çatlamak

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /t͡ʃat.ɫaˈmak/
• Heceleme: çat‧la‧mak

Eylem

çatlamak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi çatlar)

Duvar çatlamış (1)

Asfalt yol çatlamış (2)

1. parçaları ayrılıp dağılmayacak biçimde yarılmak
   • Eğer çay doldururken bardak çatlarsa, üzerlerinde nazar olduğuna hükmeder, gidip bir koşu ateşte tuz çevirirdi. - Elif Şafak
2. bir yüzeyde kırışıklar, çizgiler oluşmak
   • Meşin ciltlerin çoğu kıvrılmış, bir kısmı da arkalarından çatlamıştı. - Ahmet Hamdi Tanpınar
3. (yemek içmek) aşırı yemekten, içmekten, yorgunluktan veya (bebek) ağlamaktan ölecek duruma gelmek veya ölmek
4. (mecaz, duygular) sıkıntı, sevinç, yalnızlık, heyecan, sabırsızlık, kıskançlık vb. ruhsal durumları aşırı derecede duymak
   • Neredeyse sevincinden yüreği çat deyip ortasından çatlayacaktı. - Yaşar Kemal
5. (ses) Sesin pürüzlü, bozuk çıkması.

Çekimleme

çatlamak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	çatladım	çatladın	çatladı	çatladık	çatladınız	çatladılar
		hikâye	çatladıydım	çatladıydın	çatladıydı	çatladıydık	çatladıydınız	çatladıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	çatladıysam	çatladıysan	çatladıysa	çatladıysak	çatladıysanız	çatladıysalar çatladılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	çatlamışım	çatlamışsın	çatlamış	çatlamışız	çatlamışsınız	çatlamışlar
		hikâye	çatlamıştım	çatlamıştın	çatlamıştı	çatlamıştık	çatlamıştınız	çatlamıştılar
		rivayet	çatlamışmışım	çatlamışmışsın	çatlamışmış	çatlamışmışız	çatlamışmışsınız	çatlamışmışlar
		şart	çatlamışsam	çatlamışsan	çatlamışsa	çatlamışsak	çatlamışsanız	çatlamışsalar çatlamışlarsa
	geniş	basit	çatlarım	çatlarsın	çatlar	çatlarız	çatlarsınız	çatlarlar
		hikâye	çatlardım	çatlardın	çatlardı	çatlardık	çatlardınız	çatlardılar
		rivayet	çatlarmışım	çatlarmışsın	çatlarmış	çatlarmışız	çatlarmışsınız	çatlarmışlar
		şart	çatlarsam	çatlarsan	çatlarsa	çatlarsak	çatlarsanız	çatlarsalar çatlarlarsa
	şimdiki	basit	çatlıyorum	çatlıyorsun	çatlıyor	çatlıyoruz	çatlıyorsunuz	çatlıyorlar
		hikâye	çatlıyordum	çatlıyordun	çatlıyordu	çatlıyorduk	çatlıyordunuz	çatlıyordular
		rivayet	çatlıyormuşum	çatlıyormuşsun	çatlıyormuş	çatlıyormuşuz	çatlıyormuşsunuz	çatlıyormuşlar
		şart	çatlıyorsam	çatlıyorsan	çatlıyorsa	çatlıyorsak	çatlıyorsanız	çatlıyorsalar çatlıyorlarsa
	gelecek	basit	çatlayacağım	çatlayacaksın	çatlayacak	çatlayacağız	çatlayacaksınız	çatlayacaklar
		hikâye	çatlayacaktım	çatlayacaktın	çatlayacaktı	çatlayacaktık	çatlayacaktınız	çatlayacaktılar
		rivayet	çatlayacakmışım	çatlayacakmışsın	çatlayacakmış	çatlayacakmışız	çatlayacakmışsınız	çatlayacakmışlar
		şart	çatlayacaksam	çatlayacaksan	çatlayacaksa	çatlayacaksak	çatlayacaksanız	çatlayacaksalar çatlayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	çatlayayım	çatlayasın	çatlaya	çatlayalım	çatlayasınız	çatlayalar
		hikâye	çatlayaydım	çatlayaydın	çatlayaydı	çatlayaydık	çatlayaydınız	çatlayaydılar
		rivayet	çatlayaymışım	çatlayaymışsın	çatlayaymış	çatlayaymışız	çatlayaymışsınız	çatlayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	çatlasam	çatlasan	çatlasa	çatlasak	çatlasanız	çatlasalar
		hikâye	çatlasaydım	çatlasaydın	çatlasaydı	çatlasaydık	çatlasaydınız	çatlasaydılar
		rivayet	çatlasaymışım	çatlasaymışsın	çatlasaymış	çatlasaymışız	çatlasaymışsınız	çatlasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	çatlamalıyım	çatlamalısın	çatlamalı	çatlamalıyız	çatlamalısınız	çatlamalılar
		hikâye	çatlamalıydım	çatlamalıydın	çatlamalıydı	çatlamalıydık	çatlamalıydınız	çatlamalıydılar
		rivayet	çatlamalıymışım	çatlamalıymışsın	çatlamalıymış	çatlamalıymışız	çatlamalıymışsınız	çatlamalıymışlar
		şart	çatlamalıysam	çatlamalıysan	çatlamalıysa	çatlamalıysak	çatlamalıysanız	çatlamalıysalar çatlamalılarsa
	emir	basit	—	çatla	çatlasın	—	çatlayın çatlayınız	çatlasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	çatlamadım	çatlamadın	çatlamadı	çatlamadık	çatlamadınız	çatlamadılar
