacaktınız	açılacaktılar
		rivayet	açılacakmışım	açılacakmışsın	açılacakmış	açılacakmışız	açılacakmışsınız	açılacakmışlar
		şart	açılacaksam	açılacaksan	açılacaksa	açılacaksak	açılacaksanız	açılacaksalar açılacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	açılayım	açılasın	açıla	açılalım	açılasınız	açılalar
		hikâye	açılaydım	açılaydın	açılaydı	açılaydık	açılaydınız	açılaydılar
		rivayet	açılaymışım	açılaymışsın	açılaymış	açılaymışız	açılaymışsınız	açılaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	açılsam	açılsan	açılsa	açılsak	açılsanız	açılsalar
		hikâye	açılsaydım	açılsaydın	açılsaydı	açılsaydık	açılsaydınız	açılsaydılar
		rivayet	açılsaymışım	açılsaymışsın	açılsaymış	açılsaymışız	açılsaymışsınız	açılsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	açılmalıyım	açılmalısın	açılmalı	açılmalıyız	açılmalısınız	açılmalılar
		hikâye	açılmalıydım	açılmalıydın	açılmalıydı	açılmalıydık	açılmalıydınız	açılmalıydılar
		rivayet	açılmalıymışım	açılmalıymışsın	açılmalıymış	açılmalıymışız	açılmalıymışsınız	açılmalıymışlar
		şart	açılmalıysam	açılmalıysan	açılmalıysa	açılmalıysak	açılmalıysanız	açılmalıysalar açılmalılarsa
	emir	basit	—	açıl	açılsın	—	açılın açılınız	açılsınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	açılmadım	açılmadın	açılmadı	açılmadık	açılmadınız	açılmadılar
		hikâye	açılmadıydım	açılmadıydın	açılmadıydı	açılmadıydık	açılmadıydınız	açılmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	açılmadıysam	açılmadıysan	açılmadıysa	açılmadıysak	açılmadıysanız	açılmadıysalar açılmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	açılmamışım	açılmamışsın	açılmamış	açılmamışız	açılmamışsınız	açılmamışlar
		hikâye	açılmamıştım	açılmamıştın	açılmamıştı	açılmamıştık	açılmamıştınız	açılmamıştılar
		rivayet	açılmamışmışım	açılmamışmışsın	açılmamışmış	açılmamışmışız	açılmamışmışsınız	açılmamışmışlar
		şart	açılmamışsam	açılmamışsan	açılmamışsa	açılmamışsak	açılmamışsanız	açılmamışsalar açılmamışlarsa
	geniş	basit	açılmam	açılmazsın	açılmaz	açılmayız	açılmazsınız	açılmazlar
		hikâye	açılmazdım	açılmazdın	açılmazdı	açılmazdık	açılmazdınız	açılmazdılar
		rivayet	açılmazmışım	açılmazmışsın	açılmazmış	açılmazmışız	açılmazmışsınız	açılmazmışlar
		şart	açılmazsam	açılmazsan	açılmazsa	açılmazsak	açılmazsanız	açılmazsalar açılmazlarsa
	şimdiki	basit	açılmıyorum	açılmıyorsun	açılmıyor	açılmıyoruz	açılmıyorsunuz	açılmıyorlar
		hikâye	açılmıyordum	açılmıyordun	açılmıyordu	açılmıyorduk	açılmıyordunuz	açılmıyordular
		rivayet	açılmıyormuşum	açılmıyormuşsun	açılmıyormuş	açılmıyormuşuz	açılmıyormuşsunuz	açılmıyormuşlar
		şart	açılmıyorsam	açılmıyorsan	açılmıyorsa	açılmıyorsak	açılmıyorsanız	açılmıyorsalar açılmıyorlarsa
	gelecek	basit	açılmayacağım	açılmayacaksın	açılmayacak	açılmayacağız	açılmayacaksınız	açılmayacaklar
		hikâye	açılmayacaktım	açılmayacaktın	açılmayacaktı	açılmayacaktık	açılmayacaktınız	açılmayacaktılar
		rivayet	açılmayacakmışım	açılmayacakmışsın	açılmayacakmış	açılmayacakmışız	açılmayacakmışsınız	açılmayacakmışlar
		şart	açılmayacaksam	açılmayacaksan	açılmayacaksa	açılmayacaksak	açılmayacaksanız	açılmayacaksalar açılmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	açılmayayım	açılmayasın	açılmaya	açılmayalım	açılmayasınız	açılmayalar
		hikâye	açılmayaydım	açılmayaydın	açılmayaydı	açılmayaydık	açılmayaydınız	açılmayaydılar
		rivayet	açılmayaymışım	açılmayaymışsın	açılmayaymış	açılmayaymışız	açılmayaymışsınız	açılmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	açılmasam	açılmasan	açılmasa	açılmasak	açılmasanız	açılmasalar
		hikâye	açılmasaydım	açılmasaydın	açılmasaydı	açılmasaydık	açılmasaydınız	açılmasaydılar
		rivayet	açılmasaymışım	açılmasaymışsın	açılmasaymış	açılmasaymışız	açılmasaymışsınız	açılmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	açılmamalıyım	açılmamalısın	açılmamalı	açılmamalıyız	açılmamalısınız	açılmamalılar
		hikâye	açılmamalıydım	açılmamalıydın	açılmamalıydı	açılmamalıydık	açılmamalıydınız	açılmamalıydılar
		rivayet	açılmamalıymışım	açılmamalıymışsın	açılmamalıymış	açılmamalıymışız	açılmamalıymışsınız	açılmamalıymışlar
		şart	açılmamalıysam	açılmamalıysan	açılmamalıysa	açılmamalıysak	açılmamalıysanız	açılmamalıysalar açılmamalılarsa
	emir	basit	—	açılma	açılmasın	—	açılmayın açılmayınız	açılmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

gözleri açılmak, kabak çiçeği gibi açılmak, ufuk açılmak, uykusu açılmak

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: aufgehen (de)
• Eski Türkçe: açılmak‎ (otk) (açılmak), açlınmak‎ (otk) (açlınmak), açlışmak‎ (otk) (açlışmak), soyulmak‎ (otk) (soyulmak), yazılmak‎ (otk) (yazılmak)
• Felemenkçe: opengaan (nl)
• Fince: avautua (fi), aueta (fi)
• Fransızca: ouvrir (fr), tulo à soi (fr)
• İngilizce: open (en), unfold (en)
• İsveççe: öppnas (sv)
• Karaçay Balkarca: açıl (krc)
• Kürtçe: vebûn (ku)
• Özbekçe: ochilmoq (uz)
• Rusça: открываться (ru) (otkrıvatʹsya), раскрываться (ru) (raskrıvatʹsya)
• Tatarca: açılu (tt)
• Türkmence: açylmak (tk)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "açılmak".
  TDK Özel Sözlük'te: açılmak"

• Kubbealtı Lugatı'nda "AÇILMAK :"