yıldız

Ayrıca bakınız: Yıldız

Türkçe

yıldız (belirtme hâli yıldızı, çoğulu yıldızlar)

Köken

Osmanlı Türkçesi یلدز‎, Ana Türkçe *yulduŕ.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /jɯl.ˈdɯz/

• Ses

  (dosya)

• Heceleme: yıl‧dız

Ad

Yıldız (1)

Yıldız (2)

1. (astronomi) çekirdeğinde füzyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi uzaya ışınıyan gök cisimlerinden her biri
   •  Baktık geceden fecre kadar ellerde. Yıldızlara yükselen kadehler gördük. — Y. K. Beyatlı
2. (sanat) ünlü veya önemli oyuncu veya şarkıcı, sinema, tiyatro veya müzikhol sanatçısı
   •  Bir keresinde de bir yerli opera yıldızımız gelmişti. — H. Taner
3. (geometri) bir noktadan çevreye beş veya daha fazla çıkıntısı olan çok köşeli şekil
   •  Türk bayrağındaki yıldız beş ışınlıdır.
4. (mecaz) Bir toplulukta, bir meslekte, üstün başarı gösteren kimse:
   •  Cebirde, geometride, fizikte sınıfımızın yıldızı idim. — Y. Z. Ortaç
5. (rüzgâr) kuzey yönünden esen rüzgâr
6. (yönler) Kuzey 360 derecelik yön; kuzey.
7. (şiir sanatı) Osmanlı edebiyatında bir şiir formu
   • 'Yıldız'a gelince o, müstezada çok benzeyen bir şeydi. Lakin bunların söyleniş ve çalış tarzları güçtü..

     — 2007, Osman Cemal KAYGILI, İstanbul'da Semai Kahveleri ve Meydan Şairleri, Merkez Kitapçılık, s. 43

Çekimleme

yıldızın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	yıldız	yıldızlar
belirtme	yıldızı	yıldızları
yönelme	yıldıza	yıldızlara
bulunma	yıldızda	yıldızlarda
ayrılma	yıldızdan	yıldızlardan
tamlayan	yıldızın	yıldızların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	yıldızım	yıldızlarım
belirtme	yıldızımı	yıldızlarımı
yönelme	yıldızıma	yıldızlarıma
bulunma	yıldızımda	yıldızlarımda
ayrılma	yıldızımdan	yıldızlarımdan
tamlayan	yıldızımın	yıldızlarımın
2. tekil (senin)
yalın	yıldızın	yıldızların
belirtme	yıldızını	yıldızlarını
yönelme	yıldızına	yıldızlarına
bulunma	yıldızında	yıldızlarında
ayrılma	yıldızından	yıldızlarından
tamlayan	yıldızının	yıldızlarının
3. tekil (onun)
yalın	yıldızı	yıldızları
belirtme	yıldızını	yıldızlarını
yönelme	yıldızına	yıldızlarına
bulunma	yıldızında	yıldızlarında
ayrılma	yıldızından	yıldızlarından
tamlayan	yıldızının	yıldızlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	yıldızımız	yıldızlarımız
belirtme	yıldızımızı	yıldızlarımızı
yönelme	yıldızımıza	yıldızlarımıza
bulunma	yıldızımızda	yıldızlarımızda
ayrılma	yıldızımızdan	yıldızlarımızdan
tamlayan	yıldızımızın	yıldızlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	yıldızınız	yıldızlarınız
belirtme	yıldızınızı	yıldızlarınızı
yönelme	yıldızınıza	yıldızlarınıza
bulunma	yıldızınızda	yıldızlarınızda
ayrılma	yıldızınızdan	yıldızlarınızdan
tamlayan	yıldızınızın	yıldızlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	yıldızı	yıldızları
belirtme	yıldızını	yıldızlarını
yönelme	yıldızına	yıldızlarına
bulunma	yıldızında	yıldızlarında
ayrılma	yıldızından	yıldızlarından
tamlayan	yıldızının	yıldızlarının

Deyimler

yıldız akmak, yıldız kaymak, yıldız uçmak, yıldızı barışmamak, yıldızları barışmamak, yıldızı parlamak, yıldızı sönmek, yıldızları saymak.

Türetilmiş kavramlar

yıldız anasonu, yıldız barışıklığı, yıldız bilimi, yıldız böceği, yıldız çiçeği, yıldız falcısı, yıldız fiziği, yıldız günü, yıldız haritası, yıldız kara yel, yıldız kurdu, yıldız kümesi, yıldız omurlular, yıldız poyraz, yıldız rüzgârı, yıldız saati, yıldız savaşı, yıldız sporcu, yıldız tabyayı, yıldız taşı, yıldız tornavida, yıldız yağmuru, yıldız yasemini, yıldız yeli, yıldız yılı, yıldız zamanı, yıldızı dişi, yıldızı düşük, akan yıldız, Ak Yıldız, ay yıldız, başyıldız, çift yıldız, değişen yıldız, kuyruklu yıldız, takımyıldız, Akşam Yıldızı, alpyıldızı, boylam yıldızı, Çoban Yıldızı, denizyıldızı, film yıldızı, kapak yıldızı, Kervan Yıldızı, Kutup Yıldızı, Kuzey Yıldızı, sabahyıldızı, saçyıldızı, denizyıldızları.

