kel

Haftanın sözcüğü – 2008, 22. hafta

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi گل‎ (kel), Farsça گل‎ (kel)

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈcel/
• Heceleme: kel

Ad

kel (belirtme hâli keli, çoğulu keller)

1. saçsız olan kimse
2. saçsız olan yer

    Kelime dokunma!

Çekimleme

kelin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kel	keller
belirtme	keli	kelleri
yönelme	kele	kellere
bulunma	kelde	kellerde
ayrılma	kelden	kellerden
tamlayan	kelin	kellerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	kelim	kellerim
belirtme	kelimi	kellerimi
yönelme	kelime	kellerime
bulunma	kelimde	kellerimde
ayrılma	kelimden	kellerimden
tamlayan	kelimin	kellerimin
2. tekil (senin)
yalın	kelin	kellerin
belirtme	kelini	kellerini
yönelme	keline	kellerine
bulunma	kelinde	kellerinde
ayrılma	kelinden	kellerinden
tamlayan	kelinin	kellerinin
3. tekil (onun)
yalın	keli	kelleri
belirtme	kelini	kellerini
yönelme	keline	kellerine
bulunma	kelinde	kellerinde
ayrılma	kelinden	kellerinden
tamlayan	kelinin	kellerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	kelimiz	kellerimiz
belirtme	kelimizi	kellerimizi
yönelme	kelimize	kellerimize
bulunma	kelimizde	kellerimizde
ayrılma	kelimizden	kellerimizden
tamlayan	kelimizin	kellerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	keliniz	kelleriniz
belirtme	kelinizi	kellerinizi
yönelme	kelinize	kellerinize
bulunma	kelinizde	kellerinizde
ayrılma	kelinizden	kellerinizden
tamlayan	kelinizin	kellerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	keli	kelleri
belirtme	kelini	kellerini
yönelme	keline	kellerine
bulunma	kelinde	kellerinde
ayrılma	kelinden	kellerinden
tamlayan	kelinin	kellerinin

Üst kavramlar

• insan

Atasözleri

saçsız olan kimse

• Kel ölür, sırma saçlı olur; kör ölür, badem gözlü olur
• Kel yanında kabak anılmaz
• Kelin ayıbını takke örter
• Kelin ilacı olsa kendi başına sürer
• Satılık ziftin olsun, Selanik'ten kel gelir

saçsız olan yer

• Kelin ilacı olsa kendi başına sürer

Deyimler

• (saçsız olan yer): takke düştü kel göründü

Çeviriler

saçsız olan

• Almanca: Kahlkopf (de) e
• Osmanlı Türkçesi: گل‎ (ota) (kel)

Ön ad

kel

1. çıplak, yaprakları dökülmüş

   Yükselip alçalıyor, kel tepelerin etrafını dönüyordu. - S. F. Abasıyanık

2. gelişmemiş, cılız

   Kel bir ağaç.

3. içinde az eşya bulunan
4. saçsız olan

   Simitçi kumraldı, saçları dökülmüştü, evet basbayağı keldi adam. - A. Ümit

Atasözleri

saçsız olan

• Baz bazla, kaz kazla, kel tavuk topal horozla
• Dazlayan daza düşer, kel başlı kıza düşer
• Kaz kazla, daz dazla, kel tavuk kel horozla
• Kel kız teyzesinin saçıyla övünür

Deyimler

saçsız olan

• kel başa şimşir tarak,
• keli görünmek,
• keli kızmak,
• keli körü toplamak

Sözcük birliktelikleri

• kel kâhya

Türetilmiş kavramlar

• kelaynak, keloğlan, keltoş

Çeviriler

saçsız olan

• Almanca: kahl (de)
• Azerice: keçəl (az)
• Eski Türkçe: çakrak‎ (otk) (çakrak)
• Estonca: kiilas (et), kiilaspäine (et)
• Farsça: گل‎ (fa) (kel)
• Felemenkçe: kaal (nl)
• Fince: kalju (fi), kaljupäinen (fi)
• Fransızca: chauve (fr)
• İngilizce: bald (en)
• İspanyolca: calvo (es)
• İsveççe: kal (sv), flintskallig (sv), skallig (sv)
• Karaçay-Balkarca: kaşha (krc)
• Osmanlı Türkçesi: گل‎ (ota) (kel)
• Rusça: лысый (ru) (lısıy)
• Tatarca: taz (tt)

  Kırım Tatarca: tazbaş (crh), toqur (crh)

• Yunanca: φαλακρός (el) (falakrós)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "kel".
  TDK Özel Sözlük'te: kel"

Zazaca

Ad

kel e

1. teke
2. kel, saçı dökülmüş