kurgu

Türkçe

Söyleniş

• Heceleme: kur‧gu

Köken

• kur + -gu

Ad

kurgu (belirtme hâli kurguyu, çoğulu kurgular)

1. (aletler) bir şeyin zembereğini kurmak için kullanılan araç; anahtar.
2. zembereğin kurulmuş olma durumu.
   • Saatin kurgusu bitmiş.
3. Bir işe hazırlamak için yapılan telkin.
   • "Bankacılardan birkaçının kurgularıyla belediye başkanlığına adaylığını koymuştu." - Memduh Şevket Esendal
   • Bankacılardan birkaçının kurgularıyla belediye başkanlığına adaylığını koymuştu. - Memduh Şevket Esendal
4. (edebiyat) çatı.
   • Bu kurguda yazarın general karakteri vasıtasıyla etrafında dolaştığı düşüncelerden biri; generalin annesinin, dostunun ve eşinin kendisinden "başka türlü" olmasıdır.

     — Ayşe Nur Biçer, 2026, “Mumlar Sonuna Kadar Yanar, Sándor Márai”, Varlık, 1420. sayı, s. 101
5. (felsefe) uygulamaya geçmeyen, sadece bilmek ve açıklamak amacını güden düşünce, kuramsal araştırma; spekülasyon.
6. (sinema, televizyon) bir filmin değişik süre ve yerlerde çekilen bölümlerini, bir uyum ve anlam bütünlüğü sağlayarak birleştirme; montaj
   • Daha bunun kurgusu var, haftaya perşembeye kadar filmi teslim etmem gerek.

     — Ahmet ŞİMŞEK, 2025, “Balıkadam Küvette”, Sözcükler, 114. sayı, s. 65
7. (sinema, televizyon) gerçek olmayan olan ve kahramanlardan oluşan eser

Çekimleme

kurgu adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kurgu	kurgular
belirtme	kurguyu	kurguları
yönelme	kurguya	kurgulara
bulunma	kurguda	kurgularda
ayrılma	kurgudan	kurgulardan
tamlayan	kurgunun	kurguların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	kurgum	kurgularım
belirtme	kurgumu	kurgularımı
yönelme	kurguma	kurgularıma
bulunma	kurgumda	kurgularımda
ayrılma	kurgumdan	kurgularımdan
tamlayan	kurgumun	kurgularımın
2. tekil (senin)
yalın	kurgun	kurguların
belirtme	kurgunu	kurgularını
yönelme	kurguna	kurgularına
bulunma	kurgunda	kurgularında
ayrılma	kurgundan	kurgularından
tamlayan	kurgunun	kurgularının
3. tekil (onun)
yalın	kurgusu	kurguları
belirtme	kurgusunu	kurgularını
yönelme	kurgusuna	kurgularına
bulunma	kurgusunda	kurgularında
ayrılma	kurgusundan	kurgularından
tamlayan	kurgusunun	kurgularının
1. çoğul (bizim)
yalın	kurgumuz	kurgularımız
belirtme	kurgumuzu	kurgularımızı
yönelme	kurgumuza	kurgularımıza
bulunma	kurgumuzda	kurgularımızda
ayrılma	kurgumuzdan	kurgularımızdan
tamlayan	kurgumuzun	kurgularımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	kurgunuz	kurgularınız
belirtme	kurgunuzu	kurgularınızı
yönelme	kurgunuza	kurgularınıza
bulunma	kurgunuzda	kurgularınızda
ayrılma	kurgunuzdan	kurgularınızdan
tamlayan	kurgunuzun	kurgularınızın
3. çoğul (onların)
yalın	kurgusu	kurguları
belirtme	kurgusunu	kurgularını
yönelme	kurgusuna	kurgularına
bulunma	kurgusunda	kurgularında
ayrılma	kurgusundan	kurgularından
tamlayan	kurgusunun	kurgularının

=Türetilmiş kavramlar

kurgu bilimi, bilim kurgu, dirim kurgu, kaba kurgu

Çeviriler

Alet

• Azerice: qurğu (az)
• Fince: kellonavain (fi)

Edebiyat

• Arapça: خَيَال‎ (ar) e (ḫayāl)
• Fince: fiktio (fi)
• İngilizce: fiction (en)
• Japonca: 小説 (ja)

Felsefe

Çeviriler

Sinema

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "kurgu" maddesi