bal

Ayrıca bakınız: Bal, bål

Dillerarası

Sembol

bal

1. (ISO 639) Beluçça için ISO 639-2 ve ISO 639-3 standartlarında tespit edilen uluslararası dil kodu.

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi بال‎. Bu da Eski Türkçe Eski Türkçe (yalnız Oğuzca) [alfabe isteniyor] (bal, “arıdan elde edilen şekerli madde”) sözcüğünden.

• Gerard Clauson ve başkaları sözcüğün Latince mel (“bal”) ile benzerliğine istinaden Hintavrupa kökenli olduğuna hükmederler.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈbaɫ/
• Heceleme: bal

Tepsiye dökülen bal.(1)

Ad

bal (belirtme hâli balı, çoğulu ballar)

1. (arıcılık) Bal arılarının bitki ve çiçeklerden topladıkları bal özünden yapıp kovanlarındaki petek gözlerine doldurdukları, rengi beyazdan esmere kadar değişen tatlı, koyu, sıvı madde.
   • "… kekik kokulu balı, dünyanın en güzel balını bu küfelerin içine doldururlar." - Ceyhun Atuf Kansu
2. Olgunlaşmış incirin, dışına sızan tatlısı.
   • Kara incirlerin dibinden bal damlıyordu.

     — 2026, Salim NİZAM, “Bir Karganın Rotası”, Türk Dili, 894. sayı, s. 55
3. Ağaçların kabuğundan sızarak pıhtılaşan besi suyu.

Çekimleme

balın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	bal	ballar
belirtme	balı	balları
yönelme	bala	ballara
bulunma	balda	ballarda
ayrılma	baldan	ballardan
tamlayan	balın	balların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	balım	ballarım
belirtme	balımı	ballarımı
yönelme	balıma	ballarıma
bulunma	balımda	ballarımda
ayrılma	balımdan	ballarımdan
tamlayan	balımın	ballarımın
2. tekil (senin)
yalın	balın	balların
belirtme	balını	ballarını
yönelme	balına	ballarına
bulunma	balında	ballarında
ayrılma	balından	ballarından
tamlayan	balının	ballarının
3. tekil (onun)
yalın	balı	balları
belirtme	balını	ballarını
yönelme	balına	ballarına
bulunma	balında	ballarında
ayrılma	balından	ballarından
tamlayan	balının	ballarının
1. çoğul (bizim)
yalın	balımız	ballarımız
belirtme	balımızı	ballarımızı
yönelme	balımıza	ballarımıza
bulunma	balımızda	ballarımızda
ayrılma	balımızdan	ballarımızdan
tamlayan	balımızın	ballarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	balınız	ballarınız
belirtme	balınızı	ballarınızı
yönelme	balınıza	ballarınıza
bulunma	balınızda	ballarınızda
ayrılma	balınızdan	ballarınızdan
tamlayan	balınızın	ballarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	balı	balları
belirtme	balını	ballarını
yönelme	balına	ballarına
bulunma	balında	ballarında
ayrılma	balından	ballarından
tamlayan	balının	ballarının

Atasözleri

• aça kuru ekmek bal helvası gibi gelir
• arı bal alacak çiçeği bilir
• arı, bal alacak çiçeği bilir
• asıl azmaz, bal kokmaz;
• bal bal demekle ağız tatlanmaz
• bal demekle ağız tatlanmaz
• bal ile kaymak isteyen akçesine kıymak gerek

Deyimler

bal gibi, bal alacak çiçeği bilmek, bal alacak çiçeği bulmak, bal sağmak

Türetilmiş kavramlar

bal arısı, bal badem, balçiçeği, bal dudak, balgümeci, balhane, bal kabağı, balkadın, bal karıncası, bal kelebeği, balköpüğü, bal mumu, bal özü, bal peteği, bal rengi, bal sarısı, bal şarabı, acı bal, deli bal, süzme bal, ağaç balı, çam balı, çiçek balı, gümeç balı, gün balı, kara kovan balı, kedi balı, kehribar balı, meyan balı, oğul balı, pamuk balı

Çeviriler

arıcılık, yiyecekler

• Afrikaanca: heuning (af)
• Almanca: Honig (de) e
• Arnavutça: mjaltë (sq) e
• Azerice: ağcaqayın şirəsi (az), bal (az)
• Başkurtça: бал (ba) (bal)
• Bretonca: mel (br)
• Bulgarca: мед (bg) e (med)
• Cava dili: madu (jv)
• Çeçence: háhnomápano'êhasëö (ce)
• Çekçe: med (cs) e
• Danca: honning (da)
• Endonezce: madu (id)
• Ersya dili: медь (myv) ( meď )
• Esperanto: mielo (eo)
• Estonca: mesi (et)
• Felemenkçe: honing (nl)
• Fince: hunaja (fi), mesi (fi), mahla (fi)
• Fransızca: miel (fr) e
• Frizce: hunning (fy)
• Gagavuzca: bal (gag)
• Galce: mêl (cy)
• Galiçyaca: mel (gl)
• Hawaii dili: meli (haw)
• İbranice: דבש‎ (he)
• İngilizce: honey (en)
• İspanyolca: miel (es)
• İsveççe: honung (sv), sav (sv)
• İtalyanca: miele (it) e
• Kalmukça: бал (xal) (bal)
• Katalanca: mel (ca)
• Kazakça: бал (kk) (bal)
• Kırgızca: бал (ky) (bal)
• Kumukça: бал (kum)
• Lehçe: miód (pl)
• Letonca: medus (lv)
• Litvanca: medus (lt)
• Livice: mež (liv)
• Macarca: méz (hu)
• Malayca: madu (ms)
• Malgaşça: tantely (mg)
• Moğolca:

  Kiril: бал (mn) (bal)

• Norveççe: honning (no)
• Oksitanca: mèl (oc)
• Özbekçe: asal (uz)
• Portekizce: mel (pt)
• Romanşça: mel (rm)
• Rusça: мёд (ru) (mjod)
• Sırp-Hırvatça:

  Latin: med (sh)

• Sicilyaca: meli (scn)
• Slovakça: med (sk)
• Slovence: med (sl)
• Somalice: malab (so)
• Tatarca:

  Kiril: бал (tt) (bal)

  Latin: bal (tt)

  Kırım Tatarcası: бал (crh)

  Eski Türkçe: arı yagı‎ (otk) (arı yagı), bal‎ (otk) (bal)

  Osmanlı Türkçesi: بال‎ (ota)

• Türkmence: bal (tk)
• Vepsice: mezi (vep)
• Yunanca: μέλι (el) (méli)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "bal".
  TDK Özel Sözlük'te: bal"

• Kubbealtı Lugatı'nda "BAL :"
• Nişanyan Sözlük'te: bal.

Ek okumalar

• Vikipedi'de bal

Azerice

Söyleyiş

• Heceleme: bal

Ad

bal

1. (arıcılık, yiyecekler) bal

Kırım Tatarcası

Söyleyiş

• Heceleme: bal

Ad

bal

1. (arıcılık, yiyecekler) bal

Macarca

Söyleyiş

• Heceleme: bal

Ön ad

bal

1. sol

Türkmence

Söyleyiş

• Heceleme: bal

Ad

bal

1. (arıcılık, yiyecekler) bal

Volapük dili

Söyleyiş

• Heceleme: bal

Sayı adı

bal

1. bir

Zazaca

Söyleyiş

• Heceleme: bal

Ad

bal e (çoğulu bali)

1. dikkat