kemer

Türkçe

Köken

Farsça

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ceˈmeɾ/
• Heceleme: ke‧mer

Ad

kemer (belirtme hâli kemeri, çoğulu kemerler)

Kemer (1)

Pantolonun kemeri, cebin üst yanında kalıyor. (2)

Kadın, kemerini takıyor. (3)

Kemer. (6)

1. (giyim) Bele dolayarak toka ile tutturulan, kumaş, deri veya metalden yapılan bel bağı.
   • "Nihat elinde tuttuğu kemeri denize fırlatıp attı." - Peyami Safa
2. Etek, pantolon vb. giysilerin bele gelen bölümü.
3. (otomotiv) emniyet kemeri.
4. (kemikler) Kemiklerden oluşan yay biçimindeki yapı.
   • Kaş kemeri. Damak kemeri. Ayak kemeri.
5. (jeoloji) Katmanlı kayaçlarda bir kıvrımın kabarık tepe yeri.
   • zıt anlamlısı: tekne
6. (mimarlık) İki sütun veya ayağı birbirine üstten yarım çember, basık eğri, yonca yaprağı vb. biçimlerde bağlayan ve üzerine gelen duvar ağırlıklarını, iki yanındaki ayaklara bindiren tonoz bağlantı:
   • "Büyük bir camiydi bu. Minareleri, kubbeleri, kemerleri ve parmaklıklı pencereleri filan hepsi tamamdı." - Oğuz Atay
7. (eskimiş) Özellikle yolculukta kullanılan, üzerinde altın, para yerleştirmeye yarar gözleri olan meşin kuşak.

Çekimleme

kemerin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kemer	kemerler
belirtme	kemeri	kemerleri
yönelme	kemere	kemerlere
bulunma	kemerde	kemerlerde
ayrılma	kemerden	kemerlerden
tamlayan	kemerin	kemerlerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	kemerim	kemerlerim
belirtme	kemerimi	kemerlerimi
yönelme	kemerime	kemerlerime
bulunma	kemerimde	kemerlerimde
ayrılma	kemerimden	kemerlerimden
tamlayan	kemerimin	kemerlerimin
2. tekil (senin)
yalın	kemerin	kemerlerin
belirtme	kemerini	kemerlerini
yönelme	kemerine	kemerlerine
bulunma	kemerinde	kemerlerinde
ayrılma	kemerinden	kemerlerinden
tamlayan	kemerinin	kemerlerinin
3. tekil (onun)
yalın	kemeri	kemerleri
belirtme	kemerini	kemerlerini
yönelme	kemerine	kemerlerine
bulunma	kemerinde	kemerlerinde
ayrılma	kemerinden	kemerlerinden
tamlayan	kemerinin	kemerlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	kemerimiz	kemerlerimiz
belirtme	kemerimizi	kemerlerimizi
yönelme	kemerimize	kemerlerimize
bulunma	kemerimizde	kemerlerimizde
ayrılma	kemerimizden	kemerlerimizden
tamlayan	kemerimizin	kemerlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	kemeriniz	kemerleriniz
belirtme	kemerinizi	kemerlerinizi
yönelme	kemerinize	kemerlerinize
bulunma	kemerinizde	kemerlerinizde
ayrılma	kemerinizden	kemerlerinizden
tamlayan	kemerinizin	kemerlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	kemeri	kemerleri
belirtme	kemerini	kemerlerini
yönelme	kemerine	kemerlerine
bulunma	kemerinde	kemerlerinde
ayrılma	kemerinden	kemerlerinden
tamlayan	kemerinin	kemerlerinin

Atasözleri

• av avlayanın, kemer bağlayanın

Ön ad

kemer (karşılaştırma daha kemer, üstünlük en kemer)

1. (')
2. tümsekli.
   • Kemer burun.

Deyimler

kemer sıkmak, kemerini sıkmak, kemeri dolu olmak

Türetilmiş kavramlar

kemer bağlama, kemer gözü, kemer patlıcanı, bel kemeri, emniyet kemeri, hafifletme kemeri, su kemeri

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: kəmər (az)
• Danca: bælte (da)
• Eski Türkçe: egme‎ (otk) (egme)
• Estonca: vöö (et)
• Fince: kaari (fi), vyö (fi)
• Fransızca: ceinture (fr)
• Gagavuzca: kemer (gag)
• İngilizce: belt (en), girdle (en)
• İsveççe: bälte (sv), skärp (sv)
• Karaçay Balkarca: belibav (krc)
• Kürtçe: kemer (ku)
• Macarca: öv (hu)
• Rusça: арка (ru) (arka)
• Türkmence: kemer (tk)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "kemer".
  TDK Özel Sözlük'te: kemer"

• Kubbealtı Lugatı'nda "KEMER :"
• Nişanyan Sözlük'te: kemer.