yarmak

Türkçe

Eylem

yarmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi yarar)

Adam karpuzu yarıyor (1)

Tren, karı yarıp geçiyor (6)

1. Uzunlamasına bölüp ayırmak
   • Odunu yarmak.
2. Buğday, arpa vb. tahıl tanelerini değirmende kırmak
3. Derin yara açmak
4. Yarık açmak
5. (tıp, cerrahi) Kesip açmak
6. Ortasından, içinden geçmek
   • Vapurun yardığı sular, iki yanından güya neşelerinden köpüre köpüre Üsküdar'a gidişler, daima eğlenceliydi. - A. Ş. Hisar

Çekimleme

yarmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	yardım	yardın	yardı	yardık	yardınız	yardılar
		hikâye	yardıydım	yardıydın	yardıydı	yardıydık	yardıydınız	yardıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	yardıysam	yardıysan	yardıysa	yardıysak	yardıysanız	yardıysalar yardılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	yarmışım	yarmışsın	yarmış	yarmışız	yarmışsınız	yarmışlar
		hikâye	yarmıştım	yarmıştın	yarmıştı	yarmıştık	yarmıştınız	yarmıştılar
		rivayet	yarmışmışım	yarmışmışsın	yarmışmış	yarmışmışız	yarmışmışsınız	yarmışmışlar
		şart	yarmışsam	yarmışsan	yarmışsa	yarmışsak	yarmışsanız	yarmışsalar yarmışlarsa
	geniş	basit	yararım	yararsın	yarar	yararız	yararsınız	yararlar
		hikâye	yarardım	yarardın	yarardı	yarardık	yarardınız	yarardılar
		rivayet	yararmışım	yararmışsın	yararmış	yararmışız	yararmışsınız	yararmışlar
		şart	yararsam	yararsan	yararsa	yararsak	yararsanız	yararsalar yararlarsa
	şimdiki	basit	yarıyorum	yarıyorsun	yarıyor	yarıyoruz	yarıyorsunuz	yarıyorlar
		hikâye	yarıyordum	yarıyordun	yarıyordu	yarıyorduk	yarıyordunuz	yarıyordular
		rivayet	yarıyormuşum	yarıyormuşsun	yarıyormuş	yarıyormuşuz	yarıyormuşsunuz	yarıyormuşlar
		şart	yarıyorsam	yarıyorsan	yarıyorsa	yarıyorsak	yarıyorsanız	yarıyorsalar yarıyorlarsa
	gelecek	basit	yaracağım	yaracaksın	yaracak	yaracağız	yaracaksınız	yaracaklar
		hikâye	yaracaktım	yaracaktın	yaracaktı	yaracaktık	yaracaktınız	yaracaktılar
		rivayet	yaracakmışım	yaracakmışsın	yaracakmış	yaracakmışız	yaracakmışsınız	yaracakmışlar
		şart	yaracaksam	yaracaksan	yaracaksa	yaracaksak	yaracaksanız	yaracaksalar yaracaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	yarayım	yarasın	yara	yaralım	yarasınız	yaralar
		hikâye	yaraydım	yaraydın	yaraydı	yaraydık	yaraydınız	yaraydılar
		rivayet	yaraymışım	yaraymışsın	yaraymış	yaraymışız	yaraymışsınız	yaraymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	yarsam	yarsan	yarsa	yarsak	yarsanız	yarsalar
		hikâye	yarsaydım	yarsaydın	yarsaydı	yarsaydık	yarsaydınız	yarsaydılar
		rivayet	yarsaymışım	yarsaymışsın	yarsaymış	yarsaymışız	yarsaymışsınız	yarsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	yarmalıyım	yarmalısın	yarmalı	yarmalıyız	yarmalısınız	yarmalılar
		hikâye	yarmalıydım	yarmalıydın	yarmalıydı	yarmalıydık	yarmalıydınız	yarmalıydılar
		rivayet	yarmalıymışım	yarmalıymışsın	yarmalıymış	yarmalıymışız	yarmalıymışsınız	yarmalıymışlar
		şart	yarmalıysam	yarmalıysan	yarmalıysa	yarmalıysak	yarmalıysanız	yarmalıysalar yarmalılarsa
	emir	basit	—	yar	yarsın	—	yarın yarınız	yarsınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	yarmadım	yarmadın	yarmadı	yarmadık	yarmadınız	yarmadılar
