yuva

Ayrıca bakınız: Yuva

Türkçe

Köken

• Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (uya, “kuş yuvası”) sözcüğünden evrilmiştir.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /juˈva/
• Heceleme: yu‧va

Ad

yuva (belirtme hâli yuvayı, çoğulu yuvalar)

Bir kuş yuvası. (1)

Bir yuvanın içerisi. (3)

1. (yapılar) Kuşların ve başka hayvanların barınmak, yumurtlamak, kuluçkaya yatmak, yavrularını büyütmek veya yavrulamak için türlü şeylerden yaptıkları ve türlü biçimlerde hazırladıkları barınak.
   • "Kuşlar yuva, dünyaevi yatak, dünya kapılarında yavrular kundak bekliyordu." - Arif Nihat Asya
2. (iskân, aile) Genellikle ailenin oturduğu ev.
   • "İnsanın kendi yuvasından daha sıcak ... ve samimi hiçbir yer olmazdı." - Sait Faik Abasıyanık
3. (eğitim) İki buçukla dört yaş arası çocukların bakıldığı, okul öncesi eğitim kurumu; çocuk yuvası, kreş.
4. Kimsesizlere veya yoksullara yardım etmek ve onları barındırmak amacıyla açılan yer.
   • Yuvadan ayrılalı uzun yıllar olmuş ve bu yıllarımın çoğu sokaklarda, karakol nezarethanelerinde ve cezaevlerinde geçmişti.

     — Mehmet KARTAL, 1997, “Anneler Günü ve Nefret”, Öküz, 40. sayı, s. 23
   • Altı yaşına bastığında yuvaya küçük bir kız gelmiş; o kız için kendinden büyüklerle kavga etmeye, onun yüzünden cezalandırılmaya başlamış.

     — Mehmet EROĞLU, 2020, Yarım Kalan Yürüyüş, s. 156, İletişim Yayınları
5. Bir şeyin içinde yerleşmiş olduğu veya yerleştirildiği oyuk:
   • Diş yuvası. Kilit yuvası.
6. (mecaz) Bazı kötü nitelikli kimselerin çok bulunduğu, toplandığı yer.
   • Hırsız yuvası.
7. (mecaz) Bir şeyin öğretildiği yer.
   • İrfan yuvası.
8. (mecaz) Bir şeyin çok bulunduğu yer; yatak.
   • Bu oda böcek yuvası.

Atasözleri

yuvayı yapan dişi kuştur

Deyimler

yuva kurmak, yuvasını bozmak, yuvasını dağıtmak, yuvasını yapmak, yuvasını yıkmak, yuva yapmak, yuvayı yürütmek

Türetilmiş kavramlar

boş yuva sendromu, yuvaya dönüş, bülbülyuvası, cam yuvası, çocuk yuvası, fındık yuvası, göz yuvası, karınca yuvası, kastanyola yuvası, kuş yuvası

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Nest (de) n
• Arapça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Arnavutça: fole (sq)
• Azerice: yuva (az)
• Baskça: habia (eu)
• Bulgarca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Çekçe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Danca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Endonezce: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Ersya dili: пизэ (myv) ( pize )
• Eski Türkçe: uya‎ (otk) (uya)
• Estonca: pesa (et)
• Felemenkçe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Fince: pesä (fi)
• Fransızca: nid (fr) e
• Gagavuzca: yuva (gag)
• Galce: nyth (cy)
• İngilizce: nest (en)
• İspanyolca: nido (es)
• İsveççe: näste (sv)
• İtalyanca: nido (it) e
• İzlandaca: hreiður (is)
• Karaçay Balkarca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Katalanca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Kazakça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Kırgızca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Kırım Tatarcası: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Kürtçe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Lehçe: gniazdo (pl)
• Letonca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Litvanca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Macarca: fészek (hu)
• Norveççe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Osmanlı Türkçesi: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Özbekçe: uya (uz)
• Portekizce: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Rumence: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Rusça: гнездо (ru) (gnezdo)
• Tacikçe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Tatarca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Türkmence: hövürtğe (tk)
• Yunanca: φωλιά (el) (foliá)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "yuva".
  TDK Özel Sözlük'te: yuva"

• Nişanyan Sözlük'te: yuva.

Ek okumalar

• Vikipedi'de yuva

Azerice

Ad

yuva

1. (toplum bilimi) yuva
2. in