yapı

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ja.ˈpɯ/
• Heceleme: ya‧pı

Ad

yapı (belirtme hâli yapıyı, çoğulu yapılar)

1. (yapılar) Barınmak veya başka amaçlarla kullanılmak için yapılmış her türlü mimarlık eseri; bina, mimari.
   • 1944: Ekmel İZDEM, 1944 Dünkü - Bugünkü Akhisar, sayfa 51 , Ülkü Basımevi

     "Batak, çürük toprak, mezar ve enkaz üstüne yapı kurmak tehlikelidir."

2. (inşaat mühendisliği) Yapılmakta olan konut, yol, köprü vb. inşaat; konstrüksiyon.
3. Yapma, oluşturma, ortaya konulma, meydana getirme.
   • Kırıkkale yapısı bir tabanca.
4. Canlı bir varlığın ruh veya beden özelliklerinin tümü; bünye,strüktür.
   • "Yapısı sağlam, güzel bir erkekti." - Yusuf Ziya Ortaç
5. (dil bilimi) Bütünün bir araya getirilişinde uyulan dizge; [[strüktür].
   • Dil yapısı. Cümle yapısı.
6. Kendine özgü işleyiş kurallarına sahip düzen; örgü.
7. (biyoloji) Bir hücrede, bir dokuda, karmaşık oluşumlu bir organizmada elemanların düzeni.
8. (felsefe) Ögeleriyle somut bağımlılığı olan bütün
9. (toplum bilimi) Parçaları ve ögeleri arasında yasaya uygunluk, durağan bağlar ve karşılıklı ilişkiler bulunan dizge veya bütün; [[strüktür].

Çekimleme

yapı adının çekimi

		tekil	çoğul
yalın		yapı	yapılar
belirtme		yapıyı	yapıları
yönelme		yapıya	yapılara
bulunma		yapıda	yapılarda
ayrılma		yapıdan	yapılardan
tamlayan		yapının	yapıların
iyelik
		tekil	çoğul
1. tekil	yalın	yapım	yapılarım
	belirtme	yapımı	yapılarımı
	yönelme	yapıma	yapılarıma
	bulunma	yapımda	yapılarımda
	ayrılma	yapımdan	yapılarımdan
	tamlayan	yapımın	yapılarımın
2. tekil	yalın	yapın	yapıların
	belirtme	yapını	yapılarını
	yönelme	yapına	yapılarına
	bulunma	yapında	yapılarında
	ayrılma	yapından	yapılarından
	tamlayan	yapının	yapılarının
3. tekil	yalın	yapısı	yapıları
	belirtme	yapısını	yapılarını
	yönelme	yapısına	yapılarına
	bulunma	yapısında	yapılarında
	ayrılma	yapısından	yapılarından
	tamlayan	yapısının	yapılarının
1. çoğul	yalın	yapımız	yapılarımız
	belirtme	yapımızı	yapılarımızı
	yönelme	yapımıza	yapılarımıza
	bulunma	yapımızda	yapılarımızda
	ayrılma	yapımızdan	yapılarımızdan
	tamlayan	yapımızın	yapılarımızın
2. çoğul	yalın	yapınız	yapılarınız
	belirtme	yapınızı	yapılarınızı
	yönelme	yapınıza	yapılarınıza
	bulunma	yapınızda	yapılarınızda
	ayrılma	yapınızdan	yapılarınızdan
	tamlayan	yapınızın	yapılarınızın
3. çoğul	yalın	yapısı yapıları
	belirtme	yapısını yapılarını
	yönelme	yapısına yapılarına
	bulunma	yapısında yapılarında
	ayrılma	yapısından yapılarından
	tamlayan	yapısının yapılarının

Sözcük birliktelikleri

yapı adası yapı bilgisi, yapı bilimi yapı elemanı, yapı kooperatifi yapı malzemesi, yapı taşı yapı yeri, altyapı ana yapı, düzlek yapı eş yapı, kaba yapı öz yapı, sosyal yapı toplumsal yapı, üstyapı Allah yapısı, fizik yapısı kul yapısı, soy yapısı toplum yapısı

Atasözleri

yapı taşı, yapıdan kalmaz

Çeviriler

bina

• Almanca: Gebäude (de) n, Bauwerk (de) n, Struktur (de) d
• Azerice: bina (az), tikili (az), struktur (az)
• Bulgarca: здание (bg) n (zdanie), структура (bg) (struktura)
• Estonca: ehitis (et), struktuur (et)
• Felemenkçe: gebouw (nl) n, structuur (nl) d
• Fince: rakennus (fi), rakennelma (fi), rakenne (fi)
• Fransızca: structure (fr)
• İngilizce: building (en), structure (en), architecture (en)
• İspanyolca: estructura (es) d
• İsveççe: byggnad (sv) g
• Kürtçe: pêkhate (ku)
• Özbekçe: bino (uz), imorat (uz), inshoot (uz), struktura (uz), tarkib (uz), tuzilish (uz)
• Portekizce: edifício (pt) e, prédio (pt) e
• Rusça: здание (ru) n (zdaniye)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "yapı" maddesi

Ek okumalar

• Vikipedi'de yapı

Çağatayca

Söyleniş

• Heceleme: ya‧pı

Ad

1. binâ, dağ eteği, geçit, imaret, yapuk