yurt

Türkçe

Köken

Eski Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈjuɾt/
• Heceleme: yurt

Ad

yurt (belirtme hâli yurdu, çoğulu yurtlar)

1. (sosyoloji) Bir halkın hâkim olduğu, üzerinde yaşadığı, kültürünü oluşturduğu toprak parçası; el, il, dar], vatan
   •  Türk yurduna Türkiye denir.
2. (coğrafya) memleket
   •  Gerideki yurdunu on beş günden fazla boş bırakmak istemez. — F. R. Atay
3. bakıma ve barınmaya muhtaç bir grup insanın oturduğu, yetiştirildiği veya bakıldığı kurum
   •  Güçsüzler yurdu.
4. Sahip olunan arazi; emlak.
5. (iskân) göçebe Türklerin oturduğu çadır
   •  Orta Asya'da Türk ve Moğol göçebelerinin ev olarak kullandığı çadır.
6. (eğitim, iskân) öğrencilerin kaldığı, barındığı yer
   • Küçük, küçücük bir şehirde üç katlı, gözlerden ırak bir yurt, haritada toplu iğne başı kadar bile yer tutmaz.

     — Levent KARATAŞ, 2025, “Bunu Mektubuma Yazacağım”, Kitap-lık, 239. sayı, s. 118
7. diyar
   •  Bu köy pehlivanlar yurdudur.
8. Ana vatan olan yer.
9. bir şeyin ilk veya çok yetiştirildiği yer
10. (iskân) yörüklerin yazın veya kışın oturdukları yer

Atasözleri

• At kudümü yurt kudümü, avrat kudümü
• Değirmi yurt tutmaya değirmi göt ister

Alt kavramlar

• (memleket): anayurt, baba yurdu

Kelime birliktelikleri

• yurt dışına çıkma yasağı

Türetilmiş kavramlar

yurt

• yurt dışı,
• yurt içi,
• yurt tutmak
• yurtsuz

Çeviriler

yurt

• Almanca: Heimatland (de) n
• Çekçe: domovina (cs) d
• Azerice: yurd (az), vətən (az)
• Bulgarca: родина (bg) d (rodina)
• Danca: hjemland (da)
• Estonca: kodumaa (et)
• Fince: kotimaa (fi), jurtta (fi)
• Fransızca: patrie (fr) d, pays (fr) e
• Gagavuzca: yurt (gag)
• İngilizce: homeland (en), home country (en)
• İspanyolca: terruño (es)
• İsveççe: hemland (sv) n
• Lehçe: ojczyzna (pl) d, jurta (pl), dom (pl), akademik (pl)
• Macarca: belföld (hu)
• Makedonca: родина (mk) d (rodina)
• Portekizce: país natal (pt), país de residência (pt)
• Rusça: родина (ru) d (rodina)
• Slovence: domovina (sl) d
• Ukraynaca: родина (uk) d (rodına)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "yurt" maddesi

Ek okumalar

• Vikipedi'de Yurt (çadır)

Çağatayca

Ad

1. memalik, mesken
2. vatan, vilayet

Gagavuzca

Köken

Eski Türkçe

Ad

yurt

1. yurt

Kaynakça

• KÚNOS, Dr. Ignaz (1902). Şeyh Süleyman Efendi, Çağatayca-Osmanlıca Sözlük. Budapeşte: Section Orientale de la Société Ethnographique Hongroise.
• Etymological Dictionaries - Andras Rajki