dökülmek

Türkçe

Söyleniş

• Heceleme: dö‧kül‧mek

Eylem

dökülmek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi dökülür)

1. Dökme işi yapılmak veya dökme işine konu olmak.
   • Bekliyorum. Bir gül döküldü vazoda. Bekliyorum. Ses yok ölgün piyanoda. - H. F. Ozansoy
2. Yaprak, saç, diş ve sıva benzeri şeylerin bağlı bulunduğu yerden veya organdan kopup düşmesi.
   • Üç okka sığır inciği ve incik kemikleri ve yarısına müsavi budun kaba etini beş kıye su ve bir mıkdar ile kaynatıp pırasa ve havuç ve soğan ve bir miktar kereviz ve maydanoz ilâvesile etler kemikten dökülünceye kadar ateşte kaynatmalı ve etleri suyu ile sıkarak tülbentten süzmeli.

     — Hadiye Fahriye, 3. baskı, Küçük Yemek Kitabı, s. 13, Türk Neşriyat Yurdu
3. (giyim) Kumaş dökümlü olması.
4. Bir işi, bir konuyu ele alış biçiminde değişiklik olmak.
5. Bir yere düşmek.
   • Bizim motor ikiye bölünüp suya döküldüğümüzde dört kişiydik. - Z. Selimoğlu
6. Çıkmak, ortaya konulmak.
   • Âdeta düşünmeksizin kaleminden masal sahnelerine benzeyen dağ, dere, uçurum resimleri dökülüyordu. - R. N. Güntekin
7. Bir şey kaplamak, yayılmak.
   • Ampulden dökülen ışıkla yerinden fırlıyor ve iki adımda yanıma ulaşıyor.

     — Mehmet EROĞLU, 2020, Yarım Kalan Yürüyüş, s. 172, İletişim Yayınları
8. Salınmak, serbest bırakılmak.
   • Omuzlarına dökülen sarı saçlarını sıkıca topladı, atkuyruğu yaptı.

     — Münevver Antczak, 2026, “Mineli Yeşil Kutu”, Varlık, 1420. sayı, s. 99
9. Kır, sokak vb. yerlerde çok sayıda insanın toplanması.
   • Bahar o sene erken gelmiş, herkes tarlalara dökülmüştü. - S. F. Abasıyanık
10. (mecaz) Çok eskimiş olmak, değerini ve güzelliğini yitirmek.
    • Yaşayan, var olan her şey eskiyip dökülecek. - B. R. Eyuboğlu
11. (mecaz) Çok yorgun, hasta olmak.
    • Erkek arıların takatleri kesilmeye başlar, bir bir dökülür, ölür giderler. - T. Buğra
12. (coğrafya) Akarsuyun denize veya dökülmesi.

