kuzey

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi قوزای‎ (kuzay) sözcüğünden devralındı, Ana Türkçe *kuŕ (“güneş almayan yer, dağın gölge yanı”) sözcüğünden.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): [kʊˈzɛj]

• Ses

  (dosya)

• Heceleme: ku‧zey

Ad

kuzey (belirtme hâli kuzeyi, çoğulu kuzeyler)

1. (yönler) Bulunulan yerde sağa doğu, sola batı alındığında yüzün dönük olduğu yön.

    Zonguldak, Ankara'nın kuzeyindedir.

2. (denizcilik) Yıldız.
3. Güneş görmeyen yer.

Çekimleme

kuzey adının çekimi

	tekil	çoğul
yalın	kuzey	kuzeyler
belirtme	kuzeyi	kuzeyleri
yönelme	kuzeye	kuzeylere
bulunma	kuzeyde	kuzeylerde
ayrılma	kuzeyden	kuzeylerden
tamlayan	kuzeyin	kuzeylerin

iyelik ekleriyle

1. tekil (benim)	tekil	çoğul
yalın	kuzeyim	kuzeylerim
belirtme	kuzeyimi	kuzeylerimi
yönelme	kuzeyime	kuzeylerime
bulunma	kuzeyimde	kuzeylerimde
ayrılma	kuzeyimden	kuzeylerimden
tamlayan	kuzeyimin	kuzeylerimin
2. tekil (senin)	tekil	çoğul
yalın	kuzeyin	kuzeylerin
belirtme	kuzeyini	kuzeylerini
yönelme	kuzeyine	kuzeylerine
bulunma	kuzeyinde	kuzeylerinde
ayrılma	kuzeyinden	kuzeylerinden
tamlayan	kuzeyinin	kuzeylerinin
3.tekil (onun)	tekil	çoğul
yalın	kuzeyi	kuzeyleri
belirtme	kuzeyini	kuzeylerini
yönelme	kuzeyine	kuzeylerine
bulunma	kuzeyinde	kuzeylerinde
ayrılma	kuzeyinden	kuzeylerinden
tamlayan	kuzeyinin	kuzeylerinin
1. çoğul (bizim)	tekil	çoğul
yalın	kuzeyimiz	kuzeylerimiz
belirtme	kuzeyimizi	kuzeylerimizi
yönelme	kuzeyimize	kuzeylerimize
bulunma	kuzeyimizde	kuzeylerimizde
ayrılma	kuzeyimizden	kuzeylerimizden
tamlayan	kuzeyimizin	kuzeylerimizin
2. çoğul (sizin)	tekil	çoğul
yalın	kuzeyiniz	kuzeyleriniz
belirtme	kuzeyinizi	kuzeylerinizi
yönelme	kuzeyinize	kuzeylerinize
bulunma	kuzeyinizde	kuzeylerinizde
ayrılma	kuzeyinizden	kuzeylerinizden
tamlayan	kuzeyinizin	kuzeylerinizin
3. çoğul (onların)	tekil	çoğul
yalın	kuzeyi kuzeyleri	kuzeyleri
belirtme	kuzeyini kuzeylerini	kuzeylerini
yönelme	kuzeyine kuzeylerine	kuzeylerine
bulunma	kuzeyinde kuzeylerinde	kuzeylerinde
ayrılma	kuzeyinden kuzeylerinden	kuzeylerinden
tamlayan	kuzeyinin kuzeylerinin	kuzeylerinin

Eş anlamlılar

• (yön): şimal (eskimiş)

Karşıt anlamlılar

• (yön): güney

Türetilmiş kavramlar

• kuzeybatı
• kuzeydoğu
• kuzeyli

Çeviriler

yönler

• Almanca: Norden (de), Nord (de)
• Azerice: şimal (az)
• Çekçe: sever (cs)
• Estonca: põhi (et)
• Fince: pohjoinen (fi)
• Fransızca: nord (fr)
• İngilizce: north (en)
• İspanyolca: norte (es)
• İsveççe: nord (sv), norr (sv)
• İtalyanca: nord (it)
• Karaçay-Balkarca: dohtun (krc)
• Kürtçe: bakur (ku)
• Macarca: észak (hu)
• Portekizce: norte (pt)
• Ruanda dili: amajyaruguru (rw)
• Rumence: nord (ru) (nord)
• Slovakça: sever (sk)
• Tatarca: şimal (tt)
• Türkmence: demirğazyk (tk)
• Vietnamca: bắc (vi)
• Yunanca: βορράς (el) e (vorrás)

denizcilik

• Almanca: Polarstern (de)
• Fince: Pohjantähti (fi)
• Tatarca: tönyaq (tt)

Ön ad

kuzey (karşılaştırma daha kuzey, üstünlük en kuzey)

1. Kuzeyde olan.

   eş anlamlısı: şimalî

Sözcük birliktelikleri

• Kuzey Atlantik
• kuzey fulmarı
• Kuzey Kıbrıs
• Kuzey Makedonya
• kuzey noktası

Ayrıca bakınız

Yönler [değiştir]
Kuzey Kuzeydoğu Doğu Güneydoğu Güney Güneybatı Batı Kuzeybatı

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "kuzey" maddesi
• Nişanyan Sözlük'te: kuzey maddesi
• Kubbealtı Lugatı: "kuzey"

Zazaca

Ad

kuzey

1. kuze sözcüğünün yalın çoğul çekimi