çene

Türkçe

Köken

Farsça چانه‌‎

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /t͡ʃeˈne/
• Heceleme: çe‧ne

Ad

çene (belirtme hâli çeneyi, çoğulu çeneler)

Bir adamın çenesi (1)

Bir geminin çenesi (5)

1. (anatomi) canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad
   •  Çenesinin, başının bütün iskeleti peksimeti çiğnedikçe daha açık olarak meydana çıkıyordu. — H. E. Adıvar
   •  Kafa, göz, gövde, bacak, kol, çene, parmak, el, ayak
     Boşanır sırtlara, vâdîlere, sağnak sağnak. — M. Â. Ersoy
2. çok konuşma huyu, gevezelik
   • Adamda bir çene bir çene. Konuşurken soluk bile almıyor. Takır takır, biri kovalıyor sa­nırsın.

     — 1983, Erdal Öz, Yaralısın, 10. baskı, Can Sanat Yayınları, s. 30
3. kerpeten, mengene gibi araçların eşyayı sıkıştıran karşılıklı iki parçasından her biri
4. köşe
5. (denizcilik) baş bodoslamasının omurga ile birleştiği yer.
   • eş anlamlıları: çarık, pruva

Çekimleme

çenenin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	çene	çeneler
belirtme	çeneyi	çeneleri
yönelme	çeneye	çenelere
bulunma	çenede	çenelerde
ayrılma	çeneden	çenelerden
tamlayan	çenenin	çenelerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	çenem	çenelerim
belirtme	çenemi	çenelerimi
yönelme	çeneme	çenelerime
bulunma	çenemde	çenelerimde
ayrılma	çenemden	çenelerimden
tamlayan	çenemin	çenelerimin
2. tekil (senin)
yalın	çenen	çenelerin
belirtme	çeneni	çenelerini
yönelme	çenene	çenelerine
bulunma	çenende	çenelerinde
ayrılma	çenenden	çenelerinden
tamlayan	çenenin	çenelerinin
3. tekil (onun)
yalın	çenesi	çeneleri
belirtme	çenesini	çenelerini
yönelme	çenesine	çenelerine
bulunma	çenesinde	çenelerinde
ayrılma	çenesinden	çenelerinden
tamlayan	çenesinin	çenelerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	çenemiz	çenelerimiz
belirtme	çenemizi	çenelerimizi
yönelme	çenemize	çenelerimize
bulunma	çenemizde	çenelerimizde
ayrılma	çenemizden	çenelerimizden
tamlayan	çenemizin	çenelerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	çeneniz	çeneleriniz
belirtme	çenenizi	çenelerinizi
yönelme	çenenize	çenelerinize
bulunma	çenenizde	çenelerinizde
ayrılma	çenenizden	çenelerinizden
tamlayan	çenenizin	çenelerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	çenesi	çeneleri
belirtme	çenesini	çenelerini
yönelme	çenesine	çenelerine
bulunma	çenesinde	çenelerinde
ayrılma	çenesinden	çenelerinden
tamlayan	çenesinin	çenelerinin

Deyimler

• alt çene oynamak, çene çalmak

Türetilmiş kavramlar

• alt çene, çene kemiği, çene suyu, ökçe çene, üst çene

Çeviriler

anatomi

• Aari dili: kedja
• Almanca: Kinn (de) n, Kiefer (de) e
• Azerice: çənə (az)
• Bretonca: groñj (br) e
• Çekçe: čelist (cs) d, brada (cs)
• Çuvaşça: янах (cv) (janah)
• Danca: hage (da)
• Ersya dili: уло (myv) ( ulo )
• Esperanto: mentono (eo)
• Estonca: lõug (et)
• Farsça: چانه‌‎ (fa)
• Felemenkçe: kin (nl), kim (nl), kaak (nl)
• Fince: leuka (fi)
• Fransızca: mâchoire (fr) d
• Gürcüce: ნიკაპი (ka) (niḳaṗi)
• Haitice: manton (ht)
• İbranice: סנטר‎ (he) (santer)
• İngilizce: jaw (en), chin (en)
• İspanyolca: maxilar (es), barbilla (es)

  Yahudi İspanyolcası: menton (lad)

• İsveççe: haka (sv), käke (sv)
• İtalyanca: mento (it)
• İzlandaca: haka (is)
• Japonca: あご (ja) [ago]
• Karaçay-Balkarca: sakal tüb (krc)
• Macarca: áll (hu), állcsont (hu)
• Malgaşça: saoka (mg)
• Moğolca: эрүү (mn) (erüü)
• Norveççe: hake (no)
• Portekizce: queixo (pt) e
• Rusça: подбородок (ru) (podborodok)
• Tagalogca: babà (tl)
• Tatarca: iäk (tt), iyäk (tt)

  Kırım Tatarcası: saqal tübü (crh)

• Türkmence: eňek (tk)
• Udmurtça: ангес (udm) (anges), гурул (udm) (gurul)
• Vepsice: löug (vep)
• Vietnamca: cằm (vi)
• Volapük dili: cün (vo)

denizcilik

• Almanca: Bug (de) e
• Beyaz Rusça: нос (be) (nos)
• Bulgarca: нос (bg) (nos)
• Esperanto: pruo (eo)
• Estonca: vöör (et)
• Felemenkçe: boeg (nl)
• Fince: keula (fi)
• Fransızca: étrave (fr) d, proue (fr) d
• Frizce: kin (fy)
• Haitice: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• İngilizce: bow (en), prow (en)
• İspanyolca: proa (es) d
• İsveççe: bog (sv), för (sv)
• Moğolca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Portekizce: proa (pt) d, vante (pt)
• Rusça: нос (ru) (nos)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "çene".
  TDK Özel Sözlük'te: çene"

• Kubbealtı Lugatı'nda "ÇENE :"
• Nişanyan Sözlük'te: çene.

Ek okumalar

• Vikipedi'de çene

Ek okumalar

• Vikipedi'de çene