kök

Ayrıca bakınız: kok, Kök

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈcøc/
• Heceleme: kök

Ad

kök (belirtme hâli kökü, çoğulu kökler)

Ağacın kökü, dışarıdan görünüyor. (1)

Kök (2)

Dişin kökü sarı ok ile gösterilmiş. (3)

Bir kök dereotu (4)

1. (bitki anatomisi) Bitkileri toprağa bağlayan, topraktaki besi maddelerini emmesine yarayan klorofilsiz bölüm.
2. (bitki anatomisi) kök sap.
3. Bazı şeylerde dip bölüm.
   • Diş kökü.
4. (ölçü birimleri) Sapıyla çıkarılan bitkilerde tane.
   • Üç kök maydanoz.
5. (mecaz) Dip, temel, esas.
   • "Ta gölden başlayan tipi ve fırtına Şebben'in sıcak evini kökünden sarsıyordu." - Halide Edip Adıvar
6. (mecaz) Bir şeyin başlangıç noktası.
   • "Ölenle, son zamanları gevşeyen, azalan fakat kökleri mazinin sağlamlığı içinde kalan eski bir aşinalığım vardı." - Abdülhak Şinasi Hisar
7. (mecaz) Bir kimseyi bir yere bağlayan manevi temel güçlerin bütünü.
8. (yapı bilgisi) Kelimenin ekleri çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı bölümü.
   • "Düğün", düğüm, düğme kelimeleriyle ilişkili olup, düğ, tüğ şeklinde Kâşgarlı Mahmut'un sözlüğünde yer alır. Tüg, "bağlamak" anlamında köktür.

     — Talat ÜLKER, 2026, “Güzeller Bezenmiş Toya Gider”, Türk Dili, 890. sayı, s. 83
9. (kimya) Olağan şartlarda çevresinden yalıtılamayan ancak birçok tepkimeyi nitelik değiştirmeden kalabilen atom kümesi.
10. (matematik) Denklemde bilinmeyenin yerine konulduğunda uygun düşen gerçek veya birleşik değer, (√).

Köken 2

1. Farsça

Ad

kök (belirtme hâli kökü, çoğulu kökler)

1. (müzik) Sazı kurmaya yarayan burgu.

Çekimleme

kök adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kök	kökler
belirtme	kökü	kökleri
yönelme	köke	köklere
bulunma	kökte	köklerde
ayrılma	kökten	köklerden
tamlayan	kökün	köklerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	köküm	köklerim
belirtme	kökümü	köklerimi
yönelme	köküme	köklerime
bulunma	kökümde	köklerimde
ayrılma	kökümden	köklerimden
tamlayan	kökümün	köklerimin
2. tekil (senin)
yalın	kökün	köklerin
belirtme	kökünü	köklerini
yönelme	köküne	köklerine
bulunma	kökünde	köklerinde
ayrılma	kökünden	köklerinden
tamlayan	kökünün	köklerinin
3. tekil (onun)
yalın	kökü	kökleri
belirtme	kökünü	köklerini
yönelme	köküne	köklerine
bulunma	kökünde	köklerinde
ayrılma	kökünden	köklerinden
tamlayan	kökünün	köklerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	kökümüz	köklerimiz
belirtme	kökümüzü	köklerimizi
yönelme	kökümüze	köklerimize
bulunma	kökümüzde	köklerimizde
ayrılma	kökümüzden	köklerimizden
tamlayan	kökümüzün	köklerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	kökünüz	kökleriniz
belirtme	kökünüzü	köklerinizi
yönelme	kökünüze	köklerinize
bulunma	kökünüzde	köklerinizde
ayrılma	kökünüzden	köklerinizden
tamlayan	kökünüzün	köklerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	kökü	kökleri
belirtme	kökünü	köklerini
yönelme	köküne	köklerine
bulunma	kökünde	köklerinde
ayrılma	kökünden	köklerinden
tamlayan	kökünün	köklerinin

Deyimler

kök almak, kök salmak, kök sökmek, kök söktürmek, kökü kazınmak, kökü kurumak, kökünden halletmek, kökünden kazımak, köküne kıran girmek, kökünü kazımak

Türetilmiş Kavramlar

kök bacaklılar, kök bilgisi, kökboyası, kök boyası, kök doğrayıcısı, kök hücre, kök işareti, kök kaplama, kök kelime, kök kırmızısı, kök kurdu, köknar, kök örnek, kök sap, acı kök, ana kök, ek kök, karekök, kazık kök, kılcal kök, kızılkök, küpkök, saçak kök, yumru kök, ad kökü, adamkökü, altın kökü, eğir kökü, ense kökü, fiil kökü, helvacı kökü, isim kökü, meyan kökü, yumurtakökü, zıkkımın kökü

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Wurzel (de) d
• Azerice: kök (az)
• Çekçe: kořen (cs) e
• Estonca: juur (et)
• Fince: morfeemi (fi), juuri (fi), hampaanjuuri (fi)
• Fransızca: racine (fr) d
• Gagavuzca: kök (gag)
• İbranice: שורש‎ (he) (shoresh)
• İngilizce: root (en)
• İspanyolca: raíz (es) d
• İsveççe: rot (sv), tandrot (sv)
• İtalyanca: radice (it) d, rîş (ku)
• Kürtçe: kok (ku)
• Lehçe: korzeń (pl) e
• Letonca: sakne (lv)
• Macarca: gyökér (hu)
• Rumence: rădăcină (ro) d
• Rusça: корень (ru) e (korenʹ) 
• Slovakça: koreň (sk) e
• Türkmence: kök (tk)
• Yunanca: ρίζα (el) (ríza)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "kök".
  TDK Özel Sözlük'te: kök"

• Kubbealtı Lugatı'nda "KÖK :"
• Nişanyan Sözlük'te: kök.

İsveççe

Ad

kök

1. (odalar, mutfak) mutfak

Kırım Tatarcası

Ad

kök

1. (gök bilimi, meteoroloji) sema, gökyüzü, gök

Kumanca

Ad

kök

1. (gök bilimi, meteoroloji) sema, gökyüzü, gök
2. (renkler) mavi