koyu

Ayrıca bakınız: köyü

Türkçe

Köken

Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (koyuġ, “yoğun”) sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe tanıksız veya yeniden kurulmuş [alfabe isteniyor] (*koy-, “koymak, bırakmak”) biçiminden Eski Türkçe +I(g)‎ (+I(g)) ekiyle türetilmiş olabilir ancak bu kesin değildir.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /koˈju/
• Heceleme: ko‧yu

Ön ad

koyu (karşılaştırma daha koyu, üstünlük en koyu)

Koyu bir sıvı. (1)

Çiçeğin iç kısımları daha koyu renkte. (2)

Yazı, koyu harflerle yazılmış.

1. Yoğunluğundan dolayı güç akan.
   • zıt anlamlısı: sulu
   • Koyu pekmez. Koyu süt.
2. (renkler) Rengi açık olmayan, daha belirgin olan.
   • zıt anlamlısı: açık
   • Oturduğu yerden Boğaziçi'nin koyu mavi gecesinde bir balıkçı kayığı kayıp gidiyordu. - Hâlide Edib Adıvar
3. (bilişim, yazı) Yazı karakterinin daha kalın olarak yazılmış biçimi.
4. (mecaz) aşırı (bir davranış, fikir v.s.)
   • Daha eski zamanda koyu bir Türkçe taraftarıymış. - Abdülhak Şinasi Hisar
5. (mecaz) Derin, çok hararetli.
   • eş anlamlısı: kıpkızıl
   • Koyu bir sohbet.

Çekimleme

koyu adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	koyu	koyular
belirtme	koyuyu	koyuları
yönelme	koyuya	koyulara
bulunma	koyuda	koyularda
ayrılma	koyudan	koyulardan
tamlayan	koyunun	koyuların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	koyum	koyularım
belirtme	koyumu	koyularımı
yönelme	koyuma	koyularıma
bulunma	koyumda	koyularımda
ayrılma	koyumdan	koyularımdan
tamlayan	koyumun	koyularımın
2. tekil (senin)
yalın	koyun	koyuların
belirtme	koyunu	koyularını
yönelme	koyuna	koyularına
bulunma	koyunda	koyularında
ayrılma	koyundan	koyularından
tamlayan	koyunun	koyularının
3. tekil (onun)
yalın	koyusu	koyuları
belirtme	koyusunu	koyularını
yönelme	koyusuna	koyularına
bulunma	koyusunda	koyularında
ayrılma	koyusundan	koyularından
tamlayan	koyusunun	koyularının
1. çoğul (bizim)
yalın	koyumuz	koyularımız
belirtme	koyumuzu	koyularımızı
yönelme	koyumuza	koyularımıza
bulunma	koyumuzda	koyularımızda
ayrılma	koyumuzdan	koyularımızdan
tamlayan	koyumuzun	koyularımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	koyunuz	koyularınız
belirtme	koyunuzu	koyularınızı
yönelme	koyunuza	koyularınıza
bulunma	koyunuzda	koyularınızda
ayrılma	koyunuzdan	koyularınızdan
tamlayan	koyunuzun	koyularınızın
3. çoğul (onların)
yalın	koyusu	koyuları
belirtme	koyusunu	koyularını
yönelme	koyusuna	koyularına
bulunma	koyusunda	koyularında
ayrılma	koyusundan	koyularından
tamlayan	koyusunun	koyularının

Ad

koyu

1. koy (ad) sözcüğünün çekimi:
   1. belirtme tekil
   2. üçüncü tekil şahıs iyelik tekil

Türetilmiş kavramlar

koyu gri, koyu kahverengi, koyu kestane, koyu kır, koyu kırmızı, koyu koyu, koyu lacivert, koyu mavi, koyu pembe, koyu sarı, koyu turuncu, koyu yeşil

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: tox (az), tünd (az)
• Fince: sakea (fi), paksu (fi), tumma (fi)
• İngilizce: dense (en)
• Lehçe: czerwony (pl)
• Tatarca: quyı (tt)
• Türkmence: goýy (tk)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "koyu" maddesi
• Kubbealtı Lugatı: "KOYU"
• Nişanyan Sözlük'te: koyu maddesi

Gagavuzca

Köken

Eski Türkçe qoju

Ön ad

koyu

1. koyu