gemi

Ayrıca bakınız: gemí, gémi, gēmí, ĝemi

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi كمی‎ (gemi) sözcüğünden devralındı, Ana Türkçe *kēmi sözcüğünden devralındı.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ɟeˈmi/

• Ses

  (dosya)

• Heceleme: ge‧mi

Ad

gemi (belirtme hâli gemiyi, çoğulu gemiler)

Bir gemi

1. (deniz taşıtları) su üstünde yüzen, insan ve yük taşıyan her türlü deniz taşıtının genel ismi.
   • eş anlamlısı: sefine
   • Burada insan yıllarca öteki tepelere, üzerinde güneşin yansıdığı kıpır kıpır rüzgarlı denize, her yönden şehre sokulan gemilere, adalara, oraya gidip gelen vapurlara, aşağı mahallelerin zararsız denecek uzaklıktaki kalabalığına. minyatür gibi gözüken camilere, sabahları bir nemin belli belirsiz bir buğunun içinde tüten mahallelere, bütün şehre bakabilir ve yıllarca hayal kurabilir.

     — 1996, Orhan PAMUK, “Kimsesiz Adamın Evi”, Öküz, 19. sayı, s. 2

Çekimleme

geminin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	gemi	gemiler
belirtme	gemiyi	gemileri
yönelme	gemiye	gemilere
bulunma	gemide	gemilerde
ayrılma	gemiden	gemilerden
tamlayan	geminin	gemilerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	gemim	gemilerim
belirtme	gemimi	gemilerimi
yönelme	gemime	gemilerime
bulunma	gemimde	gemilerimde
ayrılma	gemimden	gemilerimden
tamlayan	gemimin	gemilerimin
2. tekil (senin)
yalın	gemin	gemilerin
belirtme	gemini	gemilerini
yönelme	gemine	gemilerine
bulunma	geminde	gemilerinde
ayrılma	geminden	gemilerinden
tamlayan	geminin	gemilerinin
3. tekil (onun)
yalın	gemisi	gemileri
belirtme	gemisini	gemilerini
yönelme	gemisine	gemilerine
bulunma	gemisinde	gemilerinde
ayrılma	gemisinden	gemilerinden
tamlayan	gemisinin	gemilerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	gemimiz	gemilerimiz
belirtme	gemimizi	gemilerimizi
yönelme	gemimize	gemilerimize
bulunma	gemimizde	gemilerimizde
ayrılma	gemimizden	gemilerimizden
tamlayan	gemimizin	gemilerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	geminiz	gemileriniz
belirtme	geminizi	gemilerinizi
yönelme	geminize	gemilerinize
bulunma	geminizde	gemilerinizde
ayrılma	geminizden	gemilerinizden
tamlayan	geminizin	gemilerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	gemisi	gemileri
belirtme	gemisini	gemilerini
yönelme	gemisine	gemilerine
bulunma	gemisinde	gemilerinde
ayrılma	gemisinden	gemilerinden
tamlayan	gemisinin	gemilerinin

Atasözleri

• dünya bir gemi, akıl yelkeni, fikir dümeni, kolla kendini, göreyim seni

Deyimler

gemi baş vurmak, gemi dövünmek, gemi gezmek, gemi karaya oturmak, gemileri yakmak, gemisini kurtaran kaptan, gemisini yürütmek, gemisi şapa oturmak, gemiyi rotasına koymak, gemiyi tutmak, gemiyi yatırmak

Türetilmiş kavramlar

gemi adamı, gemi aslanı, gemi bozma, gemi çıkışı, gemi defteri, gemi enkazı, gemi ızgarası, gemi iskeleti, gemi jurnali, gemi leşi, gemi müdürü, gemi takımı, gemi yatağı, balast gemi, buharlı gemi, bulaşık gemi, yelkenli gemi, amiral gemisi, ateş gemisi, balon gemisi, bayrak gemisi, cankurtaran gemisi, çıkarma gemisi, dökme yük gemisi, fener gemisi, harp gemisi, hava gemisi, hastane gemisi, ikmal gemisi, kablo gemisi, kabotaj gemisi, karakol gemisi, kılavuz gemisi, kumandan gemisi, kurtarma gemisi, kuru yük gemisi, mayın arama tarama gemisi, mayın gemisi, sancak gemisi, sarnıç gemisi, savaş gemisi, ticaret gemisi, uzay gemisi, yelken gemisi, yolcu gemisi, yük gemisi

