erkek

Ayrıca bakınız: Erkek

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi آرزوق‎, Eski Türkçe erk‎ (erk, “erkek”).

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /æɾ.ˈcec/

• erkek

  (dosya)

• Heceleme: er‧kek

Ad

erkek (belirtme hâli erkeği, çoğulu erkekler)

Bir erkeğin 3 boyutlu modellemesi. (1)

Erkek (2)

1. (erkek) Yetişkin adam.
   • eş anlamlıları: bay, er, er kişi, kişi
2. (cinsiyet) İnsan, hayvan ve bitkilerin dişiyi dölleyecek cinsten olanı
   •  Erkek arıların takatleri kesilmeye başlar, bir bir dökülür, ölür giderler. — T. Buğra
3. (aile) Koca
   •  Kadın erkeğini uğurladı.
4. (biyoloji) Sperma oluşturan organizma.

Çekimleme

erkeğin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	erkek	erkekler
belirtme	erkeği	erkekleri
yönelme	erkeğe	erkeklere
bulunma	erkekte	erkeklerde
ayrılma	erkekten	erkeklerden
tamlayan	erkeğin	erkeklerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	erkeğim	erkeklerim
belirtme	erkeğimi	erkeklerimi
yönelme	erkeğime	erkeklerime
bulunma	erkeğimde	erkeklerimde
ayrılma	erkeğimden	erkeklerimden
tamlayan	erkeğimin	erkeklerimin
2. tekil (senin)
yalın	erkeğin	erkeklerin
belirtme	erkeğini	erkeklerini
yönelme	erkeğine	erkeklerine
bulunma	erkeğinde	erkeklerinde
ayrılma	erkeğinden	erkeklerinden
tamlayan	erkeğinin	erkeklerinin
3. tekil (onun)
yalın	erkeği	erkekleri
belirtme	erkeğini	erkeklerini
yönelme	erkeğine	erkeklerine
bulunma	erkeğinde	erkeklerinde
ayrılma	erkeğinden	erkeklerinden
tamlayan	erkeğinin	erkeklerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	erkeğimiz	erkeklerimiz
belirtme	erkeğimizi	erkeklerimizi
yönelme	erkeğimize	erkeklerimize
bulunma	erkeğimizde	erkeklerimizde
ayrılma	erkeğimizden	erkeklerimizden
tamlayan	erkeğimizin	erkeklerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	erkeğiniz	erkekleriniz
belirtme	erkeğinizi	erkeklerinizi
yönelme	erkeğinize	erkeklerinize
bulunma	erkeğinizde	erkeklerinizde
ayrılma	erkeğinizden	erkeklerinizden
tamlayan	erkeğinizin	erkeklerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	erkeği	erkekleri
belirtme	erkeğini	erkeklerini
yönelme	erkeğine	erkeklerine
bulunma	erkeğinde	erkeklerinde
ayrılma	erkeğinden	erkeklerinden
tamlayan	erkeğinin	erkeklerinin

Ön ad

erkek

1. (mecaz, kişilik) Mert, sözüne güvenilir
2. Girintili ve çıkıntılı olarak bir çift oluşturan nesnelerden çıkıntılı olanı.
3. Sert, kolay bükülmez.
   • Erkek demir, erkek bakır.

Deyimler

elinin hamuruyla erkek işine karışmak

İlgili kavramlar

ağa, ağabey, amca, baba, bay, bey, büyükbaba, dayı, dede, delikanlı, dünür, efe, efendi, er, herif, kayınbaba, kayınbirader, kayınpeder, kral, kuzen, muallim, müdür, oğlan, prens, zeybek

Atasözleri

• dişi köpek kuyruğunu sallamayınca, erkek köpek ardına düşmez
• erkek arslan arslan da dişi arslan arslan değil mi?
• erkek koyun kasap dükkânına yakışır
• erkek sel, kadın göl
• gece yağar gündüz açar, yıl düzgünlüğü; erkek söyler kadın susar, ev düzgünlüğü
• gündüz yağar gece açar, yıl bozgunluğu; kadın söyler erkek susar, ev bozgunluğu
• kancık yalanmadan erkek dolanmaz

Çeviriler

bay

• Almanca: Mann (de) e
• Arapça: رَجُل‎ (ar) e (racül)
• Azerice: erkək (az)
• Çağatayca: ir‎ (chg)
• Çekçe: muž (cs) e
• Esperanto: viro (eo)
• Estonca: mees (et)
• Fince: mies (fi)
• Fransızca: homme (fr) e
• Gagavuzca: erkek (gag)
• İdo: viro (io)
• İngilizce: man (en), male (en)
• İspanyolca: hombre (es) e
• İsveççe: man (sv) g
• İtalyanca: uomo (it) e
• Karaçay-Balkarca: er (krc)
• Kazakça: адам (kk) (adam)
• Kürtçe: mêr (ku)
• Macarca: férfi (hu)
• Mari dili: пӧръеҥ (mhr) (pörʺjeŋ)
• Maltaca: raġel (mt)
• Norveççe: mann (no) e
• Özbekçe: er (uz), erkak (uz)
• Portekizce: homem (pt)
• Rumence: om (ro), bărbat (ro)
• Sicilyaca: uòmunu (scn)
• Tatarca: ir (tt)

  Kırım Tatarcası: aqay (crh), erkek (crh), qırcıman (crh)

• Telugu dili: మగవాడు (te) (magavāḍu)
• Türkçe:

  Eski Türkçe: erk‎ (otk) (erk)

  Osmanlı Türkçesi: آرزوق‎ (ota)

• Türkmence: erkek (tk)
• Udmurtça: воргорон (udm) (vorgoron)
• Ukraynaca: чоловік (uk) (çolovik)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: άνδρας (el) (ándras)

dişiyi dölleyecek cins

• Almanca: Mann (de) e
• Fince: koiras (fi), uros (fi)
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: آرزوق‎ (ota)

koca

• Almanca: Ehemann (de) e, Mann (de) e
• Arapça: زَوْج‎ (ar) e (zevc)
• Fince: aviomies (fi)
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: آرزوق‎ (ota)

dişiyi dölleyecek özellik

• Almanca: männlich (de)
• Çekçe: mužský (cs)
• Fince: miespuolinen (fi)
• Fransızca: masculin (fr)
• İngilizce: male (en)
• İspanyolca: masculino (es)
• İsveççe: manlig (sv)
• Karaçay-Balkarca: er (krc)
• Norveççe: mannlig (no)
• Macarca: hím (hu)
• Portekizce: masculino (pt)
• Rumence: masculin (ro)
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: آرزوق‎ (ota)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "erkek".
  TDK Özel Sözlük'te: erkek"

• Kubbealtı Lugatı'nda "ERKEK :"
• Nişanyan Sözlük'te: erkek.