baba

Vikisözlük sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Nuvola apps korganizer.png Bu madde 2007 yılında
39. haftanın sözcüğüydü.
Disambig.svg Başka anlamlar veya farklı yazılışlar için bakınız: bab

Türkçe[düzenle]

[düzenle]

Durum Tekil Çoğul
Yalın baba babalar
Belirtme (-i) babayı babaları
Yönelme (-e) babaya babalara
Bulunma (-de) babada babalarda
Çıkma (-den) babadan babalardan
Tamlayan babanın babaların

baba -sı

[1] Baba ve çocuğu
[1] (aile) çocuğun Dünya'ya gelmesinden etken olan erkek
[2] (denizcilik) gemi veya iskelede halatları bağlamak için güverte üzerinde konulmuş silindir şeklindeki yuvarlak başlı, iri dökme demir, ağaç veya beton dikme
[3] ata, ecdad (Rumeli'de kullanılan Kayı Türkçesinde)
[4] çocuğu olmuş erkek
[5] (eskimiş) tarikatlarda tekke büyüğü
[7] (mecaz) silah kaçakçılığı, kara para aklama ve uyuşturucu madde ticareti gibi kirli ve gizli işler yapan çetenin başı
[8] (mecaz) yaratıcı, kurucu kimse
[9] kazılarda çıkarılan toprağın miktarını hesaplayabilmek için yer yer bırakılan toprak dikme
[10] çatı merteki
[11] bir ülkeye veya bir topluluğa yararlı olmuş kimse
[12] koruyucu, babalık duyguları ile dolu kimse
[13] koruyucu
[14] saygı ifadesi olarak yaşlılara verilen unvan
[15] Zencilerde görülen saraya benzer hastalık

Söyleniş[düzenle]

IPA: /baˈba/, çoğulu IPA: /babaˈlaɾ/

Yazılışlar[düzenle]

بابالر çoğulu ،بابا

Köken[düzenle]

Türkçe:

Eş anlamlılar[düzenle]

[1] peder
[2] iskele babası
[7] mafya babası
[13] velinimet

Deyimler[düzenle]

Kaynakça[düzenle]

  • Türk Dil Kurumu: "baba"

Çeviriler[düzenle]

Türk lehçeleri[düzenle]

Üst kavramlar[düzenle]

[1] ebeveyn

Yan kavramlar[düzenle]

[1] anne

Örnekler[düzenle]

[1] "Türk babanın ve Türk ananın çocuğu Türktür." - Anayasa.
"Asya'daki babalarımızdan miras kalan millî şiirimizin manzum şekillerinde..." - Y. K. Beyatlı.
Ananın atanın (babanın) hakkı için yap

Sözcük birliktelikleri[düzenle]

ana baba eline bakmak
ana baba kuzusu
baba adam
baba baba değil iskele babası
baba baba değil, iskele babası
baba değil, tırabzan babası
baba olmak
babadan babaya
babadan oğula
babam sağ olsun
babam!
babamın adı Hıdır, elimden gelen budur
babana rahmet
babasına çekmek
babasına rahmet okumak
babasının çiftliği
babasının hayrına
babasının kızı
babasının oğlu
babayı yemek

Türetilmiş kavramlar[düzenle]

ağababa, babaanne, Babacan, babacan, Babacı, babacık, babalı, babasız, babayiğit, babayla, babaysa, ballıbaba, dedebaba, efendibaba

Atasözleri[düzenle]

Amca baba yarısı
Baba ekmeği zindan ekmeği, koca ekmeği meydan ekmeği
Baba koruk yer, oğlunun dişi kamaşır
Baba malı tez tükenir, evlat gerek kazana
Baba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş
Babadan mal kalır, kemal kalmaz
Babaya dayanma, karıya güvenme

Afrikanca[düzenle]

[düzenle]

[1] (primatlar, aile) bebek

Azerice[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) dede

Boşnakça[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) büyükanne, nine
[2] haminne, yaşlı kadın

Eş anlamlılar[düzenle]

[1] nena

Çağatayca[düzenle]

[düzenle]

[1] ata
[2] cid
[3] peder
[4] ebu
[5] deve

Fransızca[düzenle]

[düzenle]

[1] bir çeşit erikli kek

Hausaca[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) baba

Hırvatça[düzenle]

Ad dişil[düzenle]

baba dişil (çoğul: babe)

[1] büyükanne, nine
[2] haminne, yaşlı kadın

İspanyolca[düzenle]

[düzenle]

[1] saçma sapan söz
[2] salya
[3] sümük

Köken[düzenle]

[1] Farazî Latince kelimeden *baba.

Kırım Tatarca[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) baba

Savahili dili[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) baba

Sırpça[düzenle]

[düzenle]

[1] büyükanne, nine
[2] haminne, yaşlı kadın

Tagalogca[düzenle]

[düzenle]

[1] çene

Tatarca[düzenle]

[düzenle]

[1] dede

Kaynakça[düzenle]

  • KÚNOS, Dr. Ignaz (1902). Şeyh Süleyman Efendi, Çağatayca-Osmanlıca Sözlük. Budapeşte: Section Orientale de la Société Ethnographique Hongroise.


Türkmence[düzenle]

[düzenle]

[1] dede (annenin babası)