sırt

Ayrıca bakınız: Sırt

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi سرط‎, سرت‎, سراد‎, Eski Türkçe.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈsɯɾt/
• Heceleme: sırt

Ad

Bir insanın sırtı (1)

Kadın, atın sırtına binmiş. (2). Kadının sırtında da mavi bir elbise var. (3)

sırt (belirtme hâli sırtı, çoğulu sırtlar)

1. (anatomi, primatlar) İnsanlarda boyundan bele kadar uzanan üst bölüm.
   • Dün akşam sarhoşun biri sırtımı öperken orada idiniz değil mi? Öpecek tabii... Hakkıdır... Para sarfediyor... Ve benim sırtımın da cazip olduğunu söylüyorlar...

     — 1943, Sabahattin Ali, Kürk Mantolu Madonna, Remzi Kitabevi, s. 99
2. (anatomi, zooloji) Omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm
   • Atın sırtına binmekten bir şey anladığı yoktu onun. O gördüğü onlarca atın içinden yalnızca birinin yüzünü bilir, o yüzün seçilmediği yerde, bir sırtta oturmak, dolaşmak ve gülümsemekten hiç hazzetmezdi.

     — 2019, Batuhan AŞIKTOPRAK, Kurdun Postu, Varlık Yayınları, s. 80
3. İnsanın üstü
   • Elinde okul çantası, sırtında önlüğüyle o gece ve ondan sonraki birkaç gece komşu evlerinde kaldı.

     — 2011, Murathan Mungan, Beşpeşe, Metis Yayınları, s. 17
4. Kesici araçların kesmeyen kenarı
5. (coğrafya) Dağların veya tepelerin üst bölümü
   • Bilenler bilir: Ankara'nın en yüksek tepelerinden olan Oran ile Dikmen sırtları birbirinden bağımsız görünür.

     — 2014, Emrah POLAT, Alocu Tilki'nin Serencamı, İletişim Yayınları, s. 10
6. Bir şeyi üstü, üst bölümü
   • Traktörlerin sırtında yağız delikanlılar

     — 1937, Hasan İzzettin Dinamo, Deniz Feneri, Bozkurt Yayınları, s. 12
   • Kamyon sırtında İstanbul'a geldik.

     — 1997, Oktay GÜZELOĞLU, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, Hiç Yayınları, s. 112
7. (kitap) Dikilmiş veya ciltlenmiş kitaplarda dikişin bulunduğu bölüm.
   • Yerlerde sicimlerle bağlanmış, kirlenmiş bir sürü kitap. Gördüklerinin adlarını sırt yazılarından okumaya çalışmak oldukça oyalamıştı seni.

     — 1983, Erdal Öz, Yaralısın, 10. baskı, Can Sanat Yayınları, sayfalar 61-62
8. (Andırın, Düziçi ağzı) elbise

Çekimleme

sırtın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	sırt	sırtlar
belirtme	sırtı	sırtları
yönelme	sırta	sırtlara
bulunma	sırtta	sırtlarda
ayrılma	sırttan	sırtlardan
tamlayan	sırtın	sırtların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	sırtım	sırtlarım
belirtme	sırtımı	sırtlarımı
yönelme	sırtıma	sırtlarıma
bulunma	sırtımda	sırtlarımda
ayrılma	sırtımdan	sırtlarımdan
tamlayan	sırtımın	sırtlarımın
2. tekil (senin)
yalın	sırtın	sırtların
belirtme	sırtını	sırtlarını
yönelme	sırtına	sırtlarına
bulunma	sırtında	sırtlarında
ayrılma	sırtından	sırtlarından
tamlayan	sırtının	sırtlarının
3. tekil (onun)
yalın	sırtı	sırtları
belirtme	sırtını	sırtlarını
yönelme	sırtına	sırtlarına
bulunma	sırtında	sırtlarında
ayrılma	sırtından	sırtlarından
tamlayan	sırtının	sırtlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	sırtımız	sırtlarımız
belirtme	sırtımızı	sırtlarımızı
yönelme	sırtımıza	sırtlarımıza
bulunma	sırtımızda	sırtlarımızda
ayrılma	sırtımızdan	sırtlarımızdan
tamlayan	sırtımızın	sırtlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	sırtınız	sırtlarınız
belirtme	sırtınızı	sırtlarınızı
yönelme	sırtınıza	sırtlarınıza
bulunma	sırtınızda	sırtlarınızda
ayrılma	sırtınızdan	sırtlarınızdan
tamlayan	sırtınızın	sırtlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	sırtı	sırtları
belirtme	sırtını	sırtlarını
yönelme	sırtına	sırtlarına
bulunma	sırtında	sırtlarında
ayrılma	sırtından	sırtlarından
tamlayan	sırtının	sırtlarının

Deyimler

• sırt çevirmek,
• sırt sırta ermek,
• sırt sırta vermek,
• sırt üstü yatmak,
• sırtı yere gelmemek,
• sırtından atmak,
• sırtından kazanmak,
• sırtını dayamak,
• sırtını yere getirmek
• sırtı kaşınmak,

Sözcük birliktelikleri

• sırt yüzgeci,

Çeviriler

sırt

• Almanca: Rücken (de) e
• Asturyasça: espalda (ast)
• Danca: ryg (da)
• Estonca: selg (et)
• Fince: selkä (fi)
• Fransızca: dos (fr)
• Gagavuzca: sırt (gag)
• İngilizce: back (en), dorsum (en), ridge (en)
• İsveççe: rygg (sv) g
• İtalyanca: schiena (it)
• İzlandaca: bak (is), hryggur (is)
• Kürtçe: pişt (ku)
• Macarca: hát (hu)
• Tatarca: sırt (tt)

  Kırım Tatarcası: sırt (crh)

• Türkçe:

  Eski Türkçe: art‎ (otk) (art), egin‎ (otk) (egin), uça‎ (otk) (uça)

  Osmanlı Türkçesi: سرط‎ (ota) ،سرت‎ (ota) ،سراد‎ (ota)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "sırt".
  TDK Özel Sözlük'te: sırt"

Ek okumalar

• Vikipedi'de sırt

Kırım Tatarcası

Söyleniş

• Heceleme: sırt

Ad

sırt

1. arka
2. gövdenin arka tarafı
3. kuzey

Kumanca

Söyleniş

• Heceleme: sırt

Ad

sırt

1. (coğrafya) tepe
2. (coğrafya) yamaç