geçmiş

Türkçe

Söyleniş

Heceleme: geç‧miş

Ad

geçmiş (belirtme hâli geçmişi, çoğulu geçmişler)

1. bugüne göre geride kalmış olan zaman, mazi

   Onlar bu davranışlarıyla geçmişte sadece huzursuzluk yarattı. - N. Cumalı

2. arkada kalan hayat

   Perde perde örtülü olan eski bir geçmişten kulaklarına garip bir fısıltı gelmişti. - O. C. Kaygılı

3. birinin ölmüş ana, baba ve yakınları

   Senin de yedi göbek geçmişine rahmet okusun ha? - M. Ş. Esendal

Çekimleme

geçmişin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	geçmiş	geçmişler
belirtme	geçmişi	geçmişleri
yönelme	geçmişe	geçmişlere
bulunma	geçmişte	geçmişlerde
ayrılma	geçmişten	geçmişlerden
tamlayan	geçmişin	geçmişlerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	geçmişim	geçmişlerim
belirtme	geçmişimi	geçmişlerimi
yönelme	geçmişime	geçmişlerime
bulunma	geçmişimde	geçmişlerimde
ayrılma	geçmişimden	geçmişlerimden
tamlayan	geçmişimin	geçmişlerimin
2. tekil (senin)
yalın	geçmişin	geçmişlerin
belirtme	geçmişini	geçmişlerini
yönelme	geçmişine	geçmişlerine
bulunma	geçmişinde	geçmişlerinde
ayrılma	geçmişinden	geçmişlerinden
tamlayan	geçmişinin	geçmişlerinin
3. tekil (onun)
yalın	geçmişi	geçmişleri
belirtme	geçmişini	geçmişlerini
yönelme	geçmişine	geçmişlerine
bulunma	geçmişinde	geçmişlerinde
ayrılma	geçmişinden	geçmişlerinden
tamlayan	geçmişinin	geçmişlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	geçmişimiz	geçmişlerimiz
belirtme	geçmişimizi	geçmişlerimizi
yönelme	geçmişimize	geçmişlerimize
bulunma	geçmişimizde	geçmişlerimizde
ayrılma	geçmişimizden	geçmişlerimizden
tamlayan	geçmişimizin	geçmişlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	geçmişiniz	geçmişleriniz
belirtme	geçmişinizi	geçmişlerinizi
yönelme	geçmişinize	geçmişlerinize
bulunma	geçmişinizde	geçmişlerinizde
ayrılma	geçmişinizden	geçmişlerinizden
tamlayan	geçmişinizin	geçmişlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	geçmişi	geçmişleri
belirtme	geçmişini	geçmişlerini
yönelme	geçmişine	geçmişlerine
bulunma	geçmişinde	geçmişlerinde
ayrılma	geçmişinden	geçmişlerinden
tamlayan	geçmişinin	geçmişlerinin

Deyimler

 

feleğin çemberinden geçmiş, geçmiş zaman, geçmiş zaman görünümü, geçmişlerini karıştırmak, geçmişini kurcalamak, geçmişi olmak

Türetilmiş kavramlar

• geçmişçe, geçmişken, geçmişle, geçmişli, geçmişse, geçmişsiz, özgeçmiş

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Vergangenheit (de) d
• Arapça: ماض‎ (ar) (māḍ)
• Azerice: ötmüş (az)
• Çekçe: minulost (cs) d
• Danca: fortid (da)
• Esperanto: estinteco (eo)
• Felemenkçe: verleden (nl) n, voorbije (nl) n, vervlogene (nl) n
• Fince: menneisyys (fi)
• Fransızca: passé (fr) e
• Hintçe: अतीत (hi) (atīt)
• İbranice: עבר‎ (he) e (avar)
• İngilizce: past (en)
• İnterlingua: passato (ia)
• İtalyanca: passato (it) e
• Japonca: 過去 (ja), かこ (ja) (kako)
• Kırım Tatarcası: keçmiş (crh)
• Korece: 과거 (ko) (gwageo), 過去 (ko)
• Lao dili: ອາດີດ (lo) (’ā dīt)
• Lehçe: przeszłość (pl) d
• Macarca: múlt (hu)
• Norveççe: fortid (no)
• Özbekçe: kechmish (uz), oʻtmish (uz)
• Yunanca: παρελθόν (el) n (parelthón) [parelthón]

Ön ad

geçmiş

1. geçme işini yapmış
2. zaman bakımından geride kalmış
3. (halk ağzı) (Sivas ağzı) ihtiyarlamış, kocamış
4. (halk ağzı) (Sivas ağzı) fazla kavrulmuş

Çeviriler

çeviriler

• Fince: mennyt (fi)
• İngilizce: antecedents (en)
• Rusça: прошедший (ru) (proşedşiy), минувший (ru) (minuvşiy)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "geçmiş".
  TDK Özel Sözlük'te: geçmiş"

Atasözleri

• Geçmişe mazi, yenmişe kuzu derler

Eylem

1. geçmek sözcüğünün bildirme kipi belirsiz geçmiş zaman basit üçüncü tekil şahıs olumlu çekimi