seçmek

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /set͡ʃˈmec/
• Heceleme: seç‧mek

Eylem

seçmek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi seçer)

Okuyucu, okumak için bir kitap seçmiş. (1)

Halk, devlet başkanını seçiyor. (2)

1. Benzerleri arasında hoşa gideni seçip almak veya yararlanmak için ayırmak.
   • eş anlamlısı: saylamak
   • Ben bu kitabı seçtim.
2. Birini oy vererek bir göreve getirmek.
   • Biz sizi başkanlığa seçtik.
3. Bir şeyi üstün, iyi, uygun bularak yeğlemek.
   • "Benim ne akla hizmet edip de Almanca muallimliğini seçtiğime şaşıp şaşıp kalıyordu." - Haldun Taner
4. (zihin) Ne olduğunu anlamak, fark etmek.
   • "Sizler gezip tozmakta hür olduğunuz hâlde insan zekâsı ile bir adım ilerisini seçemiyorsunuz, sezemiyorsunuz." - Refik Halit Karay
5. Farklı görmek, üstün görmek.
6. Tercihini bir yönde kullanmak.
7. Titiz davranmak, kolay kolay beğenmemek.
   • O yemek seçer, her şeyi yemez.

Çekimleme

seçmek eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	seçtim	seçtin	seçti	seçtik	seçtiniz	seçtiler
		hikâye	seçtiydim	seçtiydin	seçtiydi	seçtiydik	seçtiydiniz	seçtiydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	seçtiysem	seçtiysen	seçtiyse	seçtiysek	seçtiyseniz	seçtiyseler seçtilerse
	belirsiz geçmiş	basit	seçmişim	seçmişsin	seçmiş	seçmişiz	seçmişsiniz	seçmişler
		hikâye	seçmiştim	seçmiştin	seçmişti	seçmiştik	seçmiştiniz	seçmiştiler
		rivayet	seçmişmişim	seçmişmişsin	seçmişmiş	seçmişmişiz	seçmişmişsiniz	seçmişmişler
		şart	seçmişsem	seçmişsen	seçmişse	seçmişsek	seçmişseniz	seçmişseler seçmişlerse
	geniş	basit	seçerim	seçersin	seçer	seçeriz	seçersiniz	seçerler
		hikâye	seçerdim	seçerdin	seçerdi	seçerdik	seçerdiniz	seçerdiler
		rivayet	seçermişim	seçermişsin	seçermiş	seçermişiz	seçermişsiniz	seçermişler
		şart	seçersem	seçersen	seçerse	seçersek	seçerseniz	seçerseler seçerlerse
	şimdiki	basit	seçiyorum	seçiyorsun	seçiyor	seçiyoruz	seçiyorsunuz	seçiyorlar
		hikâye	seçiyordum	seçiyordun	seçiyordu	seçiyorduk	seçiyordunuz	seçiyordular
		rivayet	seçiyormuşum	seçiyormuşsun	seçiyormuş	seçiyormuşuz	seçiyormuşsunuz	seçiyormuşlar
		şart	seçiyorsam	seçiyorsan	seçiyorsa	seçiyorsak	seçiyorsanız	seçiyorsalar seçiyorlarsa
	gelecek	basit	seçeceğim	seçeceksin	seçecek	seçeceğiz	seçeceksiniz	seçecekler
		hikâye	seçecektim	seçecektin	seçecekti	seçecektik	seçecektiniz	seçecektiler
		rivayet	seçecekmişim	seçecekmişsin	seçecekmiş	seçecekmişiz	seçecekmişsiniz	seçecekmişler
		şart	seçeceksem	seçeceksen	seçecekse	seçeceksek	seçecekseniz	seçecekseler seçeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	seçeyim	seçesin	seçe	seçelim	seçesiniz	seçeler
		hikâye	seçeydim	seçeydin	seçeydi	seçeydik	seçeydiniz	seçeydiler
		rivayet	seçeymişim	seçeymişsin	seçeymiş	seçeymişiz	seçeymişsiniz	seçeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	seçsem	seçsen	seçse	seçsek	seçseniz	seçseler
		hikâye	seçseydim	seçseydin	seçseydi	seçseydik	seçseydiniz	seçseydiler
		rivayet	seçseymişim	seçseymişsin	seçseymiş	seçseymişiz	seçseymişsiniz	seçseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	seçmeliyim	seçmelisin	seçmeli	seçmeliyiz	seçmelisiniz	seçmeliler
		hikâye	seçmeliydim	seçmeliydin	seçmeliydi	seçmeliydik	seçmeliydiniz	seçmeliydiler
		rivayet	seçmeliymişim	seçmeliymişsin	seçmeliymiş	seçmeliymişiz	seçmeliymişsiniz	seçmeliymişler
		şart	seçmeliysem	seçmeliysen	seçmeliyse	seçmeliysek	seçmeliyseniz	seçmeliyseler seçmelilerse
	emir	basit	—	seç	seçsin	—	seçin seçiniz	seçsinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	seçmedim	seçmedin	seçmedi	seçmedik	seçmediniz	seçmediler
