sıkıştırmak

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /sɯ.kɯʃ.tɯɾˈmak/
• Heceleme: sı‧kış‧tır‧mak

Eylem

sıkıştırmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi sıkıştırır)

1. Bir şeyi dar bir yere zorla sığdırmak.
   • eş anlamlısı: tıkmak
   • Bilet kutusunu koltuğunun altına sıkıştırmış, elleri ceplerinde bir otobüs biletçisi geçti. - N. Cumalı
2. Bir nesneyi sıkıca duracak biçimde bir yere koymak, yerleştirmek veya orada tutmak.
3. Gevşek veya seyrek olan şeyleri birbirine yaklaştırarak sıkı duruma getirmek.
4. İstanbul tren yahut vapurunda hele bir kimseyi biraz sıkıştırın, hemen çarpılır, çay semaveri gibi oturduğu yerde fıkır fıkır kaynamaya başlar. - R. N. Güntekin.
5. Bir şeyin sıkışmasına, kısılmasına, ezilmesine sebep olmak.
   • Masanın altından bacağımı sıkıştırmadığı kaldı, bir tek.

     — 2004, Pınar KÜR, Küçük Oyuncu, Everest Yayınları, s. 177
6. Ansızın, gizlice ve karşısındakinin isteyip istemediğine bakmadan bir şeyi vermek.
   • eş anlamlısı: tutuşturmak
   • Eline dolu bir kadeh sıkıştırdılar. - R. H. Karay
7. Kaçmayacak biçimde çembere almak.
   • eş anlamlısı: kıstırmak
   • Anlattığına göre Niğde yakınlarındaki köylerden birinde imiş, sıkıştırmışlar. Jandarmalarla vuruşmuş. - M. Ş. Esendal
8. zorlamak kelimesinin eş anlamlısı.
   • Bahçıvanı sıkıştırınca sabah buranın anahtarını aldığını öğrendim ve...

     — 2020, Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, İletişim Yayınları, s. 186
9. Sarkıntılık etmek.

