sokmak

Türkçe

Eylem

sokmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi sokar)

Adam, parmağını kayadaki deliğe sokuyor (1)

Atı, içeriye sokuyorlar (2)

Adama iğneyi sokuyorlar (3)

1. içine veya arasına girmesini sağlamak
2. bir yere girmesini sağlamak, içeri almak
   • Bizi içeriye aldı ve küçük bir odaya soktu. - F. R. Atay
3. bıçak, çakı, iğne vb. batırmak, saplamak
4. böcek, zehirli hayvan iğnesini batırmak veya ısırmak, zehirlemek
   • Otların arasında bacaklarını yılan sokar. - R. N. Güntekin
5. yasak bir malı gizlice getirmek veya götürmek
   • Ülkeye kaçak eşya sokmak.
6. belli etmeden kötü bir malı vermek
   • Satıcı, elmaların çürüklerini sokmuş.
7. konuşma sırasında bir sözü, soruyu veya düşünceyi söyleyivermek
   • Asım fikrini birçok sözlerle sağlamlamaya uğraşırken araya* -Olmaz mı? Ne dersiniz?- gibi sualler soruyor, cevap istiyordu. - R. H. Karay
8. dokunaklı, kırıcı veya acı söz söylemek

Çekimleme

sokmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	soktum	soktun	soktu	soktuk	soktunuz	soktular
		hikâye	soktuydum	soktuydun	soktuydu	soktuyduk	soktuydunuz	soktuydular
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	soktuysam	soktuysan	soktuysa	soktuysak	soktuysanız	soktuysalar soktularsa
	belirsiz geçmiş	basit	sokmuşum	sokmuşsun	sokmuş	sokmuşuz	sokmuşsunuz	sokmuşlar
		hikâye	sokmuştum	sokmuştun	sokmuştu	sokmuştuk	sokmuştunuz	sokmuştular
		rivayet	sokmuşmuşum	sokmuşmuşsun	sokmuşmuş	sokmuşmuşuz	sokmuşmuşsunuz	sokmuşmuşlar
		şart	sokmuşsam	sokmuşsan	sokmuşsa	sokmuşsak	sokmuşsanız	sokmuşsalar sokmuşlarsa
	geniş	basit	sokarım	sokarsın	sokar	sokarız	sokarsınız	sokarlar
		hikâye	sokardım	sokardın	sokardı	sokardık	sokardınız	sokardılar
		rivayet	sokarmışım	sokarmışsın	sokarmış	sokarmışız	sokarmışsınız	sokarmışlar
		şart	sokarsam	sokarsan	sokarsa	sokarsak	sokarsanız	sokarsalar sokarlarsa
	şimdiki	basit	sokuyorum	sokuyorsun	sokuyor	sokuyoruz	sokuyorsunuz	sokuyorlar
		hikâye	sokuyordum	sokuyordun	sokuyordu	sokuyorduk	sokuyordunuz	sokuyordular
		rivayet	sokuyormuşum	sokuyormuşsun	sokuyormuş	sokuyormuşuz	sokuyormuşsunuz	sokuyormuşlar
		şart	sokuyorsam	sokuyorsan	sokuyorsa	sokuyorsak	sokuyorsanız	sokuyorsalar sokuyorlarsa
	gelecek	basit	sokacağım	sokacaksın	sokacak	sokacağız	sokacaksınız	sokacaklar
		hikâye	sokacaktım	sokacaktın	sokacaktı	sokacaktık	sokacaktınız	sokacaktılar
		rivayet	sokacakmışım	sokacakmışsın	sokacakmış	sokacakmışız	sokacakmışsınız	sokacakmışlar
		şart	sokacaksam	sokacaksan	sokacaksa	sokacaksak	sokacaksanız	sokacaksalar sokacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	sokayım	sokasın	soka	sokalım	sokasınız	sokalar
		hikâye	sokaydım	sokaydın	sokaydı	sokaydık	sokaydınız	sokaydılar
		rivayet	sokaymışım	sokaymışsın	sokaymış	sokaymışız	sokaymışsınız	sokaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	soksam	soksan	soksa	soksak	soksanız	soksalar
		hikâye	soksaydım	soksaydın	soksaydı	soksaydık	soksaydınız	soksaydılar
		rivayet	soksaymışım	soksaymışsın	soksaymış	soksaymışız	soksaymışsınız	soksaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	sokmalıyım	sokmalısın	sokmalı	sokmalıyız	sokmalısınız	sokmalılar
		hikâye	sokmalıydım	sokmalıydın	sokmalıydı	sokmalıydık	sokmalıydınız	sokmalıydılar
		rivayet	sokmalıymışım	sokmalıymışsın	sokmalıymış	sokmalıymışız	sokmalıymışsınız	sokmalıymışlar
		şart	sokmalıysam	sokmalıysan	sokmalıysa	sokmalıysak	sokmalıysanız	sokmalıysalar sokmalılarsa
