kıble

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi قبله‎ sözcüğünden, o da Arapça قِبْلَة‎ (ḳibla(t), “yön, özellikle namaz yönü”) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça قَبَلَ‎ (ḳabala, “yöneldi”) fiilinin ism-i merresidir.

Söyleniş

IPA^(anahtar): [kɯbˈlɛ]
Heceleme: kıb‧le

Ad

kıble (belirtme hâli kıbleyi, çoğulu kıbleler)

(İslam) Bazı ibadetler yerine getirilirken dönülen Kâbe'nin bulunduğu yön.
- Ne zaman annem, teyzem yan yana kıbleye dönseler birbirimize göz atardık.
  — 2010, Ahmet BÜKE, Kumrunun Gördüğü, Can Sanat Yayınları, s. 38
(yönler) Bulunulan yerden Kâbe'nin bulunduğu yön
- Pencereden güneşe bakarak kıbleyi tayin ettikten sonra ellerimi kulaklarıma kaldırdım. - Reşat Nuri Güntekin
(rüzgâr) Güneyden esen sıcak ve nemli yel.
(yönler) Güney 180 derecelik yön.
(mecaz) Sıkıntılı bir durumda yardım umarak başvurulan yer.

Çekimleme

kıblenin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kıble	kıbleler
belirtme	kıbleyi	kıbleleri
yönelme	kıbleye	kıblelere
bulunma	kıblede	kıblelerde
ayrılma	kıbleden	kıblelerden
tamlayan	kıblenin	kıblelerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	kıblem	kıblelerim
belirtme	kıblemi	kıblelerimi
yönelme	kıbleme	kıblelerime
bulunma	kıblemde	kıblelerimde
ayrılma	kıblemden	kıblelerimden
tamlayan	kıblemin	kıblelerimin
2. tekil (senin)
yalın	kıblen	kıblelerin
belirtme	kıbleni	kıblelerini
yönelme	kıblene	kıblelerine
bulunma	kıblende	kıblelerinde
ayrılma	kıblenden	kıblelerinden
tamlayan	kıblenin	kıblelerinin
3. tekil (onun)
yalın	kıblesi	kıbleleri
belirtme	kıblesini	kıblelerini
yönelme	kıblesine	kıblelerine
bulunma	kıblesinde	kıblelerinde
ayrılma	kıblesinden	kıblelerinden
tamlayan	kıblesinin	kıblelerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	kıblemiz	kıblelerimiz
belirtme	kıblemizi	kıblelerimizi
yönelme	kıblemize	kıblelerimize
bulunma	kıblemizde	kıblelerimizde
ayrılma	kıblemizden	kıblelerimizden
tamlayan	kıblemizin	kıblelerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	kıbleniz	kıbleleriniz
belirtme	kıblenizi	kıblelerinizi
yönelme	kıblenize	kıblelerinize
bulunma	kıblenizde	kıblelerinizde
ayrılma	kıblenizden	kıblelerinizden
tamlayan	kıblenizin	kıblelerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	kıblesi	kıbleleri
belirtme	kıblesini	kıblelerini
yönelme	kıblesine	kıblelerine
bulunma	kıblesinde	kıblelerinde
ayrılma	kıblesinden	kıblelerinden
tamlayan	kıblesinin	kıblelerinin

Atasözler

kıbleden geldi kışımız, Allah'a kaldı işimiz

Türetilmiş kavramlar

kıblenüma

Çeviriler

ibadet için yönelinen yer

Almanca: Qibla (de) d
Arapça: قِبْلَة‎ (ar) d (ḳible)
Azerice: qiblə (az)
İngilizce: qibla (en)
Osmanlı Türkçesi: قبله‎ (ota)
Tatarca: qíbla (tt)

güney yönünden esen rüzgâr

Almanca: Südwind (de) d
Osmanlı Türkçesi: قبله‎ (ota)

Rüzgârlar [değiştir]
yıldız \| kıble \| gündoğusu \| günbatısı \| poyraz \| karayel \| keşişleme \| lodos

Kaynakça

TDK Türkçe Sözlük'te: "kıble".
TDK Özel Sözlük'te: kıble"

Nişanyan Sözlük'te: kıble.

Ek okumalar

(İslâm, tarih): Vikipedi'de kıble
Vikipedi'de Kıble (anlam ayrımı)