Çekimleme

sıkıştırmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	sıkıştırdım	sıkıştırdın	sıkıştırdı	sıkıştırdık	sıkıştırdınız	sıkıştırdılar
		hikâye	sıkıştırdıydım	sıkıştırdıydın	sıkıştırdıydı	sıkıştırdıydık	sıkıştırdıydınız	sıkıştırdıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	sıkıştırdıysam	sıkıştırdıysan	sıkıştırdıysa	sıkıştırdıysak	sıkıştırdıysanız	sıkıştırdıysalar sıkıştırdılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	sıkıştırmışım	sıkıştırmışsın	sıkıştırmış	sıkıştırmışız	sıkıştırmışsınız	sıkıştırmışlar
		hikâye	sıkıştırmıştım	sıkıştırmıştın	sıkıştırmıştı	sıkıştırmıştık	sıkıştırmıştınız	sıkıştırmıştılar
		rivayet	sıkıştırmışmışım	sıkıştırmışmışsın	sıkıştırmışmış	sıkıştırmışmışız	sıkıştırmışmışsınız	sıkıştırmışmışlar
		şart	sıkıştırmışsam	sıkıştırmışsan	sıkıştırmışsa	sıkıştırmışsak	sıkıştırmışsanız	sıkıştırmışsalar sıkıştırmışlarsa
	geniş	basit	sıkıştırırım	sıkıştırırsın	sıkıştırır	sıkıştırırız	sıkıştırırsınız	sıkıştırırlar
		hikâye	sıkıştırırdım	sıkıştırırdın	sıkıştırırdı	sıkıştırırdık	sıkıştırırdınız	sıkıştırırdılar
		rivayet	sıkıştırırmışım	sıkıştırırmışsın	sıkıştırırmış	sıkıştırırmışız	sıkıştırırmışsınız	sıkıştırırmışlar
		şart	sıkıştırırsam	sıkıştırırsan	sıkıştırırsa	sıkıştırırsak	sıkıştırırsanız	sıkıştırırsalar sıkıştırırlarsa
	şimdiki	basit	sıkıştırıyorum	sıkıştırıyorsun	sıkıştırıyor	sıkıştırıyoruz	sıkıştırıyorsunuz	sıkıştırıyorlar
		hikâye	sıkıştırıyordum	sıkıştırıyordun	sıkıştırıyordu	sıkıştırıyorduk	sıkıştırıyordunuz	sıkıştırıyordular
		rivayet	sıkıştırıyormuşum	sıkıştırıyormuşsun	sıkıştırıyormuş	sıkıştırıyormuşuz	sıkıştırıyormuşsunuz	sıkıştırıyormuşlar
		şart	sıkıştırıyorsam	sıkıştırıyorsan	sıkıştırıyorsa	sıkıştırıyorsak	sıkıştırıyorsanız	sıkıştırıyorsalar sıkıştırıyorlarsa
	gelecek	basit	sıkıştıracağım	sıkıştıracaksın	sıkıştıracak	sıkıştıracağız	sıkıştıracaksınız	sıkıştıracaklar
		hikâye	sıkıştıracaktım	sıkıştıracaktın	sıkıştıracaktı	sıkıştıracaktık	sıkıştıracaktınız	sıkıştıracaktılar
		rivayet	sıkıştıracakmışım	sıkıştıracakmışsın	sıkıştıracakmış	sıkıştıracakmışız	sıkıştıracakmışsınız	sıkıştıracakmışlar
		şart	sıkıştıracaksam	sıkıştıracaksan	sıkıştıracaksa	sıkıştıracaksak	sıkıştıracaksanız	sıkıştıracaksalar sıkıştıracaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	sıkıştırayım	sıkıştırasın	sıkıştıra	sıkıştıralım	sıkıştırasınız	sıkıştıralar
		hikâye	sıkıştıraydım	sıkıştıraydın	sıkıştıraydı	sıkıştıraydık	sıkıştıraydınız	sıkıştıraydılar
		rivayet	sıkıştıraymışım	sıkıştıraymışsın	sıkıştıraymış	sıkıştıraymışız	sıkıştıraymışsınız	sıkıştıraymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	sıkıştırsam	sıkıştırsan	sıkıştırsa	sıkıştırsak	sıkıştırsanız	sıkıştırsalar
		hikâye	sıkıştırsaydım	sıkıştırsaydın	sıkıştırsaydı	sıkıştırsaydık	sıkıştırsaydınız	sıkıştırsaydılar
		rivayet	sıkıştırsaymışım	sıkıştırsaymışsın	sıkıştırsaymış	sıkıştırsaymışız	sıkıştırsaymışsınız	sıkıştırsaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	sıkıştırmalıyım	sıkıştırmalısın	sıkıştırmalı	sıkıştırmalıyız	sıkıştırmalısınız	sıkıştırmalılar
		hikâye	sıkıştırmalıydım	sıkıştırmalıydın	sıkıştırmalıydı	sıkıştırmalıydık	sıkıştırmalıydınız	sıkıştırmalıydılar
		rivayet	sıkıştırmalıymışım	sıkıştırmalıymışsın	sıkıştırmalıymış	sıkıştırmalıymışız	sıkıştırmalıymışsınız	sıkıştırmalıymışlar
		şart	sıkıştırmalıysam	sıkıştırmalıysan	sıkıştırmalıysa	sıkıştırmalıysak	sıkıştırmalıysanız	sıkıştırmalıysalar sıkıştırmalılarsa
	emir	basit	—	sıkıştır	sıkıştırsın	—	sıkıştırın sıkıştırınız	sıkıştırsınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	sıkıştırmadım	sıkıştırmadın	sıkıştırmadı	sıkıştırmadık	sıkıştırmadınız	sıkıştırmadılar