		hikâye	çatlamadıydım	çatlamadıydın	çatlamadıydı	çatlamadıydık	çatlamadıydınız	çatlamadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	çatlamadıysam	çatlamadıysan	çatlamadıysa	çatlamadıysak	çatlamadıysanız	çatlamadıysalar çatlamadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	çatlamamışım	çatlamamışsın	çatlamamış	çatlamamışız	çatlamamışsınız	çatlamamışlar
		hikâye	çatlamamıştım	çatlamamıştın	çatlamamıştı	çatlamamıştık	çatlamamıştınız	çatlamamıştılar
		rivayet	çatlamamışmışım	çatlamamışmışsın	çatlamamışmış	çatlamamışmışız	çatlamamışmışsınız	çatlamamışmışlar
		şart	çatlamamışsam	çatlamamışsan	çatlamamışsa	çatlamamışsak	çatlamamışsanız	çatlamamışsalar çatlamamışlarsa
	geniş	basit	çatlamam	çatlamazsın	çatlamaz	çatlamayız	çatlamazsınız	çatlamazlar
		hikâye	çatlamazdım	çatlamazdın	çatlamazdı	çatlamazdık	çatlamazdınız	çatlamazdılar
		rivayet	çatlamazmışım	çatlamazmışsın	çatlamazmış	çatlamazmışız	çatlamazmışsınız	çatlamazmışlar
		şart	çatlamazsam	çatlamazsan	çatlamazsa	çatlamazsak	çatlamazsanız	çatlamazsalar çatlamazlarsa
	şimdiki	basit	çatlamıyorum	çatlamıyorsun	çatlamıyor	çatlamıyoruz	çatlamıyorsunuz	çatlamıyorlar
		hikâye	çatlamıyordum	çatlamıyordun	çatlamıyordu	çatlamıyorduk	çatlamıyordunuz	çatlamıyordular
		rivayet	çatlamıyormuşum	çatlamıyormuşsun	çatlamıyormuş	çatlamıyormuşuz	çatlamıyormuşsunuz	çatlamıyormuşlar
		şart	çatlamıyorsam	çatlamıyorsan	çatlamıyorsa	çatlamıyorsak	çatlamıyorsanız	çatlamıyorsalar çatlamıyorlarsa
	gelecek	basit	çatlamayacağım	çatlamayacaksın	çatlamayacak	çatlamayacağız	çatlamayacaksınız	çatlamayacaklar
		hikâye	çatlamayacaktım	çatlamayacaktın	çatlamayacaktı	çatlamayacaktık	çatlamayacaktınız	çatlamayacaktılar
		rivayet	çatlamayacakmışım	çatlamayacakmışsın	çatlamayacakmış	çatlamayacakmışız	çatlamayacakmışsınız	çatlamayacakmışlar
		şart	çatlamayacaksam	çatlamayacaksan	çatlamayacaksa	çatlamayacaksak	çatlamayacaksanız	çatlamayacaksalar çatlamayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	çatlamayayım	çatlamayasın	çatlamaya	çatlamayalım	çatlamayasınız	çatlamayalar
		hikâye	çatlamayaydım	çatlamayaydın	çatlamayaydı	çatlamayaydık	çatlamayaydınız	çatlamayaydılar
		rivayet	çatlamayaymışım	çatlamayaymışsın	çatlamayaymış	çatlamayaymışız	çatlamayaymışsınız	çatlamayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	çatlamasam	çatlamasan	çatlamasa	çatlamasak	çatlamasanız	çatlamasalar
		hikâye	çatlamasaydım	çatlamasaydın	çatlamasaydı	çatlamasaydık	çatlamasaydınız	çatlamasaydılar
		rivayet	çatlamasaymışım	çatlamasaymışsın	çatlamasaymış	çatlamasaymışız	çatlamasaymışsınız	çatlamasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	çatlamamalıyım	çatlamamalısın	çatlamamalı	çatlamamalıyız	çatlamamalısınız	çatlamamalılar
		hikâye	çatlamamalıydım	çatlamamalıydın	çatlamamalıydı	çatlamamalıydık	çatlamamalıydınız	çatlamamalıydılar
		rivayet	çatlamamalıymışım	çatlamamalıymışsın	çatlamamalıymış	çatlamamalıymışız	çatlamamalıymışsınız	çatlamamalıymışlar
		şart	çatlamamalıysam	çatlamamalıysan	çatlamamalıysa	çatlamamalıysak	çatlamamalıysanız	çatlamamalıysalar çatlamamalılarsa
	emir	basit	—	çatlama	çatlamasın	—	çatlamayın çatlamayınız	çatlamasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

başı çatlamak, göbeği çatlamak

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: çatlamaq (az)
• Eski Türkçe: büksülmek‎ (otk) (büksülmek)
• Fince: haljeta (fi)
• İngilizce: split (en), crack (en)
• Kürtçe: derizîn (ku)
• Özbekçe: chatnamoq (uz)
• Rusça: трескаться (ru) (treskatʹsya), лопаться (ru) (lopatʹsya), растрескиваться (ru) (rastreskivatʹsya), мучиться (ru) (muçitʹsya), страдать (ru) (stradatʹ), терзаться (ru) (terzatʹsya)
• Türkmence: çat açmak (tk)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "çatlamak".
  TDK Özel Sözlük'te: çatlamak"

• Kubbealtı Lugatı'nda "ÇATLAMAK :"