bozmak

Türkçe

Söyleniş

IPA^(anahtar): /boz.ˈmac/
Heceleme: boz‧mak

Eylem

bozmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi bozar)

Bir şeyi kendisinden beklenilen işi yapamayacak duruma getirmek.
- Bu iki radyo istasyonu birbirini bozuyor.

dokunmak zarar vermek
- Bu yemek midemi bozdu.
geçersiz hâle getirmek
- "Eğer nişanını bozduysa yazıklar olsun." - Memduh Şevket Esendalal
(para) büyük miktardaki bir parayı, alt birimleriyle değiştirmek
- 2022:Ümit KAFTANCIOĞLU, 2022 Altın Ekin, sayfa 135 , Dinozor Genç
  "Dükkâncı parayı bozdu. Bana yirmibeş kuruş uzattı."
bozguna uğratmak, mağlup etmek, yenmek.
- Düşman ordusunu bozmak.
altını paraya çevirmek, bozdurmak.
(para) yabancı ülke parasını Türk parasına çevirmek
bağ veya bostanın son ürününü toplamak
- Bostanı bozduk.
(argo, cinsellik) Bir kızın bekâretine zarar vermek.
Biçimini ve kullanılışını değiştirmek.
- Eskileri bozuyor; beni, çocuğu giydiriyor. — Ö. Seyfettin
Altüst etmek, çıkmaza sokmak.
- Tam biraz rahat edeceğim, işimi bozuyorsun. — Sait Faik Abasıyanık
(mecaz) bir kimseyi beklemediği bir davranış karşısında bırakarak veya sözünü yalana çıkararak küçük düşürmek, dumura uğramak
- Adamcağızı fena bozdunuz.
(mecaz) aklını kaybedecek derecede bir şeye düşkün olmak
- Adamcağız politika ile bozmuş.
(mecaz) kötü duruma getirmek.
(hukuk) Mahkeme itiraz yoluyla verilen kararı değiştirmek, yeniden yargılamanın önünü açmak.
(İslam) Oruç, abdest vb.ni geçersiz duruma getirmek.
yazıyı silmek
- Ali yazar, Veli bozar.