	emir	basit	—	sok	soksun	—	sokun sokunuz	soksunlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	sokmadım	sokmadın	sokmadı	sokmadık	sokmadınız	sokmadılar
		hikâye	sokmadıydım	sokmadıydın	sokmadıydı	sokmadıydık	sokmadıydınız	sokmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	sokmadıysam	sokmadıysan	sokmadıysa	sokmadıysak	sokmadıysanız	sokmadıysalar sokmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	sokmamışım	sokmamışsın	sokmamış	sokmamışız	sokmamışsınız	sokmamışlar
		hikâye	sokmamıştım	sokmamıştın	sokmamıştı	sokmamıştık	sokmamıştınız	sokmamıştılar
		rivayet	sokmamışmışım	sokmamışmışsın	sokmamışmış	sokmamışmışız	sokmamışmışsınız	sokmamışmışlar
		şart	sokmamışsam	sokmamışsan	sokmamışsa	sokmamışsak	sokmamışsanız	sokmamışsalar sokmamışlarsa
	geniş	basit	sokmam	sokmazsın	sokmaz	sokmayız	sokmazsınız	sokmazlar
		hikâye	sokmazdım	sokmazdın	sokmazdı	sokmazdık	sokmazdınız	sokmazdılar
		rivayet	sokmazmışım	sokmazmışsın	sokmazmış	sokmazmışız	sokmazmışsınız	sokmazmışlar
		şart	sokmazsam	sokmazsan	sokmazsa	sokmazsak	sokmazsanız	sokmazsalar sokmazlarsa
	şimdiki	basit	sokmuyorum	sokmuyorsun	sokmuyor	sokmuyoruz	sokmuyorsunuz	sokmuyorlar
		hikâye	sokmuyordum	sokmuyordun	sokmuyordu	sokmuyorduk	sokmuyordunuz	sokmuyordular
		rivayet	sokmuyormuşum	sokmuyormuşsun	sokmuyormuş	sokmuyormuşuz	sokmuyormuşsunuz	sokmuyormuşlar
		şart	sokmuyorsam	sokmuyorsan	sokmuyorsa	sokmuyorsak	sokmuyorsanız	sokmuyorsalar sokmuyorlarsa
	gelecek	basit	sokmayacağım	sokmayacaksın	sokmayacak	sokmayacağız	sokmayacaksınız	sokmayacaklar
		hikâye	sokmayacaktım	sokmayacaktın	sokmayacaktı	sokmayacaktık	sokmayacaktınız	sokmayacaktılar
		rivayet	sokmayacakmışım	sokmayacakmışsın	sokmayacakmış	sokmayacakmışız	sokmayacakmışsınız	sokmayacakmışlar
		şart	sokmayacaksam	sokmayacaksan	sokmayacaksa	sokmayacaksak	sokmayacaksanız	sokmayacaksalar sokmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	sokmayayım	sokmayasın	sokmaya	sokmayalım	sokmayasınız	sokmayalar
		hikâye	sokmayaydım	sokmayaydın	sokmayaydı	sokmayaydık	sokmayaydınız	sokmayaydılar
		rivayet	sokmayaymışım	sokmayaymışsın	sokmayaymış	sokmayaymışız	sokmayaymışsınız	sokmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	sokmasam	sokmasan	sokmasa	sokmasak	sokmasanız	sokmasalar
		hikâye	sokmasaydım	sokmasaydın	sokmasaydı	sokmasaydık	sokmasaydınız	sokmasaydılar
		rivayet	sokmasaymışım	sokmasaymışsın	sokmasaymış	sokmasaymışız	sokmasaymışsınız	sokmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	sokmamalıyım	sokmamalısın	sokmamalı	sokmamalıyız	sokmamalısınız	sokmamalılar
		hikâye	sokmamalıydım	sokmamalıydın	sokmamalıydı	sokmamalıydık	sokmamalıydınız	sokmamalıydılar
		rivayet	sokmamalıymışım	sokmamalıymışsın	sokmamalıymış	sokmamalıymışız	sokmamalıymışsınız	sokmamalıymışlar
		şart	sokmamalıysam	sokmamalıysan	sokmamalıysa	sokmamalıysak	sokmamalıysanız	sokmamalıysalar sokmamalılarsa
	emir	basit	—	sokma	sokmasın	—	sokmayın sokmayınız	sokmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

arabanın tekerine çomak sokmak burnunu sokmak iki ayağını bir pabuca sokmak tekerine çomak sokmak

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: soxmaq (az)
• Fince: pistää (fi), piikittää (fi), sijoittaa (fi)
• Fransızca: piqûer (fr)
• Türkmence: girizmek (tk)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "sokmak" maddesi

Türkmence

Eylem

sokmak

1. uzatmak

Kaynakça

• Atacanov, Ata (1922). Türkmendolu Yir Sözlüğü.