istemek

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi استمك‎ (istemek) sözcüğünden devralındı.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /is.te.ˈmec/
• Heceleme: is‧te‧mek

Eylem

istemek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi ister)

1. İstek duymak; arzulamak.
2. Bir şeyin kendisine verilmesini söylemek.
   • Önümden geçen garsona işaret edip yeniden içki istiyorum.

     — 2020, Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, İletişim Yayınları, s. 18
3. Kendi için veya başkası için bir şeyin olmasını, gerçekleşmesini arzu etmek.
4. Görmek istediğini bildirmek.
   •       Sizi isteyen kimdi?
5. Gerekli olmak.
   •       Yurdun ilerlemesi için çok çalışmak ister.
6. Evlenmek dileğinde bulunmak.
   •       Komşunun kızını istemişler.

Çekimleme

istemek eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	istedim	istedin	istedi	istedik	istediniz	istediler
		hikâye	istediydim	istediydin	istediydi	istediydik	istediydiniz	istediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	istediysem	istediysen	istediyse	istediysek	istediyseniz	istediyseler istedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	istemişim	istemişsin	istemiş	istemişiz	istemişsiniz	istemişler
		hikâye	istemiştim	istemiştin	istemişti	istemiştik	istemiştiniz	istemiştiler
		rivayet	istemişmişim	istemişmişsin	istemişmiş	istemişmişiz	istemişmişsiniz	istemişmişler
		şart	istemişsem	istemişsen	istemişse	istemişsek	istemişseniz	istemişseler istemişlerse
	geniş	basit	isterim	istersin	ister	isteriz	istersiniz	isterler
		hikâye	isterdim	isterdin	isterdi	isterdik	isterdiniz	isterdiler
		rivayet	istermişim	istermişsin	istermiş	istermişiz	istermişsiniz	istermişler
		şart	istersem	istersen	isterse	istersek	isterseniz	isterseler isterlerse
	şimdiki	basit	istiyorum	istiyorsun	istiyor	istiyoruz	istiyorsunuz	istiyorlar
		hikâye	istiyordum	istiyordun	istiyordu	istiyorduk	istiyordunuz	istiyordular
		rivayet	istiyormuşum	istiyormuşsun	istiyormuş	istiyormuşuz	istiyormuşsunuz	istiyormuşlar
		şart	istiyorsam	istiyorsan	istiyorsa	istiyorsak	istiyorsanız	istiyorsalar istiyorlarsa
	gelecek	basit	isteyeceğim	isteyeceksin	isteyecek	isteyeceğiz	isteyeceksiniz	isteyecekler
		hikâye	isteyecektim	isteyecektin	isteyecekti	isteyecektik	isteyecektiniz	isteyecektiler
		rivayet	isteyecekmişim	isteyecekmişsin	isteyecekmiş	isteyecekmişiz	isteyecekmişsiniz	isteyecekmişler
		şart	isteyeceksem	isteyeceksen	isteyecekse	isteyeceksek	isteyecekseniz	isteyecekseler isteyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	isteyeyim	isteyesin	isteye	isteyelim	isteyesiniz	isteyeler
		hikâye	isteyeydim	isteyeydin	isteyeydi	isteyeydik	isteyeydiniz	isteyeydiler
		rivayet	isteyeymişim	isteyeymişsin	isteyeymiş	isteyeymişiz	isteyeymişsiniz	isteyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	istesem	istesen	istese	istesek	isteseniz	isteseler
		hikâye	isteseydim	isteseydin	isteseydi	isteseydik	isteseydiniz	isteseydiler
		rivayet	isteseymişim	isteseymişsin	isteseymiş	isteseymişiz	isteseymişsiniz	isteseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	istemeliyim	istemelisin	istemeli	istemeliyiz	istemelisiniz	istemeliler
		hikâye	istemeliydim	istemeliydin	istemeliydi	istemeliydik	istemeliydiniz	istemeliydiler
		rivayet	istemeliymişim	istemeliymişsin	istemeliymiş	istemeliymişiz	istemeliymişsiniz	istemeliymişler
		şart	istemeliysem	istemeliysen	istemeliyse	istemeliysek	istemeliyseniz	istemeliyseler istemelilerse
	emir	basit	—	iste	istesin	—	isteyin isteyiniz	istesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	istemedim	istemedin	istemedi	istemedik	istemediniz	istemediler
		hikâye	istemediydim	istemediydin	istemediydi	istemediydik	istemediydiniz	istemediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	istemediysem	istemediysen	istemediyse	istemediysek	istemediyseniz	istemediyseler istemedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	istememişim	istememişsin	istememiş	istememişiz	istememişsiniz	istememişler
		hikâye	istememiştim	istememiştin	istememişti	istememiştik	istememiştiniz	istememiştiler
		rivayet	istememişmişim	istememişmişsin	istememişmiş	istememişmişiz	istememişmişsiniz	istememişmişler
		şart	istememişsem	istememişsen	istememişse	istememişsek	istememişseniz	istememişseler istememişlerse
	geniş	basit	istemem	istemezsin	istemez	istemeyiz	istemezsiniz	istemezler
		hikâye	istemezdim	istemezdin	istemezdi	istemezdik	istemezdiniz	istemezdiler
		rivayet	istemezmişim	istemezmişsin	istemezmiş	istemezmişiz	istemezmişsiniz	istemezmişler
		şart	istemezsem	istemezsen	istemezse	istemezsek	istemezseniz	istemezseler istemezlerse
	şimdiki	basit	istemiyorum	istemiyorsun	istemiyor	istemiyoruz	istemiyorsunuz	istemiyorlar
		hikâye	istemiyordum	istemiyordun	istemiyordu	istemiyorduk	istemiyordunuz	istemiyordular
		rivayet	istemiyormuşum	istemiyormuşsun	istemiyormuş	istemiyormuşuz	istemiyormuşsunuz	istemiyormuşlar
		şart	istemiyorsam	istemiyorsan	istemiyorsa	istemiyorsak	istemiyorsanız	istemiyorsalar istemiyorlarsa
	gelecek	basit	istemeyeceğim	istemeyeceksin	istemeyecek	istemeyeceğiz	istemeyeceksiniz	istemeyecekler
		hikâye	istemeyecektim	istemeyecektin	istemeyecekti	istemeyecektik	istemeyecektiniz	istemeyecektiler
		rivayet	istemeyecekmişim	istemeyecekmişsin	istemeyecekmiş	istemeyecekmişiz	istemeyecekmişsiniz	istemeyecekmişler
		şart	istemeyeceksem	istemeyeceksen	istemeyecekse	istemeyeceksek	istemeyecekseniz	istemeyecekseler istemeyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	istemeyeyim	istemeyesin	istemeye	istemeyelim	istemeyesiniz	istemeyeler
		hikâye	istemeyeydim	istemeyeydin	istemeyeydi	istemeyeydik	istemeyeydiniz	istemeyeydiler
		rivayet	istemeyeymişim	istemeyeymişsin	istemeyeymiş	istemeyeymişiz	istemeyeymişsiniz	istemeyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	istemesem	istemesen	istemese	istemesek	istemeseniz	istemeseler
		hikâye	istemeseydim	istemeseydin	istemeseydi	istemeseydik	istemeseydiniz	istemeseydiler
		rivayet	istemeseymişim	istemeseymişsin	istemeseymiş	istemeseymişiz	istemeseymişsiniz	istemeseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	istememeliyim	istememelisin	istememeli	istememeliyiz	istememelisiniz	istememeliler
		hikâye	istememeliydim	istememeliydin	istememeliydi	istememeliydik	istememeliydiniz	istememeliydiler
		rivayet	istememeliymişim	istememeliymişsin	istememeliymiş	istememeliymişiz	istememeliymişsiniz	istememeliymişler
		şart	istememeliysem	istememeliysen	istememeliyse	istememeliysek	istememeliyseniz	istememeliyseler istememelilerse
	emir	basit	—	isteme	istemesin	—	istemeyin istemeyiniz	istemesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

