boğaz

Ayrıca bakınız: bogaz

Türkçe

Heceleme: bo‧ğaz

Söyleniş

IPA^(anahtar): boˈ‿az, çoğulu

IPA^(anahtar): bo‿azˈlaɾ

Ad

boğaz (belirtme hâli boğazı, çoğulu boğazlar)

insan boğazı (1)

Şişenin boğazı (2)

Gülek Boğazı (3)

İstanbul Boğazı (5)

1. (anatomi) Boynun ön bölümü ve bu bölümü oluşturan organlar; imik, kursak, ümük.
   • Ses, ciğerlerde biriken havanın boğaza çarpması demektir. - Ö. Seyfettin
2. Şişe, güğüm vb. kaplarda ağza yakın dar bölüm.
   • Şişenin boğazı. Testinin boğazı.
3. (coğrafya) İki dağ arasında dar geçit: derbent
   • Bu saatlerde, Dumlu'dan kopmuş bir çığ uğultusunun Ege düzünü kapladığı bu mutlu saatlerde, kasabamızı kundaklıyanlar artık çoktan Manisa üstünden Menemen Boğazı'nı tutmuşlardı.

     — Fahri ERDİNÇ, 2006, Acı Lokma, s. 56, Yordam Kitap
4. (coğrafya) Dar ve derin akarsu vadisi.
   • Sınırdan batıya doğru 150-200 metre yüksekliğinde 18 Km. uzunluğunda bir boğazı aşarak Çömlekçi köyünün üç Km. kuzey-doğusunda Kayacık deresiyle birleşir.

     — Ekmel İZDEM, 1944, Dünkü - Bugünkü Akhisar, sayfalar 38-39, Ülkü Basımevi
5. (coğrafya) İki kara arasındaki dar deniz; kısık.
6. Yedirip içirme yükümü:
   • İşçilerin boğazı bizden olacak.
7. (mecaz) Yiyeceği içeceği sağlanan kimse.
   • "Hayat zor anne, kaç boğazız evde, ağabeyim hangi birimize yetişsin." - Ayşe Kulin
8. (mecaz, yemek içmek) Yeme içme
   • Boğazına düşkün.

Çekimleme

boğaz adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	boğaz	boğazlar
belirtme	boğazı	boğazları
yönelme	boğaza	boğazlara
bulunma	boğazda	boğazlarda
ayrılma	boğazdan	boğazlardan
tamlayan	boğazın	boğazların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	boğazım	boğazlarım
belirtme	boğazımı	boğazlarımı
yönelme	boğazıma	boğazlarıma
bulunma	boğazımda	boğazlarımda
ayrılma	boğazımdan	boğazlarımdan
tamlayan	boğazımın	boğazlarımın
2. tekil (senin)
yalın	boğazın	boğazların
belirtme	boğazını	boğazlarını
yönelme	boğazına	boğazlarına
bulunma	boğazında	boğazlarında
ayrılma	boğazından	boğazlarından
tamlayan	boğazının	boğazlarının
3. tekil (onun)
yalın	boğazı	boğazları
belirtme	boğazını	boğazlarını
yönelme	boğazına	boğazlarına
bulunma	boğazında	boğazlarında
ayrılma	boğazından	boğazlarından
tamlayan	boğazının	boğazlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	boğazımız	boğazlarımız
belirtme	boğazımızı	boğazlarımızı
yönelme	boğazımıza	boğazlarımıza
bulunma	boğazımızda	boğazlarımızda
ayrılma	boğazımızdan	boğazlarımızdan
tamlayan	boğazımızın	boğazlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	boğazınız	boğazlarınız
belirtme	boğazınızı	boğazlarınızı
yönelme	boğazınıza	boğazlarınıza
bulunma	boğazınızda	boğazlarınızda
ayrılma	boğazınızdan	boğazlarınızdan
tamlayan	boğazınızın	boğazlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	boğazı	boğazları
belirtme	boğazını	boğazlarını
yönelme	boğazına	boğazlarına
bulunma	boğazında	boğazlarında
ayrılma	boğazından	boğazlarından
tamlayan	boğazının	boğazlarının

Atasözleri

• boğaz dokuz boğumdur

Deyimler

boğaz açmak, boğaz boğaza gelmek, boğaz durmaz, boğazı açılmak, boğazı düğümlenmek, boğazı inmek, boğazı işlemek, boğazı kurumak, boğazına bir yumruk tıkanmak, boğazına bir yumruk gelip oturmak, boğazına dikkat etmek, boğazına dizilmek, boğazına durmak, boğazına indirmek, boğazına kadar, boğazına sarılmak, boğazında düğümlenmek, boğazında kalmak, boğazından artırmak, boğazından geçmemek, boğazından kesmek, boğazını doyurmak, boğazını sevmek, boğazını sıkmak, boğazını yırtmak, boğaz içinde kavga var, boğaz ola, boğaz olmak

Türetilmiş Kavramlar

boğaz derdi, boğaz kavgası, boğazkesen, boğaz meselesi, boğaz tokluğuna, boğazına düşkün, boşboğaz, darboğaz, dar boğaz, kör boğaz, pisboğaz, sıkboğaz, dümen boğazı

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: [1, 2] Hals (de) e; Pass (de) e; Meerenge (de) d
• Azerice: boğaz (az)
• Eski Türkçe: bogaz‎ (otk) (bogaz), boguz‎ (otk) (boguz)
• Estonca: kurk (et)
• Fince: kurkku (fi), pullonkaula (fi), sola (fi)
• Fransızca: gorge (fr)
• İngilizce: throat (en)
• İsveççe: hals (no) g, strupe (sv)
• Karaçay Balkarca: tamak (krc)
• Kürtçe: geru (ku)
• Norveççe: hals (no) e, strupe (no) e
• Tatarca: buğaz (tt)
• Türkmence: boğaz (tk)
• Vepsice: kurk (vep)
• Yunanca: λαιμός (el) (laimós)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "boğaz" maddesi

Azerice

Ad

boğaz

1. (anatomi) boğaz
2. gebe

Tatarca

Ad

boğaz

1. (anatomi) boğaz

Türkmence

Ad

boğaz

1. (anatomi) boğaz
2. (anatomi) gırtlak