Çeviriler

çeviriler

• Afrikanca: skip (af)
• Almanca: Schiff (de) n
• Arapça: فُلْك‎ (ar) e (fülk) ،سَفِينَة‎ (ar) d (sefīne)
• Arnavutça: anije (sq)
• Azerice: gəmi (az)
• Baskça: itsasontzi (eu)
• Başkurtça: карап (ba) (karap)
• Bretonca: lestr (br)
• Bulgarca: кораб (bg) (korab)
• Buryatça: корабль (bxr) (korablʹ)
• Çağatayca: uçan‎ (chg)
• Çeçence: кема (ce) (kema)
• Çekçe: loď (cs)
• Çuvaşça: карап (cv) (karap)
• Danca: skib (da)
• Eski Türkçe: kemi
• Esperanto dili: ŝipo (eo)
• Estonca: laev (et), alus (et)
• Farsça: کشتی‎ (fa)
• Felemenkçe: schip (nl)
• Fince: laiva (fi), alus (fi)
• Fransızca: navire (fr)
• Galce: llong (cy)
• Gucaratça: જહાજ (gu) (cahāc)
• Gürcüce: გემი (ka) (gemi)
• Hintçe: जहाज़ (hi) (jahāz)
• İbranice: ספינה‎ (he)
• İngilizce: ship (en)
• İnguşça: кема (inh) (kema)
• İrlandaca: long (ga)
• İspanyolca: barco (es), buque (es)
• İsveççe: båt (sv), skepp (sv)
• İsviçre Almancası: Schiff (de) n
• İtalyanca: nave (it)
• Japonca: 船 (ja)
• Karaçay-Balkarca: keme (krc), кеме (krc)
• Katalanca: nau (ca)
• Keçuva dili: wamp'u (qu)
• Kırgızca: keme (ky), кеме (ky) (keme)
• Kırım Tatarcası: gemi (crh)
• Kmer dili: កប៉ាល់ (km) (kâbal)
• Korsikaca: nave (co)
• Kumanca: keme
• Kürtçe: gemî (ku), keştî (ku)
• Lao dili: ກໍ່າປັ່ນ (lo) (kam pan)
• Latince: carina (la), navigium (la), navis (la)
• Lehçe: okręt (pl), statek (pl)
• Limburgca: sjeep (li)
• Macarca: hajó (hu)
• Malgaşça: sambo (mg)
• Maltaca: mriekeb (mt)
• Marathi dili: जहाज (mr) (jahāj)
• Norveççe: skip (no) n
• Osmanlı Türkçesi: كمى‎ (ota)
• Portekizce: navio (pt)
• Manksça: lhong (gv)
• Rapanui dili: pahī (rap)
• Romanşça: nav (rm)
• Rumence: navă (ro)
• Rusça: корабль (ru) (korablʹ), судно (ru) (sudno)
• Sanskritçe: पोतः (sa) (potaḥ)
• Savahili dili: meli (sw)
• Sırpça: брод (sh), лађа (sh), barka (sh)
• Slovakça: loď (sk)
• Slovence: ladja (sl)
• Tatarca: korab (tt), qorabl (tt)
• Türkmence: gäämi (tk), gämi (tk)
• Udmurtça: корабль (udm) (korablʹ)
• Ukraynaca: судно (uk) (sudno)
• Urduca: کشتی‎ (ur) [kaştī], جہاز‎ (ur) [cahāz]
• Yahudi İspanyolcası: nave (lad)
• Yunanca: πλοίο (el) (ploío)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "gemi".
  TDK Özel Sözlük'te: gemi"

Ad

gemi

1. gem sözcüğünün çekimi:
   1. belirtme tekil
   2. üçüncü tekil şahıs iyelik tekil
   3. üçüncü çoğul şahıs iyelik tekil

Kırım Tatarcası

Ad

gemi

1. (denizcilik, taşıtlar) gemi