		hikâye	seçmediydim	seçmediydin	seçmediydi	seçmediydik	seçmediydiniz	seçmediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	seçmediysem	seçmediysen	seçmediyse	seçmediysek	seçmediyseniz	seçmediyseler seçmedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	seçmemişim	seçmemişsin	seçmemiş	seçmemişiz	seçmemişsiniz	seçmemişler
		hikâye	seçmemiştim	seçmemiştin	seçmemişti	seçmemiştik	seçmemiştiniz	seçmemiştiler
		rivayet	seçmemişmişim	seçmemişmişsin	seçmemişmiş	seçmemişmişiz	seçmemişmişsiniz	seçmemişmişler
		şart	seçmemişsem	seçmemişsen	seçmemişse	seçmemişsek	seçmemişseniz	seçmemişseler seçmemişlerse
	geniş	basit	seçmem	seçmezsin	seçmez	seçmeyiz	seçmezsiniz	seçmezler
		hikâye	seçmezdim	seçmezdin	seçmezdi	seçmezdik	seçmezdiniz	seçmezdiler
		rivayet	seçmezmişim	seçmezmişsin	seçmezmiş	seçmezmişiz	seçmezmişsiniz	seçmezmişler
		şart	seçmezsem	seçmezsen	seçmezse	seçmezsek	seçmezseniz	seçmezseler seçmezlerse
	şimdiki	basit	seçmiyorum	seçmiyorsun	seçmiyor	seçmiyoruz	seçmiyorsunuz	seçmiyorlar
		hikâye	seçmiyordum	seçmiyordun	seçmiyordu	seçmiyorduk	seçmiyordunuz	seçmiyordular
		rivayet	seçmiyormuşum	seçmiyormuşsun	seçmiyormuş	seçmiyormuşuz	seçmiyormuşsunuz	seçmiyormuşlar
		şart	seçmiyorsam	seçmiyorsan	seçmiyorsa	seçmiyorsak	seçmiyorsanız	seçmiyorsalar seçmiyorlarsa
	gelecek	basit	seçmeyeceğim	seçmeyeceksin	seçmeyecek	seçmeyeceğiz	seçmeyeceksiniz	seçmeyecekler
		hikâye	seçmeyecektim	seçmeyecektin	seçmeyecekti	seçmeyecektik	seçmeyecektiniz	seçmeyecektiler
		rivayet	seçmeyecekmişim	seçmeyecekmişsin	seçmeyecekmiş	seçmeyecekmişiz	seçmeyecekmişsiniz	seçmeyecekmişler
		şart	seçmeyeceksem	seçmeyeceksen	seçmeyecekse	seçmeyeceksek	seçmeyecekseniz	seçmeyecekseler seçmeyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	seçmeyeyim	seçmeyesin	seçmeye	seçmeyelim	seçmeyesiniz	seçmeyeler
		hikâye	seçmeyeydim	seçmeyeydin	seçmeyeydi	seçmeyeydik	seçmeyeydiniz	seçmeyeydiler
		rivayet	seçmeyeymişim	seçmeyeymişsin	seçmeyeymiş	seçmeyeymişiz	seçmeyeymişsiniz	seçmeyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	seçmesem	seçmesen	seçmese	seçmesek	seçmeseniz	seçmeseler
		hikâye	seçmeseydim	seçmeseydin	seçmeseydi	seçmeseydik	seçmeseydiniz	seçmeseydiler
		rivayet	seçmeseymişim	seçmeseymişsin	seçmeseymiş	seçmeseymişiz	seçmeseymişsiniz	seçmeseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	seçmemeliyim	seçmemelisin	seçmemeli	seçmemeliyiz	seçmemelisiniz	seçmemeliler
		hikâye	seçmemeliydim	seçmemeliydin	seçmemeliydi	seçmemeliydik	seçmemeliydiniz	seçmemeliydiler
		rivayet	seçmemeliymişim	seçmemeliymişsin	seçmemeliymiş	seçmemeliymişiz	seçmemeliymişsiniz	seçmemeliymişler
		şart	seçmemeliysem	seçmemeliysen	seçmemeliyse	seçmemeliysek	seçmemeliyseniz	seçmemeliyseler seçmemelilerse
	emir	basit	—	seçme	seçmesin	—	seçmeyin seçmeyiniz	seçmesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

akla karayı seçmek, hürriyeti seçmek, irinti seçmek, özdevinimli seçmek, sürükleyerek seçmek, yemek seçmek

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: seçmək (az)
• Eski Türkçe: edirmek‎ (otk) (edirmek), ödürmek‎ (otk) (ödürmek), üdürmek‎ (otk) (üdürmek)
• Fince: valita (fi), havaita (fi)
• İngilizce: choose (en)
• İtalyanca: scegliere (it)*Karaçay Balkarca: tangıla (krc)
• Kırgızca: сайлоо (ky) (sayloo)
• Kırım Tatarcası: saylamaq (crh)
• Kürtçe: hilbijartin (ku)
• Rusça: выбирать (ru) (vıbiratʹ), избирать (ru) (izbiratʹ), отличать (ru) (otliçatʹ), выделять (ru) (vıdelyatʹ)
• Tabasaran dili: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Tatarca: saylap alu (tt), saylaw (tt)
• Türkmence: seçmek (tk)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "seçmek".
  TDK Özel Sözlük'te: seçmek"