Çekimleme

• dökülmek eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	döküldüm	döküldün	döküldü	döküldük	döküldünüz	döküldüler
		hikâye	döküldüydüm	döküldüydün	döküldüydü	döküldüydük	döküldüydünüz	döküldüydüler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	döküldüysem	döküldüysen	döküldüyse	döküldüysek	döküldüyseniz	döküldüyseler döküldülerse
	belirsiz geçmiş	basit	dökülmüşüm	dökülmüşsün	dökülmüş	dökülmüşüz	dökülmüşsünüz	dökülmüşler
		hikâye	dökülmüştüm	dökülmüştün	dökülmüştü	dökülmüştük	dökülmüştünüz	dökülmüştüler
		rivayet	dökülmüşmüşüm	dökülmüşmüşsün	dökülmüşmüş	dökülmüşmüşüz	dökülmüşmüşsünüz	dökülmüşmüşler
		şart	dökülmüşsem	dökülmüşsen	dökülmüşse	dökülmüşsek	dökülmüşseniz	dökülmüşseler dökülmüşlerse
	geniş	basit	dökülürüm	dökülürsün	dökülür	dökülürüz	dökülürsünüz	dökülürler
		hikâye	dökülürdüm	dökülürdün	dökülürdü	dökülürdük	dökülürdünüz	dökülürdüler
		rivayet	dökülürmüşüm	dökülürmüşsün	dökülürmüş	dökülürmüşüz	dökülürmüşsünüz	dökülürmüşler
		şart	dökülürsem	dökülürsen	dökülürse	dökülürsek	dökülürseniz	dökülürseler dökülürlerse
	şimdiki	basit	dökülüyorum	dökülüyorsun	dökülüyor	dökülüyoruz	dökülüyorsunuz	dökülüyorlar
		hikâye	dökülüyordum	dökülüyordun	dökülüyordu	dökülüyorduk	dökülüyordunuz	dökülüyordular
		rivayet	dökülüyormuşum	dökülüyormuşsun	dökülüyormuş	dökülüyormuşuz	dökülüyormuşsunuz	dökülüyormuşlar
		şart	dökülüyorsam	dökülüyorsan	dökülüyorsa	dökülüyorsak	dökülüyorsanız	dökülüyorsalar dökülüyorlarsa
	gelecek	basit	döküleceğim	döküleceksin	dökülecek	döküleceğiz	döküleceksiniz	dökülecekler
		hikâye	dökülecektim	dökülecektin	dökülecekti	dökülecektik	dökülecektiniz	dökülecektiler
		rivayet	dökülecekmişim	dökülecekmişsin	dökülecekmiş	dökülecekmişiz	dökülecekmişsiniz	dökülecekmişler
		şart	döküleceksem	döküleceksen	dökülecekse	döküleceksek	dökülecekseniz	dökülecekseler döküleceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	döküleyim	dökülesin	döküle	dökülelim	dökülesiniz	döküleler
		hikâye	döküleydim	döküleydin	döküleydi	döküleydik	döküleydiniz	döküleydiler
		rivayet	döküleymişim	döküleymişsin	döküleymiş	döküleymişiz	döküleymişsiniz	döküleymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	dökülsem	dökülsen	dökülse	dökülsek	dökülseniz	dökülseler
		hikâye	dökülseydim	dökülseydin	dökülseydi	dökülseydik	dökülseydiniz	dökülseydiler
		rivayet	dökülseymişim	dökülseymişsin	dökülseymiş	dökülseymişiz	dökülseymişsiniz	dökülseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	dökülmeliyim	dökülmelisin	dökülmeli	dökülmeliyiz	dökülmelisiniz	dökülmeliler
		hikâye	dökülmeliydim	dökülmeliydin	dökülmeliydi	dökülmeliydik	dökülmeliydiniz	dökülmeliydiler
		rivayet	dökülmeliymişim	dökülmeliymişsin	dökülmeliymiş	dökülmeliymişiz	dökülmeliymişsiniz	dökülmeliymişler
		şart	dökülmeliysem	dökülmeliysen	dökülmeliyse	dökülmeliysek	dökülmeliyseniz	dökülmeliyseler dökülmelilerse
	emir	basit	—	dökül	dökülsün	—	dökülün dökülünüz	dökülsünler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	dökülmedim	dökülmedin	dökülmedi	dökülmedik	dökülmediniz	dökülmediler
		hikâye	dökülmediydim	dökülmediydin	dökülmediydi	dökülmediydik	dökülmediydiniz	dökülmediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	dökülmediysem	dökülmediysen	dökülmediyse	dökülmediysek	dökülmediyseniz	dökülmediyseler dökülmedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	dökülmemişim	dökülmemişsin	dökülmemiş	dökülmemişiz	dökülmemişsiniz	dökülmemişler