• yüz verince astar istemek

Çeviriler

istemek

• Almanca: wollen (de)
• Azerice: istəmək (az)
• Çekçe: chtít (cs)
• Danca: kræve (da), ville (da)
• Endonezce: mau (id), hendak (id), menginginkan (id)
• Esperanto: voli (eo)
• Estonca: tahtma (et), soovima (et)
• Felemenkçe: willen (nl)
• Fiji dili: vinakata (fj)
• Fince: tahtoa (fi), haluta (fi)
• Fransızca: vouloir (fr), avoir envie (fr)
• Friuli dili: volê (fur)
• Galiçyaca: querer (gl)
• Gürcüce: სურვილი (ka) (survili)
• Hawaii dili: makemake (haw)
• Hintçe: चाहना (hi) (cāhnā)
• İbranice: רָצָה‎ (he) [ratsá]
• İdo: dezirar (io), volar (io)
• İngilizce: want (en), desire (en)
• İnguşça: voler (inh) (voler)
• İspanyolca: querer (es)
• İsveççe: vilja (sv)
• İtalyanca: volere (it)
• İzlandaca: vilja (is)
• Japonca: 欲しい (ja), ほしい (ja) (hoshii), 欲する (ja), ‎ほっする (ja) (hossuru), 望む (ja), のぞむ (ja) (nozomu)
• Karaçay-Balkarca: tile (krc)
• Korsikaca: vulè (co)
• Kürtçe: xwestin (ku)
• Macarca: akar (hu)
• Portekizce: querer (pt)
• Türkçe:

  Eski Türkçe: çinüştürüksemek‎ (otk) (çinüştürüksemek), köseşmek‎ (otk) (köseşmek), stemek‎ (otk) (stemek)

  Osmanlı Türkçesi: استماء‎ (ota)

• Yunanca:

  Modern Yunanca: θέλω (el) (thélo), βούλομαι (el) (voúlomai)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "istemek".
  TDK Özel Sözlük'te: istemek"