		hikâye	yarmadıydım	yarmadıydın	yarmadıydı	yarmadıydık	yarmadıydınız	yarmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	yarmadıysam	yarmadıysan	yarmadıysa	yarmadıysak	yarmadıysanız	yarmadıysalar yarmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	yarmamışım	yarmamışsın	yarmamış	yarmamışız	yarmamışsınız	yarmamışlar
		hikâye	yarmamıştım	yarmamıştın	yarmamıştı	yarmamıştık	yarmamıştınız	yarmamıştılar
		rivayet	yarmamışmışım	yarmamışmışsın	yarmamışmış	yarmamışmışız	yarmamışmışsınız	yarmamışmışlar
		şart	yarmamışsam	yarmamışsan	yarmamışsa	yarmamışsak	yarmamışsanız	yarmamışsalar yarmamışlarsa
	geniş	basit	yarmam	yarmazsın	yarmaz	yarmayız	yarmazsınız	yarmazlar
		hikâye	yarmazdım	yarmazdın	yarmazdı	yarmazdık	yarmazdınız	yarmazdılar
		rivayet	yarmazmışım	yarmazmışsın	yarmazmış	yarmazmışız	yarmazmışsınız	yarmazmışlar
		şart	yarmazsam	yarmazsan	yarmazsa	yarmazsak	yarmazsanız	yarmazsalar yarmazlarsa
	şimdiki	basit	yarmıyorum	yarmıyorsun	yarmıyor	yarmıyoruz	yarmıyorsunuz	yarmıyorlar
		hikâye	yarmıyordum	yarmıyordun	yarmıyordu	yarmıyorduk	yarmıyordunuz	yarmıyordular
		rivayet	yarmıyormuşum	yarmıyormuşsun	yarmıyormuş	yarmıyormuşuz	yarmıyormuşsunuz	yarmıyormuşlar
		şart	yarmıyorsam	yarmıyorsan	yarmıyorsa	yarmıyorsak	yarmıyorsanız	yarmıyorsalar yarmıyorlarsa
	gelecek	basit	yarmayacağım	yarmayacaksın	yarmayacak	yarmayacağız	yarmayacaksınız	yarmayacaklar
		hikâye	yarmayacaktım	yarmayacaktın	yarmayacaktı	yarmayacaktık	yarmayacaktınız	yarmayacaktılar
		rivayet	yarmayacakmışım	yarmayacakmışsın	yarmayacakmış	yarmayacakmışız	yarmayacakmışsınız	yarmayacakmışlar
		şart	yarmayacaksam	yarmayacaksan	yarmayacaksa	yarmayacaksak	yarmayacaksanız	yarmayacaksalar yarmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	yarmayayım	yarmayasın	yarmaya	yarmayalım	yarmayasınız	yarmayalar
		hikâye	yarmayaydım	yarmayaydın	yarmayaydı	yarmayaydık	yarmayaydınız	yarmayaydılar
		rivayet	yarmayaymışım	yarmayaymışsın	yarmayaymış	yarmayaymışız	yarmayaymışsınız	yarmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	yarmasam	yarmasan	yarmasa	yarmasak	yarmasanız	yarmasalar
		hikâye	yarmasaydım	yarmasaydın	yarmasaydı	yarmasaydık	yarmasaydınız	yarmasaydılar
		rivayet	yarmasaymışım	yarmasaymışsın	yarmasaymış	yarmasaymışız	yarmasaymışsınız	yarmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	yarmamalıyım	yarmamalısın	yarmamalı	yarmamalıyız	yarmamalısınız	yarmamalılar
		hikâye	yarmamalıydım	yarmamalıydın	yarmamalıydı	yarmamalıydık	yarmamalıydınız	yarmamalıydılar
		rivayet	yarmamalıymışım	yarmamalıymışsın	yarmamalıymış	yarmamalıymışız	yarmamalıymışsınız	yarmamalıymışlar
		şart	yarmamalıysam	yarmamalıysan	yarmamalıysa	yarmamalıysak	yarmamalıysanız	yarmamalıysalar yarmamalılarsa
	emir	basit	—	yarma	yarmasın	—	yarmayın yarmayınız	yarmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Çeviriler

çeviriler

• Fince: halkoa (fi), jakaa (fi), jauhaa viljaa (fi), avata haava (fi), kulkea keskeltä läpi (fi)
• Fransızca: couper en deux (fr), fendre (fr)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "yarmak" maddesi

Çağatayca

Ad

1. sikke, beyaz para, altun, yamu

Kaynakça

• KÚNOS, Dr. Ignaz (1902). Şeyh Süleyman Efendi, Çağatayca-Osmanlıca Sözlük. Budapeşte: Section Orientale de la Société Ethnographique Hongroise.