yüzmek

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /jyzˈmec/
• Heceleme: yüz‧mek

Eylem

Adamlar suyun üstünde yüzüyor (1)

Sarı balonlar suyun üstünde yüzüyor (3)

Adamın derisini yüzüyor (7)

yüzmek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi yüzer)

1. kol, bacak, yüzgeç vb. uzuvların özel hareketleriyle su yüzeyinde veya su içinde ilerlemek, durmak
   • Fakat bir gün onu denizde, şu mavi yeşil çizgilenen denizde yüzerken gördüm. - E. Işınsu
2. (spor) yüzme sporu yapmak
3. bir sıvının yüzeyinde batmadan durmak
   • Tahta suda yüzer.
4. herhangi bir durumun en aşırı derecesinde olmak
   • Ansızın uydurmaya başladığım bir hikâyenin içinde yüzüyor olmak bana iyi geldi.

     — Ayfer Tunç, 2018, Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, s. 58, Can Sanat Yayınları
5. (mecaz) dalgalanmak
6. (mecaz) herhangi bir şeyle üzeri kaplanmak, bir şeye bulanmak
   • Kitaplar toz içinde yüzüyor.
   • Ev pislik içinde yüzüyor.
7. derisini çıkarmak, derisini soymak
8. (mecaz) çok para istemek

