kara

Ayrıca bakınız: Kara, karā, kára, kâra, kära

Türkçe

Haftanın sözcüğü – 2007, 3. hafta

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /kaˈɾa/

• kara

  (dosya)

• Heceleme: ka‧ra

Köken 1

Arapça

Kara (1)

1. (coğrafya, jeoloji) yeryüzünün denizle örtülü olmayan bölümü.
   • eş anlamlıları: toprak, yeryüzü
   • Altı aydır da karadan uzaktasın?

     — 2020, Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, İletişim Yayınları, s. 37

Deyimler

karada ölüm yok, karaya ayak basmak, karaya çıkarmak, karaya düşmek, karaya düşürmek, karaya oturmak, karaya vurmak

Türetilmiş Kavramlar

kara birliği, kara iklimi, kara kurbağası, kara kuvvetleri, kara mili, kara saban, kara suları, kara vapuru, kara yeli, kara yolu, kara yosunu, anakara, çaykara

Köken 2

Osmanlı Türkçesi قرا‎ (ota), o da Eski Türkçeden.

Açıklamalar

Orhun Kitabeleri'nde kara kelimesine sekiz yerde "fakir veya sıradan halk, avam", üç yerde "siyah renk" anlamında sıfat olmak üzere toplam 11 defa rastlanır.

Ad

kara (belirtme hâli karayı, çoğulu karalar)

(ad): Kelebeğin kanatları kara. (1)

1. (renkler) En koyu renk.
   • eş anlamlısı: beyaz
   • eş anlamlısı: siyah
2. Esmer kişi.
3. (mecaz, tr) leke kelimesinin eş anlamlısı
4. (mecaz, tr) iftira kelimesinin eş anlamlısı

Deyimler

kara çalmak, kara kara düşünmek, karalar bağlamak, karalar giymek, kara sürmek

Türetilmiş Kavramlar

karaağaç, kara ağızlı, karaardıç, karaasma, karabacak, Karabağlar, kara baht, karabakal, karabaldır, karabalık, karaballık, karabasan, karabaş, karabatak, karabiber, karaborsa, kara boya, karabuğday, karabulut, kara bulut, karaburçak, kara cahil, karaciğer, kara cümle, karaçalı, karaçam, Karaçay, karaçayır, kara çıyan, karaçöpleme, karadağlı, kara damaklı, karadavar, kara delik, karadul, karadut, kara düzen, kara elmas, kara et, Karaevli, karafatma, kara fırın, karagevrek, karagöz, Karagöz, karagül, kara gün, karagürgen, kara haber, karahalile, Karahanlı, karahindiba, karahumma, karaiğne, karakabarcık, karakaçan, karakafes, kara kalem, kara kaplı kitap, karakarga, karakaş, karakavak, karakavuk, karakavza, karakeçi, kara kehribar, karakılçık, kara kış, kara koca, karakoncolos, kara kovan, karakucak, karakul, karakulak, kara kullukçu, kara kuru, kara kusmuk, karakuş, karakutu, kara kuvvet, karalahana, karaleylek, kara liste, kara maşa, kara mizah, kara nokta, kara para, kara pazar, karasakız, kara sarı, kara sevda, karasığır, karasinek, karasu, kara su, karataban, kara tahta, kara talih, karatavuk, kara toprak, kara tren, karaturp, kara yağız, karayaka, karayandık, karayanık, kara yas, kara yazı, kara yazılı, kara yazılılık, kara yel, karayemiş, kara yer, karayılan, kara yüz, acıkara, ağzı kara, bağrıkara, bağrı kara, bahtı kara, baldırıkara, baştankara, baştan kara, gönlü kara, gözü kara, incekara, karnıkara, karnı kara, kıçtankara, sırtıkara, yağlı kara, yanıkara, yüzü kara, fil dişi karası, horozkarası, kalecikkarası, papazkarası, sergikarası, tavukkarası, yürek karası, yüz karası

Ön ad

kara

(ön ad): Kara yüzlü bir koyun. (1)

1. Kara renkli olan.
2. (mecaz) Kötü, uğursuz, sıkıntılı olan.

Köken 3

kar + -a

Ad

kara

1. kar sözcüğünün yönelme tekil çekimi

Çekimleme

karanın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kara	karalar
belirtme	karayı	karaları
yönelme	karaya	karalara
bulunma	karada	karalarda
ayrılma	karadan	karalardan
tamlayan	karanın	karaların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	karam	karalarım
belirtme	karamı	karalarımı
yönelme	karama	karalarıma
bulunma	karamda	karalarımda
ayrılma	karamdan	karalarımdan
tamlayan	karamın	karalarımın
2. tekil (senin)
yalın	karan	karaların
belirtme	karanı	karalarını
yönelme	karana	karalarına
bulunma	karanda	karalarında
ayrılma	karandan	karalarından
tamlayan	karanın	karalarının
3. tekil (onun)
yalın	karası	karaları
belirtme	karasını	karalarını
yönelme	karasına	karalarına
bulunma	karasında	karalarında
ayrılma	karasından	karalarından
tamlayan	karasının	karalarının
1. çoğul (bizim)
yalın	karamız	karalarımız
belirtme	karamızı	karalarımızı
yönelme	karamıza	karalarımıza
bulunma	karamızda	karalarımızda
ayrılma	karamızdan	karalarımızdan
tamlayan	karamızın	karalarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	karanız	karalarınız
belirtme	karanızı	karalarınızı
yönelme	karanıza	karalarınıza
bulunma	karanızda	karalarınızda
ayrılma	karanızdan	karalarınızdan
tamlayan	karanızın	karalarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	karası	karaları
belirtme	karasını	karalarını
yönelme	karasına	karalarına
bulunma	karasında	karalarında
ayrılma	karasından	karalarından
tamlayan	karasının	karalarının

