toka

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /toˈka/
• Heceleme: to‧ka

Köken 1

Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (toku, “kemer tokası”) sözcüğünden. Bu sözcük Eski Türkçe [alfabe isteniyor] (tokı-) fiilinden Eski Türkçe +gU‎ (+gU) ekiyle türetilmiştir.

Ad

Bir kemerin tokası (1)

Saç tokası (2)

toka (belirtme hâli tokayı, çoğulu tokalar)

1. Kemer, kayış vb nin iki ucunu birbirine bağlamaya, bunları istenilen genişlikte tutmaya yarayan, türlü biçimlerde tutturmalık.
   • Sözkonusu kişiyi bir başka karede, grubun içinde ve sağ elinde tuttuğu çiçekle görüyoruz; üniformasının üzerindeki deri kemerin ortasında yer alan ay-yıldız kabartmalı toka, Osmanlı askeri olduğunu açıklıyor.

     — 2017, Ziya Kenan BİLİCİ, Cam Negatiflerde İstanbul'un İzleri: İmparatorluk'tan Cumhuriyete, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, s. 219
2. Kadınların saçlarını tutturmaya yarayan, bazen de süs olarak kullanılan araç.
   • Geçkin yaşını altetmeye uğraşırcasına, boyanmış olduğu hemen anlaşılan siyah saçlarını arkadan iri bir metal tokayla tutturmuş, hafif de bir ruj sürmüştü.

     — 1996, Altay MARTI, “Geçkin Bir Kadın”, Öküz, 7. sayı, s. 14

Köken 2

İtalyanca tocca (“dokun!”) sözcüğünden. Bu sözcük İtalyanca toccare (“dokunmak, değmek”) fiilinden türetilmiştir. İtalyanca fiil Geç Latince tanıksız veya yeniden kurulmuş *toccare sözcüğünden evrilmiştir.

Ad

toka (belirtme hâli tokayı, çoğulu tokalar)

1. El sıkışma.
2. İçki içerken birinin şerefine, sağlığına kadeh tokuşturma.

Çekimleme

tokanın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	toka	tokalar
belirtme	tokayı	tokaları
yönelme	tokaya	tokalara
bulunma	tokada	tokalarda
ayrılma	tokadan	tokalardan
tamlayan	tokanın	tokaların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	tokam	tokalarım
belirtme	tokamı	tokalarımı
yönelme	tokama	tokalarıma
bulunma	tokamda	tokalarımda
ayrılma	tokamdan	tokalarımdan
tamlayan	tokamın	tokalarımın
2. tekil (senin)
yalın	tokan	tokaların
belirtme	tokanı	tokalarını
yönelme	tokana	tokalarına
bulunma	tokanda	tokalarında
ayrılma	tokandan	tokalarından
tamlayan	tokanın	tokalarının
3. tekil (onun)
yalın	tokası	tokaları
belirtme	tokasını	tokalarını
yönelme	tokasına	tokalarına
bulunma	tokasında	tokalarında
ayrılma	tokasından	tokalarından
tamlayan	tokasının	tokalarının
1. çoğul (bizim)
yalın	tokamız	tokalarımız
belirtme	tokamızı	tokalarımızı
yönelme	tokamıza	tokalarımıza
bulunma	tokamızda	tokalarımızda
ayrılma	tokamızdan	tokalarımızdan
tamlayan	tokamızın	tokalarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	tokanız	tokalarınız
belirtme	tokanızı	tokalarınızı
yönelme	tokanıza	tokalarınıza
bulunma	tokanızda	tokalarınızda
ayrılma	tokanızdan	tokalarınızdan
tamlayan	tokanızın	tokalarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	tokası	tokaları
belirtme	tokasını	tokalarını
yönelme	tokasına	tokalarına
bulunma	tokasında	tokalarında
ayrılma	tokasından	tokalarından
tamlayan	tokasının	tokalarının

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "toka".
  TDK Özel Sözlük'te: toka"

• Kubbealtı Lugatı'nda "TOKA :"
• Nişanyan Sözlük'te: toka.

Çeviriler

çeviriler

• Türkmence: iilençek (tk)

Hausaca

Ad

toka

1. kül