dalga

Ayrıca bakınız: dalgã, dalğa

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi طالغه‎, o da Eski Türkçe talgha‎ (talgha)

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /daɫˈɡa/
• Heceleme: dal‧ga

Ad

dalga (belirtme hâli dalgayı, çoğulu dalgalar)

Dalga (1)

Dalga (5)

1. Deniz veya göl gibi geniş su yüzeylerinde genellikle rüzgâr, deprem vb.nin etkisiyle oluşan kıvrımlı hareket.
   • "Dışarıda nemli bir rüzgâr esiyordu, dalgalar durulmamış, yalnız biraz ağırlaşmıştı." - Azra Erhat
2. (moda) Hava, moda, sağlık vb. alanlarda belirli bir süre gelip etkisini gösteren geçici durum.
   • Sıcak dalgası. Aerobik dalgası.
3. hareketlilik.
4. Bir yüzeydeki kıvrım.
   • "Geniş dalgalarla uzanıp giden ovaların yüzünde ne bir köy görünüyor ne de ufacık olsun bir ağaç." - Memduh Şevket Esendal
5. (saç) Saçların kıvrım genişliği.
6. (argo) Gizli iş, dalavere.
   • "Film çevirme dalgasıyla para kazanıyorlardı." - Sait Faik Abasıyanık
7. (argo) esrar.
   • «Aynasızlar sık sık basardı kahvemi. Tetik­te olacaksın. Dalgayı lastiğe dolduracaksın, o öy­le paşa paşa zulanda duracak.»

     — 1983, Erdal Öz, Yaralısın, 10. baskı, Can Sanat Yayınları, s. 82
8. (argo) Esrar, eroin vb. uyuşturucu maddelerin verdiği keyif durumu.
9. (argo) Dalgın olma.
10. (argo) Geçici sevgili.
11. (argo) Geçici aşk ilişkisi.
12. (mecaz) Arka arkaya gelen kriz vb. olayların her biri.
13. (fizik) Titreşimin bir ortam içinde yayılma hareketi.
    • "Kısık sesinin her dalgası içimi korkunç bir acıyla tırmalıyor." - Halide Edip Adıvar

Çekimleme

dalganın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	dalga	dalgalar
belirtme	dalgayı	dalgaları
yönelme	dalgaya	dalgalara
bulunma	dalgada	dalgalarda
ayrılma	dalgadan	dalgalardan
tamlayan	dalganın	dalgaların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	dalgam	dalgalarım
belirtme	dalgamı	dalgalarımı
yönelme	dalgama	dalgalarıma
bulunma	dalgamda	dalgalarımda
ayrılma	dalgamdan	dalgalarımdan
tamlayan	dalgamın	dalgalarımın
2. tekil (senin)
yalın	dalgan	dalgaların
belirtme	dalganı	dalgalarını
yönelme	dalgana	dalgalarına
bulunma	dalganda	dalgalarında
ayrılma	dalgandan	dalgalarından
tamlayan	dalganın	dalgalarının
3. tekil (onun)
yalın	dalgası	dalgaları
belirtme	dalgasını	dalgalarını
yönelme	dalgasına	dalgalarına
bulunma	dalgasında	dalgalarında
ayrılma	dalgasından	dalgalarından
tamlayan	dalgasının	dalgalarının
1. çoğul (bizim)
yalın	dalgamız	dalgalarımız
belirtme	dalgamızı	dalgalarımızı
yönelme	dalgamıza	dalgalarımıza
bulunma	dalgamızda	dalgalarımızda
ayrılma	dalgamızdan	dalgalarımızdan
tamlayan	dalgamızın	dalgalarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	dalganız	dalgalarınız
belirtme	dalganızı	dalgalarınızı
yönelme	dalganıza	dalgalarınıza
bulunma	dalganızda	dalgalarınızda
ayrılma	dalganızdan	dalgalarınızdan
tamlayan	dalganızın	dalgalarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	dalgası	dalgaları
belirtme	dalgasını	dalgalarını
yönelme	dalgasına	dalgalarına
bulunma	dalgasında	dalgalarında
ayrılma	dalgasından	dalgalarından
tamlayan	dalgasının	dalgalarının

Atasözleri

• deniz kenarında dalga eksik olmaz

Deyimler

dalga geçmek, dalga saymak, dalgasına taş atmak, dalgasını taşlamak, dalgaya düşmek, dalgaya gelmek, dalgaya getirmek, dalgayı başa almak

Türetilmiş kavramlar

dalga bandı, dalga boyu, dalga çukuru, dalga dalga, dalga genliği, dalga hızı, dalgakıran, dalga kuşağı, dalga oyuğu, dalgaölçer, dalga periyodu, dalga sırtı, dalga tepesi, dalga uzunluğu, dalga yüksekliği, büyük dalga, çok kısa dalga, dev dalga, duraklı dalga, kararlı dalga, kısa dalga, küçük dalga, mikrodalga, orta dalga, ölü dalga, uzun dalga, yeni dalga, yeşil dalga, elektromanyetik dalgalar, ses dalgaları, Meksika dalgası, sıcak dalgası, soğuk dalgası, soğuk hava dalgası

Çeviriler

dalga

• Kırgızca: tolkun (ky)
• Kürtçe: pêl (ku)
• Macarca: hullám (hu)
• Tatarca: dulqın (tt)
• Osmanlı Türkçesi: موج‎ (ar) ،طالغه‎ (ota)
• Türkmence: tolkun (tk)
• Uygurca: dolk̡un (ug)
• Yunanca: κύμα (el) n (kýma)

Çeviriler

çeviriler

• Afrikaanca: golf (af)
• Almanca: Welle (de) d
• Arapça: مَوْج‎ (ar) e (mevc)
• Arnavutça: valë (sq) e
• Aymaraca: uxi (ay)
• Azerice: dalğa (az)
• Ermenice: ալիք (hy) (alikʿ)
• Felemenkçe: golf (nl)
• Fince: aalto (fi), säärintama (fi)
• Fransızca: onde (fr)
• İngilizce: wave (en)
• İtalyanca: onda (it) d
• Japonca: 波 (ja) (nami)
• Karaçay Balkarca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "dalga".
  TDK Özel Sözlük'te: dalga"

• Kubbealtı Lugatı'nda "DALGA :"
• Nişanyan Sözlük'te: dalga.

Ek okumalar

• Vikipedi'de dalga