konuşmak

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): konuʃˈmac
• Heceleme: ko‧nuş‧mak

Eylem

konuşmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi konuşur)

Adam, sahnede konuşuyor. (1),

Söylevinde özellikle Vikiveri hakkında konuşuyor. (2), (3).

Sahnedeyken de Türkçeyi çok iyi konuşuyor. (5)

1. (ses bilgisi) bir dilin kelimeleriyle düşüncesini sözlü olarak anlatmak
   • Çocuk daha konuşamıyor.
2. belli bir konudan söz etmek
   • Mehmet yedi yaşındayken anasıyla konuştuklarından fazla bir şey konuşmazdı. - Hâlide Edip Adıvar
3. bir konuda karşılıklı söz etmek, sohbet etmek
   • İşten sonra Nuruosmaniye'deki İkbal Kahvesi'nde arkadaşlarla şiir ve edebiyat konuşuyoruz. - Falih Rıfkı Atay
4. konuşma yapmak, nutuk çekmek, söylev vermek
5. konuşma dili olarak kullanmak
   • Türkçeyi çok iyi konuşuyor.
6. düşüncesini herhangi bir vasıtayla anlatmak
   • Dilsizler el işaretleriyle konuşur.
7. ilişki kurmak veya ilişkiyi sürdürmek
   • Üst kattakilerle konuşuyoruz.
8. flört etmek
9. dargın bulunmamak
10. hayvan, oyuncak v.s. konuşmaya benzeyen birtakım sesler çıkarmak
11. gizli bir bir şeyi açığa vurmak, ele vermek
12. becermek, uzman gibi yapabilmek
    • Fokstrotta uzun boylu konuşamam. - Mahmut Yesari
13. (mecaz) geçerli olmak, etkin olmak
    • Yasaların yerine yumruklar konuştu.
14. şık ve zarif görünmek
    • Gömleğin konuşuyor.

