yetişmek

Türkçe

Eylem

yetişmek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi yetişir)

Adam, otobüse yetişiyor. (1)

1. Ulaşmak, ermek, varmak, vasıl olmak.
   • "Gâvur Ali kahvedeki cemaate hiçbir şey söylemeden küçük çobanla uzaklaştı, bir nefeste ağıla yetişti." - Ömer Seyfettin
2. Vaktinde tamam olmak, bitmek, hazırlanmak, hazır olmak.
   • Bu giysi yarına yetişmeli.
3. Bir işe başlamış olanlara veya gidenlere sonradan katılmak.
   • "Kadınlar, derme çatma ayakkabılarıyla onlara zor yetişebiliyorlardı." - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
4. Değmek, uzanıp dokunabilmek.
   • Ben o dala yetişemem. Bu ip kuyunun dibine yetişmez.
5. Vakit bulmak, yapabilmek
   • Ben bu kadar işe yetişemem.
6. Yetmek, yeter olmak, kâfi gelmek.
   • "Cepte otuz lira var, otele falan yetişmez, yoksa pintilikten değil..."

     — Özgür ÇIRAK, 2024, Biz de Yarın Güleriz, s. 50, İletişim Yayınları
7. Bir zamanda yaşamış olmak, bir zamanı veya kimseyi görmüş olmak.
   • "Bol zamanıma yetişti de ben onu böyle şımarık büyüttüm." - Peyami Safa
8. Gelişip büyümek.
   • "Şu Marmara kıyılarında o sene bol meyve yetişmişti." - Sait Faik Abasıyanık
9. (eğitim) Eğitim görmüş olmak, öğrenmek, gelişmek.
   • "Akşam gazetesi, yurt aydınlarıyla konuşarak bizde niçin yazar yetişmediğinin sebeplerini araştırdı." - Orhan Veli Kanık
10. İş görebilecek yaşa gelmek, büyümek.
11. Yardım etmek, yardımına koşmak.
    • "Tam o sırada talih imdadıma yetişti." - Refik Halit Karay
12. (mecaz) Ortaya çıkmak.