Çekimleme

bozmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	bozdum	bozdun	bozdu	bozduk	bozdunuz	bozdular
		hikâye	bozduydum	bozduydun	bozduydu	bozduyduk	bozduydunuz	bozduydular
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	bozduysam	bozduysan	bozduysa	bozduysak	bozduysanız	bozduysalar bozdularsa
	belirsiz geçmiş	basit	bozmuşum	bozmuşsun	bozmuş	bozmuşuz	bozmuşsunuz	bozmuşlar
		hikâye	bozmuştum	bozmuştun	bozmuştu	bozmuştuk	bozmuştunuz	bozmuştular
		rivayet	bozmuşmuşum	bozmuşmuşsun	bozmuşmuş	bozmuşmuşuz	bozmuşmuşsunuz	bozmuşmuşlar
		şart	bozmuşsam	bozmuşsan	bozmuşsa	bozmuşsak	bozmuşsanız	bozmuşsalar bozmuşlarsa
	geniş	basit	bozarım	bozarsın	bozar	bozarız	bozarsınız	bozarlar
		hikâye	bozardım	bozardın	bozardı	bozardık	bozardınız	bozardılar
		rivayet	bozarmışım	bozarmışsın	bozarmış	bozarmışız	bozarmışsınız	bozarmışlar
		şart	bozarsam	bozarsan	bozarsa	bozarsak	bozarsanız	bozarsalar bozarlarsa
	şimdiki	basit	bozuyorum	bozuyorsun	bozuyor	bozuyoruz	bozuyorsunuz	bozuyorlar
		hikâye	bozuyordum	bozuyordun	bozuyordu	bozuyorduk	bozuyordunuz	bozuyordular
		rivayet	bozuyormuşum	bozuyormuşsun	bozuyormuş	bozuyormuşuz	bozuyormuşsunuz	bozuyormuşlar
		şart	bozuyorsam	bozuyorsan	bozuyorsa	bozuyorsak	bozuyorsanız	bozuyorsalar bozuyorlarsa
	gelecek	basit	bozacağım	bozacaksın	bozacak	bozacağız	bozacaksınız	bozacaklar
		hikâye	bozacaktım	bozacaktın	bozacaktı	bozacaktık	bozacaktınız	bozacaktılar
		rivayet	bozacakmışım	bozacakmışsın	bozacakmış	bozacakmışız	bozacakmışsınız	bozacakmışlar
		şart	bozacaksam	bozacaksan	bozacaksa	bozacaksak	bozacaksanız	bozacaksalar bozacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	bozayım	bozasın	boza	bozalım	bozasınız	bozalar
		hikâye	bozaydım	bozaydın	bozaydı	bozaydık	bozaydınız	bozaydılar
		rivayet	bozaymışım	bozaymışsın	bozaymış	bozaymışız	bozaymışsınız	bozaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	bozsam	bozsan	bozsa	bozsak	bozsanız	bozsalar
		hikâye	bozsaydım	bozsaydın	bozsaydı	bozsaydık	bozsaydınız	bozsaydılar
		rivayet	bozsaymışım	bozsaymışsın	bozsaymış	bozsaymışız	bozsaymışsınız	bozsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	bozmalıyım	bozmalısın	bozmalı	bozmalıyız	bozmalısınız	bozmalılar
		hikâye	bozmalıydım	bozmalıydın	bozmalıydı	bozmalıydık	bozmalıydınız	bozmalıydılar
		rivayet	bozmalıymışım	bozmalıymışsın	bozmalıymış	bozmalıymışız	bozmalıymışsınız	bozmalıymışlar
		şart	bozmalıysam	bozmalıysan	bozmalıysa	bozmalıysak	bozmalıysanız	bozmalıysalar bozmalılarsa
	emir	basit	—	boz	bozsun	—	bozun bozunuz	bozsunlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	bozmadım	bozmadın	bozmadı	bozmadık	bozmadınız	bozmadılar
		hikâye	bozmadıydım	bozmadıydın	bozmadıydı	bozmadıydık	bozmadıydınız	bozmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	bozmadıysam	bozmadıysan	bozmadıysa	bozmadıysak	bozmadıysanız	bozmadıysalar bozmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	bozmamışım	bozmamışsın	bozmamış	bozmamışız	bozmamışsınız	bozmamışlar
		hikâye	bozmamıştım	bozmamıştın	bozmamıştı	bozmamıştık	bozmamıştınız	bozmamıştılar
		rivayet	bozmamışmışım	bozmamışmışsın	bozmamışmış	bozmamışmışız	bozmamışmışsınız	bozmamışmışlar
		şart	bozmamışsam	bozmamışsan	bozmamışsa	bozmamışsak	bozmamışsanız	bozmamışsalar bozmamışlarsa
	geniş	basit	bozmam	bozmazsın	bozmaz	bozmayız	bozmazsınız	bozmazlar
		hikâye	bozmazdım	bozmazdın	bozmazdı	bozmazdık	bozmazdınız	bozmazdılar
		rivayet	bozmazmışım	bozmazmışsın	bozmazmış	bozmazmışız	bozmazmışsınız	bozmazmışlar
		şart	bozmazsam	bozmazsan	bozmazsa	bozmazsak	bozmazsanız	bozmazsalar bozmazlarsa
	şimdiki	basit	bozmuyorum	bozmuyorsun	bozmuyor	bozmuyoruz	bozmuyorsunuz	bozmuyorlar
		hikâye	bozmuyordum	bozmuyordun	bozmuyordu	bozmuyorduk	bozmuyordunuz	bozmuyordular
		rivayet	bozmuyormuşum	bozmuyormuşsun	bozmuyormuş	bozmuyormuşuz	bozmuyormuşsunuz	bozmuyormuşlar
		şart	bozmuyorsam	bozmuyorsan	bozmuyorsa	bozmuyorsak	bozmuyorsanız	bozmuyorsalar bozmuyorlarsa
	gelecek	basit	bozmayacağım	bozmayacaksın	bozmayacak	bozmayacağız	bozmayacaksınız	bozmayacaklar
		hikâye	bozmayacaktım	bozmayacaktın	bozmayacaktı	bozmayacaktık	bozmayacaktınız	bozmayacaktılar
		rivayet	bozmayacakmışım	bozmayacakmışsın	bozmayacakmış	bozmayacakmışız	bozmayacakmışsınız	bozmayacakmışlar
		şart	bozmayacaksam	bozmayacaksan	bozmayacaksa	bozmayacaksak	bozmayacaksanız	bozmayacaksalar bozmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	bozmayayım	bozmayasın	bozmaya	bozmayalım	bozmayasınız	bozmayalar
		hikâye	bozmayaydım	bozmayaydın	bozmayaydı	bozmayaydık	bozmayaydınız	bozmayaydılar
		rivayet	bozmayaymışım	bozmayaymışsın	bozmayaymış	bozmayaymışız	bozmayaymışsınız	bozmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	bozmasam	bozmasan	bozmasa	bozmasak	bozmasanız	bozmasalar
		hikâye	bozmasaydım	bozmasaydın	bozmasaydı	bozmasaydık	bozmasaydınız	bozmasaydılar
		rivayet	bozmasaymışım	bozmasaymışsın	bozmasaymış	bozmasaymışız	bozmasaymışsınız	bozmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	bozmamalıyım	bozmamalısın	bozmamalı	bozmamalıyız	bozmamalısınız	bozmamalılar
		hikâye	bozmamalıydım	bozmamalıydın	bozmamalıydı	bozmamalıydık	bozmamalıydınız	bozmamalıydılar
		rivayet	bozmamalıymışım	bozmamalıymışsın	bozmamalıymış	bozmamalıymışız	bozmamalıymışsınız	bozmamalıymışlar
		şart	bozmamalıysam	bozmamalıysan	bozmamalıysa	bozmamalıysak	bozmamalıysanız	bozmamalıysalar bozmamalılarsa
	emir	basit	—	bozma	bozmasın	—	bozmayın bozmayınız	bozmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Türetilmiş kavramlar

