ana

Vikisözlük sitesinden
Şuraya atla: kullan, ara
Disambig.svg Başka anlamlar veya farklı yazılışlar için bakınız: anâ, ana-, àná, änä
Nuvola apps korganizer.png Bu madde 2007 yılında
43. haftanın sözcüğüydü.

Türkçe[düzenle]

Durum Tekil Çoğul
Yalın ana analar
Belirtme (-i) anayı anaları
Yönelme (-e) anaya analara
Bulunma (-de) anada analarda
Çıkma (-den) anadan analardan
Tamlayan ananın anaların

ana -sı

[düzenle]

ana -sı

[1] Ana ve çocuğu
[1] (aile) anne

Söyleniş[düzenle]

IPA: /aˈna/, çoğulu IPA: /anaˈlaɾ/

Heceleme[düzenle]

Heceleme: a·na

Karşıt anlamlılar[düzenle]

[1] baba

Çeviriler[düzenle]

Türk lehçeleri[düzenle]

Üst kavramlar[düzenle]

[1] ebeveyn

Alt kavramlar[düzenle]

[1] üvey ana

Atasözleri[düzenle]

Ağlarsa anan ağlar gerisi yalan ağlar
Ana besler hurmayla, eloğlu karşılar yarmayla
Ana gezer, kız gezer; bu çeyizi kim düzer?
Ana gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz
Ana gibi yar olmaz, Bagdat gibi diyar olmaz
Ana hakkı Tanrı hakkı
Ana ile kız, helva ile koz
Ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar
Ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış
Anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al

Deyimler[düzenle]

ana baba eline bakmak
ana baba kuzusu
anan turp baban şalgam sen nereden çıktın gülbeşeker
anasının ipini satmak
meryem Ana kandili gibi

Sözcük birliktelikleri[düzenle]

[1] ana direk, ana konu, ana kucağı, anası danası

Türetilmiş kavramlar[düzenle]

[1] anaca, anacı, anacık, anaç, Anadolu, anakara, analı, anası, anasız, anayken, anayla, anaysa, anayurt, kaynana

Köken[düzenle]

Osmanlıca: ana (viii+ Uy)

Kaynakça[düzenle]

  • Türk Dil Kurumu: "ana"

Ön ad[düzenle]

[1] asıl, esas
[2] temel

Karşıt anlamlılar[düzenle]

[1] tâlî
[2] yan

Çeviriler[düzenle]

Türk lehçeleri[düzenle]

Örnekler[düzenle]

[1] Ana bina aradan geçen elli beş yıla karşın değişmemiş. - A. Kutlu

Köken[düzenle]

Osmanlıca: ana (viii+ Uy)

Kaynakça[düzenle]

  • Türk Dil Kurumu: "ana"

Azerice[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) ana

Çağatayca[düzenle]

[düzenle]

[1] ana, valide
[2] buracıkta, işte

Örnekler[düzenle]

[2] anandayor
[2] ana göründü

Gagavuzca[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) ana

Köken[düzenle]

[1] Osmanlıca: ana

Karaçay Balkarca[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) ana

Kazakça[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) ana

Kırım Tatarca[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) ana

Adıl[düzenle]

[1] işte (uzak)

Yan kavramlar[düzenle]

[1] mına: işte (yakın)

Örnekler[düzenle]

[1] Ana anyerde: İşte orada

Bağlaç[düzenle]

[1] belki, ya/ya da

Örnekler[düzenle]

[1] Ana bugün, ana yarın alırman dep cüremen.(Oneki ördek türküsü)
[1] Ya bugün ya da yarın alırım diyerek geziyorum(bekliyorum)

Açıklamalar[düzenle]

İki ihtimâlden birinin olabilecğini belirtmek için kullanılır

Osmanlıca[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) ana

Ön ad[düzenle]

[1] değersiz, kıymetsiz

Adıl[düzenle]

[1] ona

Örnekler[düzenle]

Allah âdın her kim ol evvel anâ/ Her işi âsân eder Allah anâ - Süleyman Çelebi – Mevlid

Özbekçe[düzenle]

İlgeç[düzenle]

[1] işte

Tatarca[düzenle]

[düzenle]

[1] (aile) ana

Türkmence[düzenle]

[düzenle]

[1] işte