Çekimleme

konuşmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	konuştum	konuştun	konuştu	konuştuk	konuştunuz	konuştular
		hikâye	konuştuydum	konuştuydun	konuştuydu	konuştuyduk	konuştuydunuz	konuştuydular
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	konuştuysam	konuştuysan	konuştuysa	konuştuysak	konuştuysanız	konuştuysalar konuştularsa
	belirsiz geçmiş	basit	konuşmuşum	konuşmuşsun	konuşmuş	konuşmuşuz	konuşmuşsunuz	konuşmuşlar
		hikâye	konuşmuştum	konuşmuştun	konuşmuştu	konuşmuştuk	konuşmuştunuz	konuşmuştular
		rivayet	konuşmuşmuşum	konuşmuşmuşsun	konuşmuşmuş	konuşmuşmuşuz	konuşmuşmuşsunuz	konuşmuşmuşlar
		şart	konuşmuşsam	konuşmuşsan	konuşmuşsa	konuşmuşsak	konuşmuşsanız	konuşmuşsalar konuşmuşlarsa
	geniş	basit	konuşurum	konuşursun	konuşur	konuşuruz	konuşursunuz	konuşurlar
		hikâye	konuşurdum	konuşurdun	konuşurdu	konuşurduk	konuşurdunuz	konuşurdular
		rivayet	konuşurmuşum	konuşurmuşsun	konuşurmuş	konuşurmuşuz	konuşurmuşsunuz	konuşurmuşlar
		şart	konuşursam	konuşursan	konuşursa	konuşursak	konuşursanız	konuşursalar konuşurlarsa
	şimdiki	basit	konuşuyorum	konuşuyorsun	konuşuyor	konuşuyoruz	konuşuyorsunuz	konuşuyorlar
		hikâye	konuşuyordum	konuşuyordun	konuşuyordu	konuşuyorduk	konuşuyordunuz	konuşuyordular
		rivayet	konuşuyormuşum	konuşuyormuşsun	konuşuyormuş	konuşuyormuşuz	konuşuyormuşsunuz	konuşuyormuşlar
		şart	konuşuyorsam	konuşuyorsan	konuşuyorsa	konuşuyorsak	konuşuyorsanız	konuşuyorsalar konuşuyorlarsa
	gelecek	basit	konuşacağım	konuşacaksın	konuşacak	konuşacağız	konuşacaksınız	konuşacaklar
		hikâye	konuşacaktım	konuşacaktın	konuşacaktı	konuşacaktık	konuşacaktınız	konuşacaktılar
		rivayet	konuşacakmışım	konuşacakmışsın	konuşacakmış	konuşacakmışız	konuşacakmışsınız	konuşacakmışlar
		şart	konuşacaksam	konuşacaksan	konuşacaksa	konuşacaksak	konuşacaksanız	konuşacaksalar konuşacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	konuşayım	konuşasın	konuşa	konuşalım	konuşasınız	konuşalar
		hikâye	konuşaydım	konuşaydın	konuşaydı	konuşaydık	konuşaydınız	konuşaydılar
		rivayet	konuşaymışım	konuşaymışsın	konuşaymış	konuşaymışız	konuşaymışsınız	konuşaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	konuşsam	konuşsan	konuşsa	konuşsak	konuşsanız	konuşsalar
		hikâye	konuşsaydım	konuşsaydın	konuşsaydı	konuşsaydık	konuşsaydınız	konuşsaydılar
		rivayet	konuşsaymışım	konuşsaymışsın	konuşsaymış	konuşsaymışız	konuşsaymışsınız	konuşsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	konuşmalıyım	konuşmalısın	konuşmalı	konuşmalıyız	konuşmalısınız	konuşmalılar
		hikâye	konuşmalıydım	konuşmalıydın	konuşmalıydı	konuşmalıydık	konuşmalıydınız	konuşmalıydılar
		rivayet	konuşmalıymışım	konuşmalıymışsın	konuşmalıymış	konuşmalıymışız	konuşmalıymışsınız	konuşmalıymışlar
		şart	konuşmalıysam	konuşmalıysan	konuşmalıysa	konuşmalıysak	konuşmalıysanız	konuşmalıysalar konuşmalılarsa
	emir	basit	—	konuş	konuşsun	—	konuşun konuşunuz	konuşsunlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	konuşmadım	konuşmadın	konuşmadı	konuşmadık	konuşmadınız	konuşmadılar
		hikâye	konuşmadıydım	konuşmadıydın	konuşmadıydı	konuşmadıydık	konuşmadıydınız	konuşmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	konuşmadıysam	konuşmadıysan	konuşmadıysa	konuşmadıysak	konuşmadıysanız	konuşmadıysalar konuşmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	konuşmamışım	konuşmamışsın	konuşmamış	konuşmamışız	konuşmamışsınız	konuşmamışlar
		hikâye	konuşmamıştım	konuşmamıştın	konuşmamıştı	konuşmamıştık	konuşmamıştınız	konuşmamıştılar
		rivayet	konuşmamışmışım	konuşmamışmışsın	konuşmamışmış	konuşmamışmışız	konuşmamışmışsınız	konuşmamışmışlar
		şart	konuşmamışsam	konuşmamışsan	konuşmamışsa	konuşmamışsak	konuşmamışsanız	konuşmamışsalar konuşmamışlarsa
	geniş	basit	konuşmam	konuşmazsın	konuşmaz	konuşmayız	konuşmazsınız	konuşmazlar
		hikâye	konuşmazdım	konuşmazdın	konuşmazdı	konuşmazdık	konuşmazdınız	konuşmazdılar
		rivayet	konuşmazmışım	konuşmazmışsın	konuşmazmış	konuşmazmışız	konuşmazmışsınız	konuşmazmışlar
		şart	konuşmazsam	konuşmazsan	konuşmazsa	konuşmazsak	konuşmazsanız	konuşmazsalar konuşmazlarsa
	şimdiki	basit	konuşmuyorum	konuşmuyorsun	konuşmuyor	konuşmuyoruz	konuşmuyorsunuz	konuşmuyorlar
		hikâye	konuşmuyordum	konuşmuyordun	konuşmuyordu	konuşmuyorduk	konuşmuyordunuz	konuşmuyordular
		rivayet	konuşmuyormuşum	konuşmuyormuşsun	konuşmuyormuş	konuşmuyormuşuz	konuşmuyormuşsunuz	konuşmuyormuşlar
		şart	konuşmuyorsam	konuşmuyorsan	konuşmuyorsa	konuşmuyorsak	konuşmuyorsanız	konuşmuyorsalar konuşmuyorlarsa
	gelecek	basit	konuşmayacağım	konuşmayacaksın	konuşmayacak	konuşmayacağız	konuşmayacaksınız	konuşmayacaklar
		hikâye	konuşmayacaktım	konuşmayacaktın	konuşmayacaktı	konuşmayacaktık	konuşmayacaktınız	konuşmayacaktılar
		rivayet	konuşmayacakmışım	konuşmayacakmışsın	konuşmayacakmış	konuşmayacakmışız	konuşmayacakmışsınız	konuşmayacakmışlar
		şart	konuşmayacaksam	konuşmayacaksan	konuşmayacaksa	konuşmayacaksak	konuşmayacaksanız	konuşmayacaksalar konuşmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	konuşmayayım	konuşmayasın	konuşmaya	konuşmayalım	konuşmayasınız	konuşmayalar
		hikâye	konuşmayaydım	konuşmayaydın	konuşmayaydı	konuşmayaydık	konuşmayaydınız	konuşmayaydılar
		rivayet	konuşmayaymışım	konuşmayaymışsın	konuşmayaymış	konuşmayaymışız	konuşmayaymışsınız	konuşmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	konuşmasam	konuşmasan	konuşmasa	konuşmasak	konuşmasanız	konuşmasalar
		hikâye	konuşmasaydım	konuşmasaydın	konuşmasaydı	konuşmasaydık	konuşmasaydınız	konuşmasaydılar
		rivayet	konuşmasaymışım	konuşmasaymışsın	konuşmasaymış	konuşmasaymışız	konuşmasaymışsınız	konuşmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	konuşmamalıyım	konuşmamalısın	konuşmamalı	konuşmamalıyız	konuşmamalısınız	konuşmamalılar
		hikâye	konuşmamalıydım	konuşmamalıydın	konuşmamalıydı	konuşmamalıydık	konuşmamalıydınız	konuşmamalıydılar
		rivayet	konuşmamalıymışım	konuşmamalıymışsın	konuşmamalıymış	konuşmamalıymışız	konuşmamalıymışsınız	konuşmamalıymışlar
		şart	konuşmamalıysam	konuşmamalıysan	konuşmamalıysa	konuşmamalıysak	konuşmamalıysanız	konuşmamalıysalar konuşmamalılarsa
	emir	basit	—	konuşma	konuşmasın	—	konuşmayın konuşmayınız	konuşmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

