sıfat

Ayrıca bakınız: sifat

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi صفت‎, Arapça صِفَة‎ (ṣife).

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /sɯ.ˈfat/
• Heceleme: sı‧fat

Ad

sıfat (belirtme hâli sıfatı, çoğulu sıfatlar)

1. bir kişinin görev, ödev, toplumsal veya hukukî bakımdan yeri ve özelliği

    Baş vezir sıfatıyla hükûmet işlerini idare eder. — R. H. Karay

    Beyaz (ev), güzel (çocuk), beş (gün), bu (kitap) gibi kelimeler sıfattır.

2. (anatomi) dış görünüş, kılık, yüz

    Takındığı bu sıfatı boynundaki kravattan fazla mühimsediği yoktu. — F. R. Atay

3. (dil bilimi) bir ismi, kemiyet, vasıf, yer, sıra v.s. bakımından niteleyen, belirten kelime

    "Güzel bir kadın" cümlesinde güzel kelimesi sıfat, "Güzel geldi" cümlesinde isimdir.

Çekimleme

sıfatın çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	sıfat	sıfatlar
belirtme	sıfatı	sıfatları
yönelme	sıfata	sıfatlara
bulunma	sıfatta	sıfatlarda
ayrılma	sıfattan	sıfatlardan
tamlayan	sıfatın	sıfatların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	sıfatım	sıfatlarım
belirtme	sıfatımı	sıfatlarımı
yönelme	sıfatıma	sıfatlarıma
bulunma	sıfatımda	sıfatlarımda
ayrılma	sıfatımdan	sıfatlarımdan
tamlayan	sıfatımın	sıfatlarımın
2. tekil (senin)
yalın	sıfatın	sıfatların
belirtme	sıfatını	sıfatlarını
yönelme	sıfatına	sıfatlarına
bulunma	sıfatında	sıfatlarında
ayrılma	sıfatından	sıfatlarından
tamlayan	sıfatının	sıfatlarının
3. tekil (onun)
yalın	sıfatı	sıfatları
belirtme	sıfatını	sıfatlarını
yönelme	sıfatına	sıfatlarına
bulunma	sıfatında	sıfatlarında
ayrılma	sıfatından	sıfatlarından
tamlayan	sıfatının	sıfatlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	sıfatımız	sıfatlarımız
belirtme	sıfatımızı	sıfatlarımızı
yönelme	sıfatımıza	sıfatlarımıza
bulunma	sıfatımızda	sıfatlarımızda
ayrılma	sıfatımızdan	sıfatlarımızdan
tamlayan	sıfatımızın	sıfatlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	sıfatınız	sıfatlarınız
belirtme	sıfatınızı	sıfatlarınızı
yönelme	sıfatınıza	sıfatlarınıza
bulunma	sıfatınızda	sıfatlarınızda
ayrılma	sıfatınızdan	sıfatlarınızdan
tamlayan	sıfatınızın	sıfatlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	sıfatı	sıfatları
belirtme	sıfatını	sıfatlarını
yönelme	sıfatına	sıfatlarına
bulunma	sıfatında	sıfatlarında
ayrılma	sıfatından	sıfatlarından
tamlayan	sıfatının	sıfatlarının

Açıklamalar

• Çağatay Türkçesinin ilk örneklerinde görülmektedir. Divan-ı Lugat-it Türk'te de vardır. Daha sonraları Türk diline sıfat yerine TDK tarafından ön ad veya önad ve sıfatlar da imal edilmiştir. Bu kelimeler de zaman zaman kullanılmaktadır. Önad ve ön ad gibi iki farklı kullanımı varsa da bugün ayrı yazılır. Ayrıca nitem diye bir öneri de zaman zaman kullanılabilmektedir. Ancak ilköğretimdeki Türk dili kitaplarında sıfat tercih edilmektedir. Son zamanlarda TDK'nin eğilimi de bu yöndedir.

Eş anlamlılar

• (dil bilimi): ön ad

Alt kavramlar

• (dil bilimi): fiilden sıfat, üleştirme sıfatı

Deyimler

• (anatomi): sıfatına tükürmek

Türetilmiş kavramlar

sıfat

• sıfat isim (dil bilimi),
• sıfat tamlaması (dil bilimi),
• sıfatça,
• sıfatçı,
• sıfatçık,
• sıfatken,
• sıfatla,
• sıfatlı,
• sıfatsa,
• sıfatsız

Çeviriler

sıfat

• Afrikanca: byvoeglike naamwoord (af), adjektief (af)
• Almanca: Adjektiv (de) n, Eigenschaftswort (de) n, Beiwort (de) n
• Aragonca: alchetibo (an)
• Arapça: صِفَةٌ‎ (ar) d (ṣifetün), نَعَت‎ (ar) e (naʿat)
• Arnavutça: mbiemër (sq)
• Asturyasça: axetivu (ast)
• Azerice: sifət (az)
• Baskça: adjektibo (eu)
• Bretonca: anv-gwan (br)
• Bulgarca: прилагателно име (bg) (prilagatelno ime)
• Çekçe: přídavné jméno (cs), adjektivum (cs)
• Danca: tillægsord (da), adjektiv (da)
• Endonezce: kata sifat (id)
• Ermenice: Ածական անուն (hy) (Acakan anun), անուն (hy) (anun)
• Esperanto: adjektivo (eo)
• Estonca: adjektiiv (et)
• Felemenkçe: adjectief (nl)
• Fince: adjektiivi (fi), laatusana (fi), etunimi (fi)
• Fransızca: adjectif (fr)
• Frizce:

  Batı Frizce: eigenskipswurd (fy)

• Galce: ansoddair (cy)
• Galiçyaca: adxectivo (gl)
• Hintçe: विशेषण (hi) (viśeṣaṇ)
• İbranice: שם תואר‎ (he)
• İngilizce: adjective (en)
• İrlandaca: aidiacht (ga)
• İspanyolca: adjetivo (es)
• İsveççe: adjektiv (sv) n
• İtalyanca: aggettivo (it)
• Japonca: 形容詞 (ja)
• Korece: 형용사 (ko) (hyeong-yongsa)
• Korsikaca: aghjettivu (co)
• Kürtçe: hevalnav (ku), rengdêr (ku), sîfet (ku)
• Latince: praenomen (la)
• Lehçe: przymiotnik (pl)
• Letonca: īpašības vārds (lv)
• Macarca: melléknév (hu)
• Norveççe: adjektiv (no)
• Özbekçe: sifat (uz)
• Portekizce: adjectivo (pt)
• Rumence: adjectiv (ro)
• Rusça: прилагательное (ru) n (prilagatelʹnoye)
• Sango dili: pasūndā (sg)
• Sırp-Hırvatça:

  Kiril: придев (sh)

  Latin: prilog (sh)

• Sicilyaca: aggittivu (scn)
• Slovakça: adjektívum (sk), prídavné meno (sk)
• Tatarca: сыйфат (tt) (sıyfat)
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: صفت‎ (ota)

• Türkmence: сыпат (tk), sypat (tk)
• Volapük: ladyek (vo)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: επίθετο (el) (epítheto)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "sıfat".
  TDK Özel Sözlük'te: sıfat"

Ek okumalar

• Vikipedi'de sıfat