Çekimleme

yüzmek eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	yüzdüm	yüzdün	yüzdü	yüzdük	yüzdünüz	yüzdüler
		hikâye	yüzdüydüm	yüzdüydün	yüzdüydü	yüzdüydük	yüzdüydünüz	yüzdüydüler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	yüzdüysem	yüzdüysen	yüzdüyse	yüzdüysek	yüzdüyseniz	yüzdüyseler yüzdülerse
	belirsiz geçmiş	basit	yüzmüşüm	yüzmüşsün	yüzmüş	yüzmüşüz	yüzmüşsünüz	yüzmüşler
		hikâye	yüzmüştüm	yüzmüştün	yüzmüştü	yüzmüştük	yüzmüştünüz	yüzmüştüler
		rivayet	yüzmüşmüşüm	yüzmüşmüşsün	yüzmüşmüş	yüzmüşmüşüz	yüzmüşmüşsünüz	yüzmüşmüşler
		şart	yüzmüşsem	yüzmüşsen	yüzmüşse	yüzmüşsek	yüzmüşseniz	yüzmüşseler yüzmüşlerse
	geniş	basit	yüzerim	yüzersin	yüzer	yüzeriz	yüzersiniz	yüzerler
		hikâye	yüzerdim	yüzerdin	yüzerdi	yüzerdik	yüzerdiniz	yüzerdiler
		rivayet	yüzermişim	yüzermişsin	yüzermiş	yüzermişiz	yüzermişsiniz	yüzermişler
		şart	yüzersem	yüzersen	yüzerse	yüzersek	yüzerseniz	yüzerseler yüzerlerse
	şimdiki	basit	yüzüyorum	yüzüyorsun	yüzüyor	yüzüyoruz	yüzüyorsunuz	yüzüyorlar
		hikâye	yüzüyordum	yüzüyordun	yüzüyordu	yüzüyorduk	yüzüyordunuz	yüzüyordular
		rivayet	yüzüyormuşum	yüzüyormuşsun	yüzüyormuş	yüzüyormuşuz	yüzüyormuşsunuz	yüzüyormuşlar
		şart	yüzüyorsam	yüzüyorsan	yüzüyorsa	yüzüyorsak	yüzüyorsanız	yüzüyorsalar yüzüyorlarsa
	gelecek	basit	yüzeceğim	yüzeceksin	yüzecek	yüzeceğiz	yüzeceksiniz	yüzecekler
		hikâye	yüzecektim	yüzecektin	yüzecekti	yüzecektik	yüzecektiniz	yüzecektiler
		rivayet	yüzecekmişim	yüzecekmişsin	yüzecekmiş	yüzecekmişiz	yüzecekmişsiniz	yüzecekmişler
		şart	yüzeceksem	yüzeceksen	yüzecekse	yüzeceksek	yüzecekseniz	yüzecekseler yüzeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	yüzeyim	yüzesin	yüze	yüzelim	yüzesiniz	yüzeler
		hikâye	yüzeydim	yüzeydin	yüzeydi	yüzeydik	yüzeydiniz	yüzeydiler
		rivayet	yüzeymişim	yüzeymişsin	yüzeymiş	yüzeymişiz	yüzeymişsiniz	yüzeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	yüzsem	yüzsen	yüzse	yüzsek	yüzseniz	yüzseler
		hikâye	yüzseydim	yüzseydin	yüzseydi	yüzseydik	yüzseydiniz	yüzseydiler
		rivayet	yüzseymişim	yüzseymişsin	yüzseymiş	yüzseymişiz	yüzseymişsiniz	yüzseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	yüzmeliyim	yüzmelisin	yüzmeli	yüzmeliyiz	yüzmelisiniz	yüzmeliler
		hikâye	yüzmeliydim	yüzmeliydin	yüzmeliydi	yüzmeliydik	yüzmeliydiniz	yüzmeliydiler
		rivayet	yüzmeliymişim	yüzmeliymişsin	yüzmeliymiş	yüzmeliymişiz	yüzmeliymişsiniz	yüzmeliymişler
		şart	yüzmeliysem	yüzmeliysen	yüzmeliyse	yüzmeliysek	yüzmeliyseniz	yüzmeliyseler yüzmelilerse
	emir	basit	—	yüz	yüzsün	—	yüzün yüzünüz	yüzsünler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	yüzmedim	yüzmedin	yüzmedi	yüzmedik	yüzmediniz	yüzmediler
		hikâye	yüzmediydim	yüzmediydin	yüzmediydi	yüzmediydik	yüzmediydiniz	yüzmediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	yüzmediysem	yüzmediysen	yüzmediyse	yüzmediysek	yüzmediyseniz	yüzmediyseler yüzmedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	yüzmemişim	yüzmemişsin	yüzmemiş	yüzmemişiz	yüzmemişsiniz	yüzmemişler
		hikâye	yüzmemiştim	yüzmemiştin	yüzmemişti	yüzmemiştik	yüzmemiştiniz	yüzmemiştiler
		rivayet	yüzmemişmişim	yüzmemişmişsin	yüzmemişmiş	yüzmemişmişiz	yüzmemişmişsiniz	yüzmemişmişler
		şart	yüzmemişsem	yüzmemişsen	yüzmemişse	yüzmemişsek	yüzmemişseniz	yüzmemişseler yüzmemişlerse
	geniş	basit	yüzmem	yüzmezsin	yüzmez	yüzmeyiz	yüzmezsiniz	yüzmezler
		hikâye	yüzmezdim	yüzmezdin	yüzmezdi	yüzmezdik	yüzmezdiniz	yüzmezdiler
		rivayet	yüzmezmişim	yüzmezmişsin	yüzmezmiş	yüzmezmişiz	yüzmezmişsiniz	yüzmezmişler
		şart	yüzmezsem	yüzmezsen	yüzmezse	yüzmezsek	yüzmezseniz	yüzmezseler yüzmezlerse
	şimdiki	basit	yüzmüyorum	yüzmüyorsun	yüzmüyor	yüzmüyoruz	yüzmüyorsunuz	yüzmüyorlar
		hikâye	yüzmüyordum	yüzmüyordun	yüzmüyordu	yüzmüyorduk	yüzmüyordunuz	yüzmüyordular
		rivayet	yüzmüyormuşum	yüzmüyormuşsun	yüzmüyormuş	yüzmüyormuşuz	yüzmüyormuşsunuz	yüzmüyormuşlar
		şart	yüzmüyorsam	yüzmüyorsan	yüzmüyorsa	yüzmüyorsak	yüzmüyorsanız	yüzmüyorsalar yüzmüyorlarsa
	gelecek	basit	yüzmeyeceğim	yüzmeyeceksin	yüzmeyecek	yüzmeyeceğiz	yüzmeyeceksiniz	yüzmeyecekler
		hikâye	yüzmeyecektim	yüzmeyecektin	yüzmeyecekti	yüzmeyecektik	yüzmeyecektiniz	yüzmeyecektiler
		rivayet	yüzmeyecekmişim	yüzmeyecekmişsin	yüzmeyecekmiş	yüzmeyecekmişiz	yüzmeyecekmişsiniz	yüzmeyecekmişler
		şart	yüzmeyeceksem	yüzmeyeceksen	yüzmeyecekse	yüzmeyeceksek	yüzmeyecekseniz	yüzmeyecekseler yüzmeyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	yüzmeyeyim	yüzmeyesin	yüzmeye	yüzmeyelim	yüzmeyesiniz	yüzmeyeler
		hikâye	yüzmeyeydim	yüzmeyeydin	yüzmeyeydi	yüzmeyeydik	yüzmeyeydiniz	yüzmeyeydiler
		rivayet	yüzmeyeymişim	yüzmeyeymişsin	yüzmeyeymiş	yüzmeyeymişiz	yüzmeyeymişsiniz	yüzmeyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	yüzmesem	yüzmesen	yüzmese	yüzmesek	yüzmeseniz	yüzmeseler
		hikâye	yüzmeseydim	yüzmeseydin	yüzmeseydi	yüzmeseydik	yüzmeseydiniz	yüzmeseydiler
		rivayet	yüzmeseymişim	yüzmeseymişsin	yüzmeseymiş	yüzmeseymişiz	yüzmeseymişsiniz	yüzmeseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	yüzmemeliyim	yüzmemelisin	yüzmemeli	yüzmemeliyiz	yüzmemelisiniz	yüzmemeliler
		hikâye	yüzmemeliydim	yüzmemeliydin	yüzmemeliydi	yüzmemeliydik	yüzmemeliydiniz	yüzmemeliydiler
		rivayet	yüzmemeliymişim	yüzmemeliymişsin	yüzmemeliymiş	yüzmemeliymişiz	yüzmemeliymişsiniz	yüzmemeliymişler
		şart	yüzmemeliysem	yüzmemeliysen	yüzmemeliyse	yüzmemeliysek	yüzmemeliyseniz	yüzmemeliyseler yüzmemelilerse
	emir	basit	—	yüzme	yüzmesin	—	yüzmeyin yüzmeyiniz	yüzmesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Türetilmiş kavramlar

• yüzeğen, yüzme, yüzücü

Çeviriler

çeviriler

• Arnavutça: notoj (sq)
• Azerice: çimmək (az), üzmək (az)
• Danca: svømme (da)
• Fince: kylpeä (fi), uida (fi)
• İngilizce: bathe (en), swim (en)
• İspanyolca: nadar (es)
• İsveççe: bada (sv), simma (sv)
• Kırım Tatarca: sıdırmaq (crh), yaldamaq (crh)
• Macarca: úszik (hu)
• Özbekçe: shilmoq (uz), suzmoq (uz)
• Rusça: купаться (ru) (kupatʹsya)
• Tatarca: yözü (tt)
• Türkmence: ýüzmek (tk)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "yüzmek" maddesi