		hikâye	dökülmemiştim	dökülmemiştin	dökülmemişti	dökülmemiştik	dökülmemiştiniz	dökülmemiştiler
		rivayet	dökülmemişmişim	dökülmemişmişsin	dökülmemişmiş	dökülmemişmişiz	dökülmemişmişsiniz	dökülmemişmişler
		şart	dökülmemişsem	dökülmemişsen	dökülmemişse	dökülmemişsek	dökülmemişseniz	dökülmemişseler dökülmemişlerse
	geniş	basit	dökülmem	dökülmezsin	dökülmez	dökülmeyiz	dökülmezsiniz	dökülmezler
		hikâye	dökülmezdim	dökülmezdin	dökülmezdi	dökülmezdik	dökülmezdiniz	dökülmezdiler
		rivayet	dökülmezmişim	dökülmezmişsin	dökülmezmiş	dökülmezmişiz	dökülmezmişsiniz	dökülmezmişler
		şart	dökülmezsem	dökülmezsen	dökülmezse	dökülmezsek	dökülmezseniz	dökülmezseler dökülmezlerse
	şimdiki	basit	dökülmüyorum	dökülmüyorsun	dökülmüyor	dökülmüyoruz	dökülmüyorsunuz	dökülmüyorlar
		hikâye	dökülmüyordum	dökülmüyordun	dökülmüyordu	dökülmüyorduk	dökülmüyordunuz	dökülmüyordular
		rivayet	dökülmüyormuşum	dökülmüyormuşsun	dökülmüyormuş	dökülmüyormuşuz	dökülmüyormuşsunuz	dökülmüyormuşlar
		şart	dökülmüyorsam	dökülmüyorsan	dökülmüyorsa	dökülmüyorsak	dökülmüyorsanız	dökülmüyorsalar dökülmüyorlarsa
	gelecek	basit	dökülmeyeceğim	dökülmeyeceksin	dökülmeyecek	dökülmeyeceğiz	dökülmeyeceksiniz	dökülmeyecekler
		hikâye	dökülmeyecektim	dökülmeyecektin	dökülmeyecekti	dökülmeyecektik	dökülmeyecektiniz	dökülmeyecektiler
		rivayet	dökülmeyecekmişim	dökülmeyecekmişsin	dökülmeyecekmiş	dökülmeyecekmişiz	dökülmeyecekmişsiniz	dökülmeyecekmişler
		şart	dökülmeyeceksem	dökülmeyeceksen	dökülmeyecekse	dökülmeyeceksek	dökülmeyecekseniz	dökülmeyecekseler dökülmeyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	dökülmeyeyim	dökülmeyesin	dökülmeye	dökülmeyelim	dökülmeyesiniz	dökülmeyeler
		hikâye	dökülmeyeydim	dökülmeyeydin	dökülmeyeydi	dökülmeyeydik	dökülmeyeydiniz	dökülmeyeydiler
		rivayet	dökülmeyeymişim	dökülmeyeymişsin	dökülmeyeymiş	dökülmeyeymişiz	dökülmeyeymişsiniz	dökülmeyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	dökülmesem	dökülmesen	dökülmese	dökülmesek	dökülmeseniz	dökülmeseler
		hikâye	dökülmeseydim	dökülmeseydin	dökülmeseydi	dökülmeseydik	dökülmeseydiniz	dökülmeseydiler
		rivayet	dökülmeseymişim	dökülmeseymişsin	dökülmeseymiş	dökülmeseymişiz	dökülmeseymişsiniz	dökülmeseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	dökülmemeliyim	dökülmemelisin	dökülmemeli	dökülmemeliyiz	dökülmemelisiniz	dökülmemeliler
		hikâye	dökülmemeliydim	dökülmemeliydin	dökülmemeliydi	dökülmemeliydik	dökülmemeliydiniz	dökülmemeliydiler
		rivayet	dökülmemeliymişim	dökülmemeliymişsin	dökülmemeliymiş	dökülmemeliymişiz	dökülmemeliymişsiniz	dökülmemeliymişler
		şart	dökülmemeliysem	dökülmemeliysen	dökülmemeliyse	dökülmemeliysek	dökülmemeliyseniz	dökülmemeliyseler dökülmemelilerse
	emir	basit	—	dökülme	dökülmesin	—	dökülmeyin dökülmeyiniz	dökülmesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

başından aşağı kaynar sular dökülmek, dişleri dökülmek, lakırtı ağzından dökülmek, saçılıp dökülmek, tepesinden kaynar sular dökülmek

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: tökülmək (az)
• Karaçay Balkarca: tögül (krc)
• Rusça: выливаться (ru) (vılivatʹsya), проливаться (ru) (prolivatʹsya), сыпаться (ru) (sıpatʹsya) высыпаться (ru) (vısıpatʹsya)
• Türkmence: dökülmek (tk), guýulmak (tk)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "dökülmek" maddesi