açık konuşmak, bülbül gibi konuşmak, dereden tepeden konuşmak, elini vicdanına koyarak konuşmak, makineli tüfek gibi konuşmak, mevsimli, mevsimsiz konuşmak, saçma sapan konuşmak

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: reden (de), sprechen (de)
• Arapça: تُكَلَّمُ‎ (ar) (tükellemü)
• Azerice: danışmaq (az)
• Baskça: hitz egin (eu)
• Çekçe: mluvit (cs)
• Ermenice: խոսել (hy) (xosel)
• Eski Türkçe: tılıkmak‎ (otk) (tılıkmak)
• Estonca: rääkida (et)
• Felemenkçe: praten (nl), spreken (nl)
• Fince: puhua (fi), selittää (fi), keskustella (fi), käyttää puhekieltä (fi)
• Fransızca: parler (fr), discuter (fr)
• İngilizce: speak (en), talk (en)
• İsveççe: prata (sv), tala (sv)
• İtalyanca: parlare (it)
• Kırgızca: süylöö (ky)
• Kürtçe: axiftin (ku), peyivîn (ku), axivîn (ku), xeber dan (ku), qise kirin (ku), şor kirin (ku), şitexilîn (ku), qezî kirin (ku), kelimîn (ku)
• Macarca: beszél (hu)
• Norveççe: samtale (no), snakke (no), tale (no)
• Özbekçe: gaplashmoq (uz)
• Romanşça: pledar (rm)
• Rusça: говорить (ru) (govoritʹ), беседовать (ru) (besedovatʹ), объяснять (ru) (obʺyasnyatʹ), разъяснять (ru) (razʺyasnyatʹ), растолковывать (ru) (rastolkovıvatʹ)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "konuşmak" maddesi