takmak

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /takˈmak/
• Heceleme: tak‧mak

Eylem

takmak (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi takar)

Asma kilidi, demire takmışlar. (1)

Geline para takmışlar. (2)

Asker, beline kılıç takmış. (4)

1. Bir şeyi başka bir yere uygun bir biçimde tutturmak, iliştirmek, geçirmek
   • Burada yatan adamın bilir misin Sümbül lakabı nereden gelir? Sarığına mevsiminde sümbül takarmış.

     — 2022, Ahmet Hamdi TANPINAR, Huzur, 39. baskı, Dergâh Yayınları, s. 201
2. Düğün vb. törenlerde takı armağan etmek
   • Geline pırlanta yüzük takmışlar.
3. Ad, lakap koymak.
   • Biz de, daima tren hareket ettikten sonra yapıştığı vagon kapısını açıp, içeriye sızmak için, kapı­nın iki kanadı arasında yaptığı kıvrım büklüm tuhaf hareketler yüzünden O'na "solucan" ismini takmıştık.

     — 1996, Atilla Atalay, “Düşkovalayan”, Öküz, 16. sayı, s. 12
4. Kuşanmak
   • Kılıç takmak.
5. Kendisiyle birlikte götürmek, yanına almak veya arkasından izletmek
   • Arabaya hafiye kıyafetinde polis memurları da takıyorlar. - Y. Z. Ortaç
6. Biriyle rahatsızlık verici amaçlarla uğraşmak
   • Nedenini bilmiyorum; ama ona takmıştı.

     — 2020, Mehmet EROĞLU, Yarım Kalan Yürüyüş, İletişim Yayınları, s. 62
7. Borç bırakmak
   • Kibar'ın dikkati olmasa giderken sabah akşam tost yiyip çay içtikleri ocağa da borç takmış olacaklardı.

     — 2014, Ayfer TUNÇ, Dünya Ağrısı, Can Sanat Yayınları, s. 82
8. Önemsemek, önem vermek, tınmak
   • Dün koskoca bir mebus kızıyken, bir zamanların Şalvarlı Nuriyesi'ni takar mıyım? - A. Ağaoğlu
9. Sınavını başaramamak
   • Bütün derslerden takarak sınıfta kaldı.