Çekimleme

yetişmek eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	yetiştim	yetiştin	yetişti	yetiştik	yetiştiniz	yetiştiler
		hikâye	yetiştiydim	yetiştiydin	yetiştiydi	yetiştiydik	yetiştiydiniz	yetiştiydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	yetiştiysem	yetiştiysen	yetiştiyse	yetiştiysek	yetiştiyseniz	yetiştiyseler yetiştilerse
	belirsiz geçmiş	basit	yetişmişim	yetişmişsin	yetişmiş	yetişmişiz	yetişmişsiniz	yetişmişler
		hikâye	yetişmiştim	yetişmiştin	yetişmişti	yetişmiştik	yetişmiştiniz	yetişmiştiler
		rivayet	yetişmişmişim	yetişmişmişsin	yetişmişmiş	yetişmişmişiz	yetişmişmişsiniz	yetişmişmişler
		şart	yetişmişsem	yetişmişsen	yetişmişse	yetişmişsek	yetişmişseniz	yetişmişseler yetişmişlerse
	geniş	basit	yetişirim	yetişirsin	yetişir	yetişiriz	yetişirsiniz	yetişirler
		hikâye	yetişirdim	yetişirdin	yetişirdi	yetişirdik	yetişirdiniz	yetişirdiler
		rivayet	yetişirmişim	yetişirmişsin	yetişirmiş	yetişirmişiz	yetişirmişsiniz	yetişirmişler
		şart	yetişirsem	yetişirsen	yetişirse	yetişirsek	yetişirseniz	yetişirseler yetişirlerse
	şimdiki	basit	yetişiyorum	yetişiyorsun	yetişiyor	yetişiyoruz	yetişiyorsunuz	yetişiyorlar
		hikâye	yetişiyordum	yetişiyordun	yetişiyordu	yetişiyorduk	yetişiyordunuz	yetişiyordular
		rivayet	yetişiyormuşum	yetişiyormuşsun	yetişiyormuş	yetişiyormuşuz	yetişiyormuşsunuz	yetişiyormuşlar
		şart	yetişiyorsam	yetişiyorsan	yetişiyorsa	yetişiyorsak	yetişiyorsanız	yetişiyorsalar yetişiyorlarsa
	gelecek	basit	yetişeceğim	yetişeceksin	yetişecek	yetişeceğiz	yetişeceksiniz	yetişecekler
		hikâye	yetişecektim	yetişecektin	yetişecekti	yetişecektik	yetişecektiniz	yetişecektiler
		rivayet	yetişecekmişim	yetişecekmişsin	yetişecekmiş	yetişecekmişiz	yetişecekmişsiniz	yetişecekmişler
		şart	yetişeceksem	yetişeceksen	yetişecekse	yetişeceksek	yetişecekseniz	yetişecekseler yetişeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	yetişeyim	yetişesin	yetişe	yetişelim	yetişesiniz	yetişeler
		hikâye	yetişeydim	yetişeydin	yetişeydi	yetişeydik	yetişeydiniz	yetişeydiler
		rivayet	yetişeymişim	yetişeymişsin	yetişeymiş	yetişeymişiz	yetişeymişsiniz	yetişeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	yetişsem	yetişsen	yetişse	yetişsek	yetişseniz	yetişseler
		hikâye	yetişseydim	yetişseydin	yetişseydi	yetişseydik	yetişseydiniz	yetişseydiler
		rivayet	yetişseymişim	yetişseymişsin	yetişseymiş	yetişseymişiz	yetişseymişsiniz	yetişseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	yetişmeliyim	yetişmelisin	yetişmeli	yetişmeliyiz	yetişmelisiniz	yetişmeliler
		hikâye	yetişmeliydim	yetişmeliydin	yetişmeliydi	yetişmeliydik	yetişmeliydiniz	yetişmeliydiler
		rivayet	yetişmeliymişim	yetişmeliymişsin	yetişmeliymiş	yetişmeliymişiz	yetişmeliymişsiniz	yetişmeliymişler
		şart	yetişmeliysem	yetişmeliysen	yetişmeliyse	yetişmeliysek	yetişmeliyseniz	yetişmeliyseler yetişmelilerse
	emir	basit	—	yetiş	yetişsin	—	yetişin yetişiniz	yetişsinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	yetişmedim	yetişmedin	yetişmedi	yetişmedik	yetişmediniz	yetişmediler
		hikâye	yetişmediydim	yetişmediydin	yetişmediydi	yetişmediydik	yetişmediydiniz	yetişmediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	yetişmediysem	yetişmediysen	yetişmediyse	yetişmediysek	yetişmediyseniz	yetişmediyseler yetişmedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	yetişmemişim	yetişmemişsin	yetişmemiş	yetişmemişiz	yetişmemişsiniz	yetişmemişler
