aşırmak

Türkçe

Eylem

aşırmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi aşırır)

Köprü, araçları nehrin üstünden aşırıyor (1)

1. Yüksek veya geçilmesi güç bir yerin üstünden diğer yanına geçirmek; aşırtmak
   • Kim attı süvariyi atından aşırıp bu karaların karası dipsiz çukura?

     — 2014, Nalân KİRAZ, Gölgeli Konak, Alakarga Sanat Yayınları, s. 9
2. (argo, suç) Başkasına ait bir şeyi izinsiz olarak almak
   • "Borcunu ödeyemeyecek fakat bavulunu oradan nasıl aşırabilecekti?" -
3. Tehlike içinde bulunan bir şeyi acele kaçırmak
   • "Padişahı aralarına aldılar ve harem kapısından içeriye aşırdılar." - Necip Fazıl Kısakürek
4. (edebiyat) Başkasının eserinden parçalar alıp kendisininmiş gibi göstermek; intihal yapmak

Çekimleme

aşırmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	aşırdım	aşırdın	aşırdı	aşırdık	aşırdınız	aşırdılar
		hikâye	aşırdıydım	aşırdıydın	aşırdıydı	aşırdıydık	aşırdıydınız	aşırdıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	aşırdıysam	aşırdıysan	aşırdıysa	aşırdıysak	aşırdıysanız	aşırdıysalar aşırdılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	aşırmışım	aşırmışsın	aşırmış	aşırmışız	aşırmışsınız	aşırmışlar
		hikâye	aşırmıştım	aşırmıştın	aşırmıştı	aşırmıştık	aşırmıştınız	aşırmıştılar
		rivayet	aşırmışmışım	aşırmışmışsın	aşırmışmış	aşırmışmışız	aşırmışmışsınız	aşırmışmışlar
		şart	aşırmışsam	aşırmışsan	aşırmışsa	aşırmışsak	aşırmışsanız	aşırmışsalar aşırmışlarsa
	geniş	basit	aşırırım	aşırırsın	aşırır	aşırırız	aşırırsınız	aşırırlar
		hikâye	aşırırdım	aşırırdın	aşırırdı	aşırırdık	aşırırdınız	aşırırdılar
		rivayet	aşırırmışım	aşırırmışsın	aşırırmış	aşırırmışız	aşırırmışsınız	aşırırmışlar
		şart	aşırırsam	aşırırsan	aşırırsa	aşırırsak	aşırırsanız	aşırırsalar aşırırlarsa
	şimdiki	basit	aşırıyorum	aşırıyorsun	aşırıyor	aşırıyoruz	aşırıyorsunuz	aşırıyorlar
		hikâye	aşırıyordum	aşırıyordun	aşırıyordu	aşırıyorduk	aşırıyordunuz	aşırıyordular
		rivayet	aşırıyormuşum	aşırıyormuşsun	aşırıyormuş	aşırıyormuşuz	aşırıyormuşsunuz	aşırıyormuşlar
		şart	aşırıyorsam	aşırıyorsan	aşırıyorsa	aşırıyorsak	aşırıyorsanız	aşırıyorsalar aşırıyorlarsa
	gelecek	basit	aşıracağım	aşıracaksın	aşıracak	aşıracağız	aşıracaksınız	aşıracaklar
		hikâye	aşıracaktım	aşıracaktın	aşıracaktı	aşıracaktık	aşıracaktınız	aşıracaktılar
		rivayet	aşıracakmışım	aşıracakmışsın	aşıracakmış	aşıracakmışız	aşıracakmışsınız	aşıracakmışlar
		şart	aşıracaksam	aşıracaksan	aşıracaksa	aşıracaksak	aşıracaksanız	aşıracaksalar aşıracaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	aşırayım	aşırasın	aşıra	aşıralım	aşırasınız	aşıralar
		hikâye	aşıraydım	aşıraydın	aşıraydı	aşıraydık	aşıraydınız	aşıraydılar
		rivayet	aşıraymışım	aşıraymışsın	aşıraymış	aşıraymışız	aşıraymışsınız	aşıraymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	aşırsam	aşırsan	aşırsa	aşırsak	aşırsanız	aşırsalar
		hikâye	aşırsaydım	aşırsaydın	aşırsaydı	aşırsaydık	aşırsaydınız	aşırsaydılar
		rivayet	aşırsaymışım	aşırsaymışsın	aşırsaymış	aşırsaymışız	aşırsaymışsınız	aşırsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	aşırmalıyım	aşırmalısın	aşırmalı	aşırmalıyız	aşırmalısınız	aşırmalılar
		hikâye	aşırmalıydım	aşırmalıydın	aşırmalıydı	aşırmalıydık	aşırmalıydınız	aşırmalıydılar
		rivayet	aşırmalıymışım	aşırmalıymışsın	aşırmalıymış	aşırmalıymışız	aşırmalıymışsınız	aşırmalıymışlar
		şart	aşırmalıysam	aşırmalıysan	aşırmalıysa	aşırmalıysak	aşırmalıysanız	aşırmalıysalar aşırmalılarsa
	emir	basit	—	aşır	aşırsın	—	aşırın aşırınız	aşırsınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	aşırmadım	aşırmadın	aşırmadı	aşırmadık	aşırmadınız	aşırmadılar