Çekimleme

takmak eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	taktım	taktın	taktı	taktık	taktınız	taktılar
		hikâye	taktıydım	taktıydın	taktıydı	taktıydık	taktıydınız	taktıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	taktıysam	taktıysan	taktıysa	taktıysak	taktıysanız	taktıysalar taktılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	takmışım	takmışsın	takmış	takmışız	takmışsınız	takmışlar
		hikâye	takmıştım	takmıştın	takmıştı	takmıştık	takmıştınız	takmıştılar
		rivayet	takmışmışım	takmışmışsın	takmışmış	takmışmışız	takmışmışsınız	takmışmışlar
		şart	takmışsam	takmışsan	takmışsa	takmışsak	takmışsanız	takmışsalar takmışlarsa
	geniş	basit	takarım	takarsın	takar	takarız	takarsınız	takarlar
		hikâye	takardım	takardın	takardı	takardık	takardınız	takardılar
		rivayet	takarmışım	takarmışsın	takarmış	takarmışız	takarmışsınız	takarmışlar
		şart	takarsam	takarsan	takarsa	takarsak	takarsanız	takarsalar takarlarsa
	şimdiki	basit	takıyorum	takıyorsun	takıyor	takıyoruz	takıyorsunuz	takıyorlar
		hikâye	takıyordum	takıyordun	takıyordu	takıyorduk	takıyordunuz	takıyordular
		rivayet	takıyormuşum	takıyormuşsun	takıyormuş	takıyormuşuz	takıyormuşsunuz	takıyormuşlar
		şart	takıyorsam	takıyorsan	takıyorsa	takıyorsak	takıyorsanız	takıyorsalar takıyorlarsa
	gelecek	basit	takacağım	takacaksın	takacak	takacağız	takacaksınız	takacaklar
		hikâye	takacaktım	takacaktın	takacaktı	takacaktık	takacaktınız	takacaktılar
		rivayet	takacakmışım	takacakmışsın	takacakmış	takacakmışız	takacakmışsınız	takacakmışlar
		şart	takacaksam	takacaksan	takacaksa	takacaksak	takacaksanız	takacaksalar takacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	takayım	takasın	taka	takalım	takasınız	takalar
		hikâye	takaydım	takaydın	takaydı	takaydık	takaydınız	takaydılar
		rivayet	takaymışım	takaymışsın	takaymış	takaymışız	takaymışsınız	takaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	taksam	taksan	taksa	taksak	taksanız	taksalar
		hikâye	taksaydım	taksaydın	taksaydı	taksaydık	taksaydınız	taksaydılar
		rivayet	taksaymışım	taksaymışsın	taksaymış	taksaymışız	taksaymışsınız	taksaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	takmalıyım	takmalısın	takmalı	takmalıyız	takmalısınız	takmalılar
		hikâye	takmalıydım	takmalıydın	takmalıydı	takmalıydık	takmalıydınız	takmalıydılar
		rivayet	takmalıymışım	takmalıymışsın	takmalıymış	takmalıymışız	takmalıymışsınız	takmalıymışlar
		şart	takmalıysam	takmalıysan	takmalıysa	takmalıysak	takmalıysanız	takmalıysalar takmalılarsa
	emir	basit	—	tak	taksın	—	takın takınız	taksınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	takmadım	takmadın	takmadı	takmadık	takmadınız	takmadılar
		hikâye	takmadıydım	takmadıydın	takmadıydı	takmadıydık	takmadıydınız	takmadıydılar
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	takmadıysam	takmadıysan	takmadıysa	takmadıysak	takmadıysanız	takmadıysalar takmadılarsa
	belirsiz geçmiş	basit	takmamışım	takmamışsın	takmamış	takmamışız	takmamışsınız	takmamışlar
		hikâye	takmamıştım	takmamıştın	takmamıştı	takmamıştık	takmamıştınız	takmamıştılar
		rivayet	takmamışmışım	takmamışmışsın	takmamışmış	takmamışmışız	takmamışmışsınız	takmamışmışlar
		şart	takmamışsam	takmamışsan	takmamışsa	takmamışsak	takmamışsanız	takmamışsalar takmamışlarsa
	geniş	basit	takmam	takmazsın	takmaz	takmayız	takmazsınız	takmazlar
		hikâye	takmazdım	takmazdın	takmazdı	takmazdık	takmazdınız	takmazdılar
		rivayet	takmazmışım	takmazmışsın	takmazmış	takmazmışız	takmazmışsınız	takmazmışlar
		şart	takmazsam	takmazsan	takmazsa	takmazsak	takmazsanız	takmazsalar takmazlarsa
	şimdiki	basit	takmıyorum	takmıyorsun	takmıyor	takmıyoruz	takmıyorsunuz	takmıyorlar
		hikâye	takmıyordum	takmıyordun	takmıyordu	takmıyorduk	takmıyordunuz	takmıyordular
		rivayet	takmıyormuşum	takmıyormuşsun	takmıyormuş	takmıyormuşuz	takmıyormuşsunuz	takmıyormuşlar
		şart	takmıyorsam	takmıyorsan	takmıyorsa	takmıyorsak	takmıyorsanız	takmıyorsalar takmıyorlarsa
	gelecek	basit	takmayacağım	takmayacaksın	takmayacak	takmayacağız	takmayacaksınız	takmayacaklar
		hikâye	takmayacaktım	takmayacaktın	takmayacaktı	takmayacaktık	takmayacaktınız	takmayacaktılar
		rivayet	takmayacakmışım	takmayacakmışsın	takmayacakmış	takmayacakmışız	takmayacakmışsınız	takmayacakmışlar
		şart	takmayacaksam	takmayacaksan	takmayacaksa	takmayacaksak	takmayacaksanız	takmayacaksalar takmayacaklarsa
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	takmayayım	takmayasın	takmaya	takmayalım	takmayasınız	takmayalar
		hikâye	takmayaydım	takmayaydın	takmayaydı	takmayaydık	takmayaydınız	takmayaydılar
		rivayet	takmayaymışım	takmayaymışsın	takmayaymış	takmayaymışız	takmayaymışsınız	takmayaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	takmasam	takmasan	takmasa	takmasak	takmasanız	takmasalar
		hikâye	takmasaydım	takmasaydın	takmasaydı	takmasaydık	takmasaydınız	takmasaydılar
		rivayet	takmasaymışım	takmasaymışsın	takmasaymış	takmasaymışız	takmasaymışsınız	takmasaymışlar
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	takmamalıyım	takmamalısın	takmamalı	takmamalıyız	takmamalısınız	takmamalılar
		hikâye	takmamalıydım	takmamalıydın	takmamalıydı	takmamalıydık	takmamalıydınız	takmamalıydılar
		rivayet	takmamalıymışım	takmamalıymışsın	takmamalıymış	takmamalıymışız	takmamalıymışsınız	takmamalıymışlar
		şart	takmamalıysam	takmamalıysan	takmamalıysa	takmamalıysak	takmamalıysanız	takmamalıysalar takmamalılarsa
	emir	basit	—	takma	takmasın	—	takmayın takmayınız	takmasınlar
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Deyimler

ağzına kilit takmak, kancayı takmak, kılıç takmak, makaraya takmak

Çeviriler

çeviriler

• Azerice: taxmaq (az)
• İngilizce: wear (en)
• Karaçay Balkarca: ilindir (krc)
• Kırgızca: тагуу (ky) (taguu), тиркөө (ky) (tirköö)
• Kürtçe: nikandin (ku),
• Lehçe: przymocowywać (pl), przytwierdzać (pl), przyczepiać (pl), zawieszać (pl), wkładać (pl)
• Özbekçe: qadamoq (uz), taqmoq (uz)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "takmak".
  TDK Özel Sözlük'te: takmak"

• Kubbealtı Lugatı'nda "TAKMAK :"
• Nişanyan Sözlük'te: takmak.