Çeviriler

astronomi

• Afrikaanca: ster (af)
• Almanca: Stern (de) e

  Yahudi Almancası: שטערן‎ (yi) e (shtern)

• Arapça: نَجْم‎ (ar) e (necm)
• Arnavutça: yll (sq) e
• Asturyasça: estrella (ast)
• Aymaraca: warawara (ay)
• Azerice: ulduz (az)
• Baskça: izar (eu)
• Birmanca: ကြယ် (my) (krai)
• Bretonca: steredenn (br)
• Bulgarca: звезда (bg) (zvezda)
• Cava dili: ꦭꦶꦤ꧀ꦠꦁ (jv) (lintang)
• Çekçe: hvězda (cs) d
• Çince:

  Mandarin dili: 星 (zh) (xīng)

• Danca: stjerne (da) g
• Endonezce: bintang (id)
• Ermenice: աստղ (hy) (astł)
• Esperanto dili: stelo (eo)
• Estonca: täht (et), taevatäht (et)
• Faroe dili: stjørna (fo)
• Farsça: ستاره‎ (fa) (setâre)
• Felemenkçe: ster (nl)
• Fince: tähti (fi), tähtiesiintyjä (fi)
• Fransızca: étoile (fr) d, astre (fr) e
• Galce: seren (cy)
• Galiçyaca: estrela (gl) d
• Gucaratça: તારો (gu) (tāro)
• Hakasça: чылтыс (kjh) (çıltıs)
• Hausaca: tauraro (ha)
• Hintçe: तारा (hi) (tārā), सितारा (hi) (sitārā)
• İbranice: כוכב‎ (he)
• İngilizce: star (en)
• İrlandaca: réalta (ga)
• İspanyolca: astro (es) e, estrella (es) d

  Yahudi İspanyolcası: estreya (lad)

• İsveççe: stjärna (sv) g
• İtalyanca: stella (it) d
• Japonca: 星 (ja)
• Karaçay-Balkarca: culduz (krc)
• Katalanca: estel (ca) e
• Kazakça: жұлдыз (kk) (jûldız)
• Keçuva dili: quillur (qu)
• Kernevekçe: steren (kw)
• Kmer dili: ផ្កាយ (km) (phkay)
• Korece: 별 (ko) (byeol)
• Kürtçe: stêr (ku), stêrk (ku)
• Lao dili: ດາວ (lo) (dāo)
• Latince: stella (la), astrum (la), sidus (la)
• Lehçe: gwiazda (pl) d
• Letonca: zvaigzne (lv)
• Lingala: monzoto (ln)
• Macarca: csillag (hu)
• Magindanao dili: bituun (mdh)
• Makedonca: звезда (mk) (zvezda)
• Malayca: bintang (ms)
• Malgaşça: kintana (mg)
• Manksça: rollage (gv)
• Maorice: whetuu (mi)
• Marathi dili: तारा (mr) (tārā)
• Moğolca: од (mn) (od)
• Nahuatl dili: citlālin (nah)
• Norveççe:

  Bokmål: stjerne (no) e d

  Nynorsk: stjerne (nn) d

• Oksitanca: estela (oc)
• Özbekçe: yulduz (uz)
• Portekizce: estrela (pt)
• Rapanui dili: hetu’u (rap)
• Romanşça: staila (rm)
• Rumence: stea (ro)
• Rusça: звезда́ (ru) d (zvezdá)
• Samoaca: fetū (sm)
• Sanskritçe: तारक (sa) (tāraka)
• Sırp-Hırvatça:

  Kiril: звезда (sh)

  Latin: zvijezda (sh)

• Sicilyaca: stidda (scn)
• Slovakça: hviezda (sk) d
• Slovence: zvezda (sl) d
• Sulukça: bituun (tsg)
• Sunda dili: ᮘᮦᮔ᮪ᮒᮀ (su) (béntang)
• Svahili dili: nyota (sw)
• Şorca: чылтыс
• Tatarca: baxtım (tt), yoldız (tt)

  Kırım Tatarcası: yıldız (crh)

• Tayca: ดาว (th) (daao)
• Tibetçe: སྐར་མ (bo) (skar ma)
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: یلدز‎ (ota)

• Türkmence: ýyldyz (tk)
• Ukraynaca: зі́рка (uk) d (zírka)
• Vietnamca: sao (vi)
• Yupikçe: agyaq (esu)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: αστέρι (el) n (astéri)

Ek okumalar

• Vikipedi'de yıldız

Ön ad

yıldız

1. yıldız şeklinde olan

Çeviriler

yıldız şeklinde olan

• Fince: tähtimäinen (fi), tähti- (fi)
• İsveççe: sjärnlik (sv)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "yıldız".
  TDK Özel Sözlük'te: yıldız"

Ek Okumalar

• Vikipedi'de yıldız

Kırım Tatarcası

Söyleniş

• Heceleme: yıl‧dız

Ad

yıldız

1. (astronomi) yıldız