		hikâye	aşırmadıydım	aşırmadıydın	aşırmadıydı	aşırmadıydık	aşırmadıydınız	aşırmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	aşırmadıysam	aşırmadıysan	aşırmadıysa	aşırmadıysak	aşırmadıysanız	aşırmadıysalar aşırmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	aşırmamışım	aşırmamışsın	aşırmamış	aşırmamışız	aşırmamışsınız	aşırmamışlar
		hikâye	aşırmamıştım	aşırmamıştın	aşırmamıştı	aşırmamıştık	aşırmamıştınız	aşırmamıştılar
		rivayet	aşırmamışmışım	aşırmamışmışsın	aşırmamışmış	aşırmamışmışız	aşırmamışmışsınız	aşırmamışmışlar
		şart	aşırmamışsam	aşırmamışsan	aşırmamışsa	aşırmamışsak	aşırmamışsanız	aşırmamışsalar aşırmamışlarsa
	geniş	basit	aşırmam	aşırmazsın	aşırmaz	aşırmayız	aşırmazsınız	aşırmazlar
		hikâye	aşırmazdım	aşırmazdın	aşırmazdı	aşırmazdık	aşırmazdınız	aşırmazdılar
		rivayet	aşırmazmışım	aşırmazmışsın	aşırmazmış	aşırmazmışız	aşırmazmışsınız	aşırmazmışlar
		şart	aşırmazsam	aşırmazsan	aşırmazsa	aşırmazsak	aşırmazsanız	aşırmazsalar aşırmazlarsa
	şimdiki	basit	aşırmıyorum	aşırmıyorsun	aşırmıyor	aşırmıyoruz	aşırmıyorsunuz	aşırmıyorlar
		hikâye	aşırmıyordum	aşırmıyordun	aşırmıyordu	aşırmıyorduk	aşırmıyordunuz	aşırmıyordular
		rivayet	aşırmıyormuşum	aşırmıyormuşsun	aşırmıyormuş	aşırmıyormuşuz	aşırmıyormuşsunuz	aşırmıyormuşlar
		şart	aşırmıyorsam	aşırmıyorsan	aşırmıyorsa	aşırmıyorsak	aşırmıyorsanız	aşırmıyorsalar aşırmıyorlarsa
	gelecek	basit	aşırmayacağım	aşırmayacaksın	aşırmayacak	aşırmayacağız	aşırmayacaksınız	aşırmayacaklar
		hikâye	aşırmayacaktım	aşırmayacaktın	aşırmayacaktı	aşırmayacaktık	aşırmayacaktınız	aşırmayacaktılar
		rivayet	aşırmayacakmışım	aşırmayacakmışsın	aşırmayacakmış	aşırmayacakmışız	aşırmayacakmışsınız	aşırmayacakmışlar
		şart	aşırmayacaksam	aşırmayacaksan	aşırmayacaksa	aşırmayacaksak	aşırmayacaksanız	aşırmayacaksalar aşırmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	aşırmayayım	aşırmayasın	aşırmaya	aşırmayalım	aşırmayasınız	aşırmayalar
		hikâye	aşırmayaydım	aşırmayaydın	aşırmayaydı	aşırmayaydık	aşırmayaydınız	aşırmayaydılar
		rivayet	aşırmayaymışım	aşırmayaymışsın	aşırmayaymış	aşırmayaymışız	aşırmayaymışsınız	aşırmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	aşırmasam	aşırmasan	aşırmasa	aşırmasak	aşırmasanız	aşırmasalar
		hikâye	aşırmasaydım	aşırmasaydın	aşırmasaydı	aşırmasaydık	aşırmasaydınız	aşırmasaydılar
		rivayet	aşırmasaymışım	aşırmasaymışsın	aşırmasaymış	aşırmasaymışız	aşırmasaymışsınız	aşırmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	aşırmamalıyım	aşırmamalısın	aşırmamalı	aşırmamalıyız	aşırmamalısınız	aşırmamalılar
		hikâye	aşırmamalıydım	aşırmamalıydın	aşırmamalıydı	aşırmamalıydık	aşırmamalıydınız	aşırmamalıydılar
		rivayet	aşırmamalıymışım	aşırmamalıymışsın	aşırmamalıymış	aşırmamalıymışız	aşırmamalıymışsınız	aşırmamalıymışlar
		şart	aşırmamalıysam	aşırmamalıysan	aşırmamalıysa	aşırmamalıysak	aşırmamalıysanız	aşırmamalıysalar aşırmamalılarsa
	emir	basit	—	aşırma	aşırmasın	—	aşırmayın aşırmayınız	aşırmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Çeviriler

çeviriler

• Arnavutça: vjedh (sq)
• Azerice: oğurlamaq (az)
• Bulgarca: крада (bg) (krada)
• Danca: stjæle (da)
• Estonca: varastama (et)
• Felemenkçe: stelen (nl)
• Fince: viedä rajan yli (fi), kähveltää (fi), salakuljettaa (fi), varastaa (fi)
• Fransızca: dépouiller (fr), dérober (fr), voler (fr)
• İbranice: לחטוף‎ (he) (lakhtof)
• İngilizce: pass over (en), steal (en), smuggle (en)
• Kürtçe: hilpastin (ku), jê buhartin (ku), çirpandin (ku), dizîn (ku), jê filitandin (ku), jê xelas kirin (ku), jê girtin (ku), jê dizîn (ku)
• Litvanca: vogti (lt)
• Macarca: lop (hu)
• Rusça: переправлять (ru) (perepravlyatʹ), перевозить (ru) (perevozitʹ), переносить (ru) (perenositʹ)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "aşırmak".
  TDK Özel Sözlük'te: aşırmak"