yapboz, yazboz, abdestbozan, abdestbozan otu, alaybozan, arabozan, mayabozan, namazbozan, ordubozan, oyunbozan

Deyimler

huzuru bozmak, nişanı bozmak, parmak bozmak, oruç bozmak, yuvasını bozmak

Çeviriler

para bozmak

Almanca: wechseln (de)
- Eski* İngilizce: to change (en)
İsveççe: att växla (sv)

rahatsız etmek

- Âzerîce: pozmaq (az)
Eski* Fince: häiritä (fi), pilata (fi), turmella (fi); rikkoa (fi)
Fransızca: démolir (fr)
İngilizce: distort (en)
Kazakça: goof (kk)
Kırgızca: buzuu (ky)
- Tatarca: bozu (tt)
Eski Türkçe: alkmak‎ (otk) (alkmak), artatmak‎ (otk) (artatmak), bozmak‎ (otk) (bozmak), çerletmek‎ (otk) (çerletmek)
Türkmence: bozmak (tk)

Kaynakça

Türk Dil Kurumuna göre "bozmak" maddesi

Eski Türkçe

Bu sözcüğün, biçim ve içerik olarak Vikisözlük standartlarına ulaşması için elden geçirilmesi gerekmektedir.

Madde düzenleme ve Vikisözlük standartları ile ilgili bilgi
Bu sözcükte ayrıca şu sorunlar da bulunmaktadır:

Bu söz(cük), ait olduğu dilin kullandığı Eski Türkçe alfabesinde yazılmamıştır.

Düzenleme yapıldıktan sonra bu not silinmelidir.

Eylem

Türkmence

Eylem

bozmak