		hikâye	sıkıştırmadıydım	sıkıştırmadıydın	sıkıştırmadıydı	sıkıştırmadıydık	sıkıştırmadıydınız	sıkıştırmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	sıkıştırmadıysam	sıkıştırmadıysan	sıkıştırmadıysa	sıkıştırmadıysak	sıkıştırmadıysanız	sıkıştırmadıysalar sıkıştırmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	sıkıştırmamışım	sıkıştırmamışsın	sıkıştırmamış	sıkıştırmamışız	sıkıştırmamışsınız	sıkıştırmamışlar
		hikâye	sıkıştırmamıştım	sıkıştırmamıştın	sıkıştırmamıştı	sıkıştırmamıştık	sıkıştırmamıştınız	sıkıştırmamıştılar
		rivayet	sıkıştırmamışmışım	sıkıştırmamışmışsın	sıkıştırmamışmış	sıkıştırmamışmışız	sıkıştırmamışmışsınız	sıkıştırmamışmışlar
		şart	sıkıştırmamışsam	sıkıştırmamışsan	sıkıştırmamışsa	sıkıştırmamışsak	sıkıştırmamışsanız	sıkıştırmamışsalar sıkıştırmamışlarsa
	geniş	basit	sıkıştırmam	sıkıştırmazsın	sıkıştırmaz	sıkıştırmayız	sıkıştırmazsınız	sıkıştırmazlar
		hikâye	sıkıştırmazdım	sıkıştırmazdın	sıkıştırmazdı	sıkıştırmazdık	sıkıştırmazdınız	sıkıştırmazdılar
		rivayet	sıkıştırmazmışım	sıkıştırmazmışsın	sıkıştırmazmış	sıkıştırmazmışız	sıkıştırmazmışsınız	sıkıştırmazmışlar
		şart	sıkıştırmazsam	sıkıştırmazsan	sıkıştırmazsa	sıkıştırmazsak	sıkıştırmazsanız	sıkıştırmazsalar sıkıştırmazlarsa
	şimdiki	basit	sıkıştırmıyorum	sıkıştırmıyorsun	sıkıştırmıyor	sıkıştırmıyoruz	sıkıştırmıyorsunuz	sıkıştırmıyorlar
		hikâye	sıkıştırmıyordum	sıkıştırmıyordun	sıkıştırmıyordu	sıkıştırmıyorduk	sıkıştırmıyordunuz	sıkıştırmıyordular
		rivayet	sıkıştırmıyormuşum	sıkıştırmıyormuşsun	sıkıştırmıyormuş	sıkıştırmıyormuşuz	sıkıştırmıyormuşsunuz	sıkıştırmıyormuşlar
		şart	sıkıştırmıyorsam	sıkıştırmıyorsan	sıkıştırmıyorsa	sıkıştırmıyorsak	sıkıştırmıyorsanız	sıkıştırmıyorsalar sıkıştırmıyorlarsa
	gelecek	basit	sıkıştırmayacağım	sıkıştırmayacaksın	sıkıştırmayacak	sıkıştırmayacağız	sıkıştırmayacaksınız	sıkıştırmayacaklar
		hikâye	sıkıştırmayacaktım	sıkıştırmayacaktın	sıkıştırmayacaktı	sıkıştırmayacaktık	sıkıştırmayacaktınız	sıkıştırmayacaktılar
		rivayet	sıkıştırmayacakmışım	sıkıştırmayacakmışsın	sıkıştırmayacakmış	sıkıştırmayacakmışız	sıkıştırmayacakmışsınız	sıkıştırmayacakmışlar
		şart	sıkıştırmayacaksam	sıkıştırmayacaksan	sıkıştırmayacaksa	sıkıştırmayacaksak	sıkıştırmayacaksanız	sıkıştırmayacaksalar sıkıştırmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	sıkıştırmayayım	sıkıştırmayasın	sıkıştırmaya	sıkıştırmayalım	sıkıştırmayasınız	sıkıştırmayalar
		hikâye	sıkıştırmayaydım	sıkıştırmayaydın	sıkıştırmayaydı	sıkıştırmayaydık	sıkıştırmayaydınız	sıkıştırmayaydılar
		rivayet	sıkıştırmayaymışım	sıkıştırmayaymışsın	sıkıştırmayaymış	sıkıştırmayaymışız	sıkıştırmayaymışsınız	sıkıştırmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	sıkıştırmasam	sıkıştırmasan	sıkıştırmasa	sıkıştırmasak	sıkıştırmasanız	sıkıştırmasalar
		hikâye	sıkıştırmasaydım	sıkıştırmasaydın	sıkıştırmasaydı	sıkıştırmasaydık	sıkıştırmasaydınız	sıkıştırmasaydılar
		rivayet	sıkıştırmasaymışım	sıkıştırmasaymışsın	sıkıştırmasaymış	sıkıştırmasaymışız	sıkıştırmasaymışsınız	sıkıştırmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	sıkıştırmamalıyım	sıkıştırmamalısın	sıkıştırmamalı	sıkıştırmamalıyız	sıkıştırmamalısınız	sıkıştırmamalılar
		hikâye	sıkıştırmamalıydım	sıkıştırmamalıydın	sıkıştırmamalıydı	sıkıştırmamalıydık	sıkıştırmamalıydınız	sıkıştırmamalıydılar
		rivayet	sıkıştırmamalıymışım	sıkıştırmamalıymışsın	sıkıştırmamalıymış	sıkıştırmamalıymışız	sıkıştırmamalıymışsınız	sıkıştırmamalıymışlar
		şart	sıkıştırmamalıysam	sıkıştırmamalıysan	sıkıştırmamalıysa	sıkıştırmamalıysak	sıkıştırmamalıysanız	sıkıştırmamalıysalar sıkıştırmamalılarsa
	emir	basit	—	sıkıştırma	sıkıştırmasın	—	sıkıştırmayın sıkıştırmayınız	sıkıştırmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Kaynakça

TDK Türkçe Sözlük'te: "sıkıştırmak".
TDK Özel Sözlük'te: sıkıştırmak"

Çeviriler

çeviriler

• Fransızca: coincer (fr), serrer (fr)
• İbranice: לדחוק‎ (he) (lid'khok)
• Karaçay Balkarca: kıs (krc), kada (krc)
• Eski Türkçe: çiktürmek‎ (otk) (çiktürmek)