Atasözleri

• ak akçe kara gün içindir
• ak koyunun kara kuzusu da olur
• aralarına kara kedi girmek
• dost kara günde belli olur
• isteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü
• kara haber tez duyulur
• ne karanlıkta yat, ne kara düş gör
• ramazanda yalan söyleyenin bayramda yüzü kara olur
• ramazanda oruç yiyenin bayramda yüzü kara olur
• saçı ak mı kara mı, belli olmak
• verirsen veresiye, batarsın kara suya
• karaya sabun, deliye öğüt neylesin

Çeviriler

coğrafya, jeoloji

• Almanca: Festland (de) n
• Estonca: mander (et), kontinent (et)
• İngilizce: mainland (en)

renkler

• Almanca: Schwarze (de) n, Festland (de) n
• Amharca: ጥቁር (am) (ṭəḳur)
• Aymaraca: yana (ay)
• Azerice: qara (az), siyah (az)
• Baskça: beltz (eu)
• Bretonca: du (br)
• Bulgarca: черен (bg) (çeren); světadíl (cs), kontinent (cs)
• Ersya dili: раужо (myv) ( raužo )
• Estonca: must (et), manner (et)
• Farsça: سياه‎ (fa) (siyah)
• Fince: musta (fi), manner (fi), mantere (fi)
• Fransızca: noire (fr)
• Friuli dili: neri (fur)
• Gagavuzca: kara (gag)
• Galce: du (cy)
• Hausaca: baƙi (ha)
• Hawaii dili: ʻeleʻele (haw)
• İngilizce: black (en)
• İspanyolca: negro (es); continente (es)
• İsveççe: svart (sv), fastland (sv), kontinent (sv)
• İtalyanca: nero (it); continente (it)
• Kazakça: қара (kk) (qara)
• Keçuva dili: yana (qu)
• Kırgızca: кара (ky) (kara)
• Kürtçe: reş (ku)
• Lehçe: czarny (pl); kontynent (pl)
• Macarca: fekete (hu); continente (pt)
• Özbekçe: qora (uz), қора (uz) (ķora)
• Rumence: negru (ro); континент (ru) (kontinent), материк (ru) (materik)
• Salarca: qara (slr)
• Sırp-Hırvatça:

  Latin: crn (sh)

• Tatarca:

  Kırım Tatarcası: qara (crh)

• Türkmence: gara (tk)
• Uygurca: قارا‎ (ug) (qara)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: μαύρος (el) (mávros)

renkler

• Almanca: schwarz (de)

  Yahudi Almancası: שוואַרץ‎ (yi) (shvarts)

• Amharca: ጥቁር (am) (ṭəḳur)
• Arnavutça: ZI (sq)
• Azerice: qara (az), siyah (az)
• Baskça: beltz (eu)
• Bretonca: du (br)
• Bulgarca: черен (bg) (çeren)
• Ersya dili: раужо (myv) ( raužo )
• Estonca: must (et) [siyâh]
• Felemenkçe: zwart (nl)
• Fince: musta (fi)
• Fransızca: noir (fr)
• Friuli dili: neri (fur)
• Galce: du (cy)
• Gagavuzca: kara (gag)
• Hawaii dili: ʻeleʻele (haw)
• İngilizce: black (en)
• İskoçça:

  Eski İskoçça: black (sco)

• İsveççe: svart (sv)
• İtalyanca: nero (it)
• Japonca: 黒い (ja) (kuroi)
• Keçuva dili: yana (qu)
• Kürtçe: reş (ku)
• Lehçe: czarny (pl)
• Letonca: melns (lv)
• Litvanca: juoda (lt)
• Macarca: fekete (hu)
• Özbekçe: қора (uz) [ķora]
• Portekizce: negro (pt)
• Rumence: negru (ro)
• Rusça: черный (ru) (tşornyi)
• Salarca: qara (slr)
• Sırp-Hırvatça: crn (sh)
• Tatarca:

  Kırım Tatarca: qara (crh)

• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: قرا‎ (ota)

• Türkmence: гара (tk)
• Ukraynaca: чорний (uk) (çornıy)
• Vepsice: must (vep)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: μαύρος (el) (mávros)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "kara".
  TDK Özel Sözlük'te: kara"

Ek okumalar

• Vikipedi'de kara

Gagavuzca

Köken

Eski Türkçe qara‎ (qara).

Söyleniş

• Heceleme: ka‧ra

Ad

kara

1. (renkler) kara

Yahudi İspanyolcası

Söyleniş

• Heceleme: ka‧ra

Sayı adı

kara

1. yüz