		hikâye	yetişmemiştim	yetişmemiştin	yetişmemişti	yetişmemiştik	yetişmemiştiniz	yetişmemiştiler
		rivayet	yetişmemişmişim	yetişmemişmişsin	yetişmemişmiş	yetişmemişmişiz	yetişmemişmişsiniz	yetişmemişmişler
		şart	yetişmemişsem	yetişmemişsen	yetişmemişse	yetişmemişsek	yetişmemişseniz	yetişmemişseler yetişmemişlerse
	geniş	basit	yetişmem	yetişmezsin	yetişmez	yetişmeyiz	yetişmezsiniz	yetişmezler
		hikâye	yetişmezdim	yetişmezdin	yetişmezdi	yetişmezdik	yetişmezdiniz	yetişmezdiler
		rivayet	yetişmezmişim	yetişmezmişsin	yetişmezmiş	yetişmezmişiz	yetişmezmişsiniz	yetişmezmişler
		şart	yetişmezsem	yetişmezsen	yetişmezse	yetişmezsek	yetişmezseniz	yetişmezseler yetişmezlerse
	şimdiki	basit	yetişmiyorum	yetişmiyorsun	yetişmiyor	yetişmiyoruz	yetişmiyorsunuz	yetişmiyorlar
		hikâye	yetişmiyordum	yetişmiyordun	yetişmiyordu	yetişmiyorduk	yetişmiyordunuz	yetişmiyordular
		rivayet	yetişmiyormuşum	yetişmiyormuşsun	yetişmiyormuş	yetişmiyormuşuz	yetişmiyormuşsunuz	yetişmiyormuşlar
		şart	yetişmiyorsam	yetişmiyorsan	yetişmiyorsa	yetişmiyorsak	yetişmiyorsanız	yetişmiyorsalar yetişmiyorlarsa
	gelecek	basit	yetişmeyeceğim	yetişmeyeceksin	yetişmeyecek	yetişmeyeceğiz	yetişmeyeceksiniz	yetişmeyecekler
		hikâye	yetişmeyecektim	yetişmeyecektin	yetişmeyecekti	yetişmeyecektik	yetişmeyecektiniz	yetişmeyecektiler
		rivayet	yetişmeyecekmişim	yetişmeyecekmişsin	yetişmeyecekmiş	yetişmeyecekmişiz	yetişmeyecekmişsiniz	yetişmeyecekmişler
		şart	yetişmeyeceksem	yetişmeyeceksen	yetişmeyecekse	yetişmeyeceksek	yetişmeyecekseniz	yetişmeyecekseler yetişmeyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	yetişmeyeyim	yetişmeyesin	yetişmeye	yetişmeyelim	yetişmeyesiniz	yetişmeyeler
		hikâye	yetişmeyeydim	yetişmeyeydin	yetişmeyeydi	yetişmeyeydik	yetişmeyeydiniz	yetişmeyeydiler
		rivayet	yetişmeyeymişim	yetişmeyeymişsin	yetişmeyeymiş	yetişmeyeymişiz	yetişmeyeymişsiniz	yetişmeyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	yetişmesem	yetişmesen	yetişmese	yetişmesek	yetişmeseniz	yetişmeseler
		hikâye	yetişmeseydim	yetişmeseydin	yetişmeseydi	yetişmeseydik	yetişmeseydiniz	yetişmeseydiler
		rivayet	yetişmeseymişim	yetişmeseymişsin	yetişmeseymiş	yetişmeseymişiz	yetişmeseymişsiniz	yetişmeseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	yetişmemeliyim	yetişmemelisin	yetişmemeli	yetişmemeliyiz	yetişmemelisiniz	yetişmemeliler
		hikâye	yetişmemeliydim	yetişmemeliydin	yetişmemeliydi	yetişmemeliydik	yetişmemeliydiniz	yetişmemeliydiler
		rivayet	yetişmemeliymişim	yetişmemeliymişsin	yetişmemeliymiş	yetişmemeliymişiz	yetişmemeliymişsiniz	yetişmemeliymişler
		şart	yetişmemeliysem	yetişmemeliysen	yetişmemeliyse	yetişmemeliysek	yetişmemeliyseniz	yetişmemeliyseler yetişmemelilerse
	emir	basit	—	yetişme	yetişmesin	—	yetişmeyin yetişmeyiniz	yetişmesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

çekirdekten yetişmek

Çeviriler

çeviriler

• Eski Türkçe: yetişmek‎ (otk) (yetişmek)
• İngilizce: catch up (en)
• Kürtçe: gihîn (ku), gihîştin (ku), gihaştin (ku), ragihîştin (ku)
• Özbekçe: bitmoq (uz), ulgurmoq (uz), yetishmoq (uz), yetmoq (uz)
• Rusça: успевать (ru) (uspevatʹ)
• Yunanca: προλαβαίνω (el) (prolavaíno), φτάνω (el) (ftáno), προσεγγίζω (el) (prosengízo)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "yetişmek".
  TDK Özel Sözlük'te: yetişmek"